Çoğunluğa Uyamayan İki "Öteki": Edip Cansever'in "Çağrılmayan Yakup" Şiirindeki Yakup ve İonesco'nun "Gergedanlar" Oyunundaki Berenger

Modern çağ içerisinde kalan bireyin yalnızlığını, umutlarını, korkularını, çevresine ve kendine yabancılaşmasını konu edinen ‘‘varoluşçuluk’’ ve ‘‘absürd tiyatro’’ fikirleri, bütün dünya aydınlarını derinden etkilediği gibi Türk yazar ve şairlerini de etkilemiştir. Edip Cansever’in 1966 yılında yayımlanan kitabında yer alan ‘‘Çağrılmayan Yakup’’ şiiri ile Eugene Ionesco’nun 1959’da sahneye koyduğu ‘‘Gergedanlar’’ oyunu, bireyin varoluş sıkıntısını ve moderniteye uyma sonucu tekdüzeleşen insan kitlesini benzer unsurlarla ve trajikomik bir şekilde ele almaları açısından önemli iki eserdir. Bu makalede önce ‘‘varoluşçuluk’’ ve ‘‘absürd tiyatro’’ kavramlarına değinilecek, ardından bu iki düşünce doğrultusunda her iki metin, çevreleriyle uyum sağlayamayan Yakup ve Berenger adlı karakterler merkez alınarak karşılaştırılacak; böylece iki farklı coğrafyada ve türde yazılan bu eserlerin benzerlik ve farklarına ışık tutulacaktır.

‘‘Existentialism’’ and ‘‘theatre of the absurd’’ that portray modern-day individual’s loneliness, hopes, fears, self-alienation and alienation from nature affect all intellectuals of the world, as well as Turkish authors and poems. The poem ‘‘Çağrılmayan Yakup’’ in Edip Cansever’s book published in 1966 and the drama ‘‘Rhinoceros’’ put on stage by Eugene Ionesco in 1959 are two important works in the way that they both similarly and tragicomically display individual’s trouble of existence and people who become monotonous with the modernization process. This article primarily discusses the concepts of ‘‘existentialism’’ and ‘‘theatre of the absurd’’, and then in the light of these two concepts, both texts will be compared by focusing on Yakup and Berenger, two characters that cannot fit in with the society. In this way, this study tries to shed light on the similarities and differences of these two works written in two different literary genres and countries.