Yıl 2019, Cilt 4 , Sayı 2, Sayfalar 216 - 237 2019-12-30

Buket Uzuner’in Su, Toprak ve Hava Adlı Romanlarında Türk Mitolojisinin İzleri

Neşe APAYDIN [1]


Bugün Anadolu’da yaşayan insanların hayatında da Orta Asya ve Sibirya mitolojilerinin, geldiğimiz topraklardaki kadim halkların yaşantılarının ve mitlerinin izleri görülmektedir.  Günümüzde doğayı egemenliği altına almış insanın doğadan uzaklaşması, onun kaynaklarını tüketmesi, doğa karşısında güçlüyken güçsüz duruma düşmesi sonucunu doğurmaktadır. Bu nedenle son yıllarda insanlık yeniden doğaya dönüş, kadim geleneklerin izlerini taşıyan yalın bir yaşam oluşturma çabasına yönelmektedir. Çağdaş insanın doğaya, kadim geleneklere ve mitolojiye dönüş çabasının yansıtıldığı Buket Uzuner’in Su, Toprak ve Hava romanları, makalede ekoeleştiri, ekofeminizm bağlamında incelenecektir.

İnsanın en büyük güç olarak gördüğü, onu anlamaya ve çözmeye, alt etmeye çalıştığı; kendini onun içinde konumlandırmaya uğraştığı doğa, tarih öncesi çağlarda mitoloji yoluyla çözülmeye çalışılmıştır. Antropolojinin çalışmaları bize insanlığın farklı coğrafyalarda, farklı kültürel yaşamları olsa bile insan zihninin her yerde benzer şekilde çalıştığını, psikolojik iç dünyasının aynı olduğunu göstermektedir. Toplumların mitlerine, mitolojik kahramanlarına baktığımızda da tespit edilen çeşitli benzerlikler, bunu düşündürmektedir.


Buket Uzuner’in tabiat dörtlemesi olacağı anlaşılan “Uyumsuz Defne Kaman’ın Maceraları” üst başlığını taşıyan romanlarından şimdiye kadar Su (2012), Toprak (2015) ve Hava (2018) yayımlanmıştır. Yazar, romandaki olayları “bugün Anadolu’da yaşayan bütün kültürlerin günlük yaşamına sinmiş binlerce yıllık kadim Kaman geleneklerimizden ve Orta Asya ile Sibirya mitolojilerinden esinlenerek” kurguladığını belirtmiştir. Roman kahramanları günümüzde yaşıyor, çağımızın sorunları ile mücadele ediyor olsalar da gündelik yaşam tarzlarında ve düşüncelerinde geleneksel kültürü sürdürmektedirler. Bu makalede dörtlemenin şimdiye kadar yayımlanan üçü,  yani Su, Toprak, Hava değerlendirilecektir.

Keywords: Buket Uzuner, Turkish mythology, Kaman tradition, ecocriticism, ecofeminism.


 


Today, in the lives of people living in Anatolia, the traces of Central Asia and Siberian mythologies, the lives and myths of the ancient peoples in the land we come from can be seen. Today, people who have taken nature under sovereignty away from nature, consuming its resources, resulting in a powerless state when it is strong against nature. For this reason, humanity fronts towards an effort to return to nature again, create a simple life bearing the traces of ancient traditions in recent years. Buket Uzuner's novels called Su, Toprak and Hava reflecting the effort of modern human to return to nature, ancient traditions and mythology, will be examined in the context of ecocriticism, ecofeminism.


The nature that human sees as the greatest power, tries to figure out and solve, in which struggles to locate himself is tried to be solved through mythology in prehistoric times. The studies of anthropology show us that the human mind works in the same way everywhere, even if human beings have different cultural life in different geographies, and the psychological inner world is the same. Various similarities, which are also determined when we look at the myths and mythological heroes of societies, make us think about it.


Buket Uzuner’s novel called Uyumsuz Defne Kaman’ın Maceraları titled of Su(2012), Toprak(2015) and Hava (2018) which are understood that will be a nature quartet are published so far.  The writer states that the events in the novel are “inspired by the ancient Kaman traditions and the myths of Central Asia and Siberia which have been imbued with the daily life of all cultures living in Anatolia today”. The heroes of the novel are alive today, but they are maintaining the traditional culture in their daily lifestyles and thoughts, even if they are struggling with the problems of our age. In this paper, three of the four quarters published so far, namely Su, Toprak and Hava  will be evaluated.




Türkçe ve İngilizce öz'ler en az 75, en fazla 150 sözcükten oluşmalıdır.

Buket Uzuner, Türk mitolojisi, Kaman geleneği, eko eleştiri, ekofeminizm
  • Bayat, Fuzuli (2015). Türk Mitolojik Sistemi (Ontolojik ve Epistemolojik Bağlamda Türk Mitolojisi)-1. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  • Bayat, Fuzuli (2018). Türk Mitolojik Sistemi (Kutsal Dişi, Mitolojik Ana, Umay Paradigmasında İlkel Mitolojik Kategoriler, İyeler ve Demonoloji)-2. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  • Campbell, Joseph (2017). Kahramanın sonsuz yolculuğu.S. Gürses (Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları.
  • Çetin, Oya Beklan (2005). “Ekofeminizm: Kadın- Doğa İlişkisi ve Ataerkillik”. Sosyoekonomi, 2005-1: 61-76.
  • Çoruhlu, Yaşar (2017). Türk Mitolojisinin Ana Hatları. İstanbul: Kabalcı Yayıncılık.
  • Doğan, Süreyya (2017). “Ekoeleştiri ve Buket Uzuner’in Romanları”. Kesit Akademi Dergisi, 11: 673-692.
  • Ekoeleştiri Çevre ve Edebiyat. (2012). Opperman, Serpil (Ed.). Ankara: Phoenix Yayınevi.
  • Gezgin, Elif (2017). “Kadın ve Doğa Üzerindeki Tahakküme Alternatif Bir Bakış: Ekofeminizm Üzerine Bir Değerlendirme”. Border Crossing, 7 (2): 395-412.
  • Leverink, Joris. “Maria Mies İle ‘Ekofeminizm’: Sıkı Çalışma ve Büyük Sevinç Hakkında Bir Konuşma” http://www.toplumsol.org/maria-mies-ile-ekofeminizm-siki-calisma-ve-buyuk-sevinc-hakkinda-bir-konusma-joris-leverink/ 9 Haziran 2014 (Erişim: 13.02.2019)
  • Levi-Strauss, Claude (1986). Mit ve Anlam. Ş. Süer, S. Erkanlı (Çev.). İstanbul: Alan Yayıncılık.
  • Plumwood, Val (2017). Feminizm ve Doğaya Hükmetmek. B. Ertür (Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
  • Saydam, M. Bilgin (2017). Deli Dumrul’un Bilinci “Türk-İslam Ruhu” Üzerine Bir Kültür Psikolojisi Denemesi. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Shiva, Vandana, Mies, Maria (2018). Ekofeminizm. İlknur Urkun Kelso (Çev.). İstanbul: Sinek Sekiz Yayınevi.
  • Türk, Seçil Mine (2017). “Ekofeminizm ve Dualizm Fikri”. Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 24: 377-392.
  • Uzuner, Buket. (2012). Su. İstanbul: Everest Yayınları.
  • Uzuner, Buket. (2015). Toprak. İstanbul: Everest Yayınları.
  • Uzuner, Buket. (2018). Hava. İstanbul: Everest Yayınları.
  • Wall, Derek (2013). Yeşil Politika.İlknur Urkun Kelso (Çev.). İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi.
  • Yılmaz, Ayfer (2015). “Buket Uzuner’in ‘Uyumsuz Defne Kaman’ın Maceraları Su’ Adlı Romanı Hakkında bazı Değerlendirmeler”. Asos Journal The Journal of Academic Social Science, 10: 101-122.
  • Yusuf Has Hacib (2017). Kutadgu Bilig. A. Çakan (Çev.), İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Birincil Dil tr
Konular Edebiyat
Yayımlanma Tarihi Aralık 2019
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-7989-6369
Yazar: Neşe APAYDIN
Kurum: Çukurova Üniversitesi
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 1 Kasım 2019
Kabul Tarihi : 29 Kasım 2019
Yayımlanma Tarihi : 30 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { soylemdergi641362, journal = {Söylem Filoloji Dergisi}, issn = {}, eissn = {2548-0502}, address = {soylemdergi@hotmail.com}, publisher = {Yusuf ÇETİN}, year = {2019}, volume = {4}, pages = {216 - 237}, doi = {10.29110/soylemdergi.641362}, title = {Buket Uzuner’in Su, Toprak ve Hava Adlı Romanlarında Türk Mitolojisinin İzleri}, key = {cite}, author = {APAYDIN, Neşe} }
APA APAYDIN, N . (2019). Buket Uzuner’in Su, Toprak ve Hava Adlı Romanlarında Türk Mitolojisinin İzleri. Söylem Filoloji Dergisi , 4 (2) , 216-237 . DOI: 10.29110/soylemdergi.641362
MLA APAYDIN, N . "Buket Uzuner’in Su, Toprak ve Hava Adlı Romanlarında Türk Mitolojisinin İzleri". Söylem Filoloji Dergisi 4 (2019 ): 216-237 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/soylemdergi/issue/51290/641362>
Chicago APAYDIN, N . "Buket Uzuner’in Su, Toprak ve Hava Adlı Romanlarında Türk Mitolojisinin İzleri". Söylem Filoloji Dergisi 4 (2019 ): 216-237
RIS TY - JOUR T1 - Buket Uzuner’in Su, Toprak ve Hava Adlı Romanlarında Türk Mitolojisinin İzleri AU - Neşe APAYDIN Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.29110/soylemdergi.641362 DO - 10.29110/soylemdergi.641362 T2 - Söylem Filoloji Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 216 EP - 237 VL - 4 IS - 2 SN - -2548-0502 M3 - doi: 10.29110/soylemdergi.641362 UR - https://doi.org/10.29110/soylemdergi.641362 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Söylem Filoloji Dergisi Buket Uzuner’in Su, Toprak ve Hava Adlı Romanlarında Türk Mitolojisinin İzleri %A Neşe APAYDIN %T Buket Uzuner’in Su, Toprak ve Hava Adlı Romanlarında Türk Mitolojisinin İzleri %D 2019 %J Söylem Filoloji Dergisi %P -2548-0502 %V 4 %N 2 %R doi: 10.29110/soylemdergi.641362 %U 10.29110/soylemdergi.641362
ISNAD APAYDIN, Neşe . "Buket Uzuner’in Su, Toprak ve Hava Adlı Romanlarında Türk Mitolojisinin İzleri". Söylem Filoloji Dergisi 4 / 2 (Aralık 2020): 216-237 . https://doi.org/10.29110/soylemdergi.641362
AMA APAYDIN N . Buket Uzuner’in Su, Toprak ve Hava Adlı Romanlarında Türk Mitolojisinin İzleri. SFD. 2019; 4(2): 216-237.
Vancouver APAYDIN N . Buket Uzuner’in Su, Toprak ve Hava Adlı Romanlarında Türk Mitolojisinin İzleri. Söylem Filoloji Dergisi. 2019; 4(2): 237-216.