Dil Bilgisel Görünümleri Açısından Tv Dizi Adları

Adbilimin (onomastiğin) önemli çalışma alanlarından biri de eseradbilimi (hrematonimi)dir. Eseradbilim; roman, hikâye, şiir vb. edebî ürünler, tablo veya heykel gibi sanat eserleri, sanatçılar tarafından kullanılan herhangi bir eşya vb. pek çok adlandırmanın temelindeki sosyokültürel sebepleri, bu adlarda dilin kullanım şekillerini inceleyen bir bilim dalıdır. Oluşumları bakımından yazılı birer metin/eser olarak değerlendirilebilecek dizilerin adları da gerek dilin kullanımı gerekse dil/kültür ilişkisi bakımından önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, dizi adlarını meydana getiren söz dizimsel özellikleri belirlemektir. Çalışma için Türkiye’de reyting bazında en çok izlenen ATV, FOX, Kanal D, Kanal 7, Show TV, Star TV ve TRT 1 kanallarında 1990’lı yıllardan 2020 yılına kadar yayınlanan dizilerden basit seçkisiz yöntemle belirlenen 576 dizinin adı, dil bilgisel görünümleri açısından incelenip tasniflenmiştir. Çalışma neticesinde diziler adlandırılırken en çok kelime gruplarından faydalanıldığı görülmüştür. Tespit edilen 328 adet kelime grubundan 126’sı ad tamlaması, 127’si ise sıfat tamlamasıdır. Ayrıca dizi adlarında bağlama, unvan, ünlem, kısaltma ve ilgi grupları ile birleşik ad ve fiil türündeki yapılar da kullanılmıştır. 87 adet cümle değerinde ve 10 adet de eksiltili yapıdan oluşan dizi adı tespit edilmiştir. Bu çalışmayla günümüzde hâlen yaygın iletişim araçlarından biri olan televizyon özelindeki diziler adlandırılırken tercih edilen yapılar ve bu yapıların tercih sebepleri üzerinde düşünülerek adbilime katkı sunmak amaçlanmıştır.

One of the important study areas of Onomatology is the Hrematonomy. Hrematonomy is a discipline which studies on socio-cultural motivation while naming of literary works such as novel, tale, poem; artworks such as painting, sculpture or any other works of art. Furthermore, it analyses the usage of language on those names. Series names, which might be accepted as written work regarding their formation, have also great importance with respect to usage of language as well as relation between language and culture. The aim of this study is to determine syntactic characteristics of tv series names. For this purpose, 576 names were selected from the series broadcasted from 1990 to 2020 on the most watched tvs such as ATV, FOX, Kanal D, Kanal 7, Show TV, Star TV and TRT 1 by simple random sampling method. Then those names were analysed and sorted out in terms of their grammatical perspective. In the end, it was determined that while naming the series it was made use of some word groups mostly. 126 names out of the determined 328 names are possessive construction and 127 names are adjective construction. Furthermore, there are junctions, superscriptions, interjections, abbreviations, interest groups and some other structures such as compound nouns and verbs. 87 names are composed of sentences and 10 names of elliptical clauses. The main purpose of this study is to contribute to onomatology by analysing structures of series names on tv which is still very popular mass media instrument and by considering reason for preference.