Sosyal Hizmet Öğrencilerinin Yaşlı Ayrımcılığına Karşı Tutumları: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi Örneği

Öz

Fiziksel yetersizliği ve zihinsel değişikliklerinden dolayı yaşlı bireylere yönelik olumsuz, kısıtlayıcı ve önyargılı her tutum, yaşlı ayrımcılığı kapsamında değerlendirilir. Gelecekte yaşlı bireylere danışmanlık verecek sosyal hizmet uzmanlarının, yaşlılığı algılama biçimleri sunulan destek ve hizmetin değerini etkilemektedir. Bu araştırmanın amacı sosyal hizmet bölümü öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına karşı tutum düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Çalışma grubunu, Necmettin Erbakan Üniversitesi Nezahat Keleşoğlu Sağlık Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim gören sosyal hizmet bölümü öğrencileri (n:176) oluşturmaktadır. Nicel türdeki bu çalışmada betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak araştırmacılar tarafından oluşturulacak kişisel bilgi formu ve yaşlı ayrımcılığı tutumu ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın verileri SPSS (Versiyon 22.0) kullanılarak analiz edilmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda sosyal hizmet öğrencilerinin aile yapısı, sınıf düzeyi, bir yaşlıyla yaşama durumu, yaşlı odaklı etkinliklerde yer alma durumu, yaşlılığa ilişkin çağrışımları, mezuniyet sonrasında yaşlılık alanında çalışma isteği gibi değişkenlerin öğrencilerin yaşlı ayrımcılığına karşı tutum düzeylerini anlamlı şekilde etkilediği görülmüştür. Sosyal hizmet lisans eğitim sürecinde yaşlı odaklı ders ve uygulamalara yer verilmesi, öğrencilerin yaşlılarla temas kurabilecekleri uygulamaların artırılması, gençler ile yaşlılar arasındaki etkileşimi güçlendirmeye yönelik akademik ve sosyal faaliyetlere ağırlık verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Hizmet
• yaşlılık
• yaşlı ayrımcılığı

Attitudes Of Social Work Students Towards Ageism: Necmettin Erbakan University Example

Öz

Any negative and restrictive attitude towards the elderly person due to their physical inadequacy and mental changes is considered as ageism.The perception and attitudes of social workers who will provide counseling to elderly individuals in the future, affect the value of the support and service provided.At this point, the approach of social work students to elderly individuals, who are considered among disadvantaged groups, should be examined. The aim of this research is to examine the attitudes of social work students towards age discrimination in terms of various variables.The study group consists of department of social work students (n:176) studying at Necmettin Erbakan University Nezahat Keleşoğlu Faculty of Health. This quantitative study utilized a descriptive survey method. A personal information form and an ageism attitude scale created by the researchers were used as data collection tools. The data obtained in the study were analyzed and evaluated using SPSS (Version 22.0). As a result of the research, it was seen that variables such as family structure, grade level, living with an elderly person, participating in elderly-focused activities, associations with old age, and desire to work in the field of old age after graduation significantly affect the students' ageism levels. It is recommended that elderly-focused courses and practices be included in the social work undergraduate curriculum, that practices where students can contact the elderly be increased, and that emphasis be placed on academic and social activities aimed at strengthening the interaction between students and the elderly.

Anahtar Kelimeler

• ageism
• elderly
• Social Work

Kaynakça

1. Kaynakça Akın, G. (2006). Her yönüyle yaşlılık. Palme Yayıncılık.
2. Altay, B., & Aydın, T. (2015). Hemşirelik öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 12(1), 11-18.
3. Allen, P. D., Cherry, A. E. ,& Palmore, E. (2009). Self-reported ageism in social work practitioners and students. Journal of Gerontological Social Work, 52 (2), 124-134.
4. Aygüler, E., & Buz, S. (2022). Examination of university students’ attitudes towards older people: the case of social work education. Educational Gerontology, 48, 237–249. https://doi.org/10.1080/03601277.2022.2031576
5. Baik, S., & Davitt, J. K. (2021). Factors associated with attitudes toward older adults in social work students: a systematic review. Journal of Gerontological Social Work, 65(2), 168–187. https://doi.org/10.1080/01634372.2021.1944946
6. Bakırhan, D.Ş. (2023). The relationship between the level of ethical sensitivity of elderly care students and their attitudes to the elderly. Uluslararası Hakemli Akademik Spor Sağlık ve Tıp Bilimleri Dergisi, (47), https://doi.org/10.17363/sstb.2023/abcd89/.47.5
7. Birinci, E. (2021). Sosyal çalışmacı adaylarının yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarının değerlendirmesi. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi, 9(2), 566-577.
8. Bulut, E., & Çilingir, D. (2016). Yaşlı ayrımcılığı ve hemşirelik bakımına yansımaları. TAF Preventive Medicine Bulletin, 15(5), 446-449.

9. Ceylan, H., & Öksüz, M. (2015). Sosyal hizmet lisans öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumların incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(39), 459-466.
10. Cummings, S., Adler, G., & DeCoster, V. (2005). Factors influencing graduate-social-work students’ interest in working with elders. Educational Gerontology, 31(8), 643-655
11. Çilingiroğlu, N., & Demirel, S. (2004). Yaşlılık ve yaşlı ayrımcılığı. Türk Geriatri Dergisi, 7(4), 225-230.
12. Danış, Z., Kara, Z., Çolak, F., Kırpık, S., & Ayyıldız, A. (2015). Sosyal hizmet ve hemşirelik bölümü öğrencilerinin yaşlılara yönelik tutumları. Tarih Okulu Dergisi, 8(24), 539-559.
13. Daşbaş, S. & Kesen, N.F. (2015). Attitudes of social work students towards the ageism. The Journal of International Social Research, 8(38), 702.
14. Duran, R. (2021). Sosyal hizmet öğrencilerinin dezavantajlı/risk altındaki yaşlılara yönelik tutumlarının değerlendirilmesi, Uluslararası Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 1-12.
15. Faudzi, F.N.M., & Ishak, M.S. (2022). Attitude and willingness to work with elderly people among social work and counseling students in a public university in malaysia. International Journal of Education, Psychology and Counseling, 7(46), 85–97. https://doi.org/10.35631/ijepc.746008
16. Işık, A., & Türk, A. (2023). Sosyal Hizmet öğrencilerinde sosyodemografik değişkenler ve empatinin yaşlı ayrımcılığına etkisi. Sosyal Çalışma Dergisi, 7(2), 128-141.
17. Karakaya, İ. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. A. Tanrıöğen (Ed.), Bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
18. Koca, E., & Başer, D. (2023). The attitudes of social work students toward the older adult and their empathy levels. Educational Gerontology, 50(3), 203–216. https://doi.org/10.1080/03601277.2023.2247301 Lee, Y., Li, L., & Shrestha, L. (2022). What and how did it work? a systematic review of the intervention studies of changing perception toward older adults. Innovation in Aging, 6(1), 322. https://doi.org/10.1093/geroni/igac059.1270
19. Mancılık , A. (2015). Sosyal hizmet öğrencilerinin müracaatçı olarak yaşlılarla çalışma ve yaşlılara yönelik tutumlarının belirlenmesi (Tez No:390064) [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi] YÖK Ulusal Tez Merkezi
20. Martin, M. E. (2015). Introduction to Social Work: Through the Eyes of Practice Settings. Pearson. United States.
21. Oral, M., Kılıç, C., & Yıldırım, B. (2022). Geriatric competency and attitudes toward older adults among Turkish undergraduate social work students. Gerontology & Geriatrics Education, 45(1), 1–15. https://doi.org/10.1080/02701960.2022.2143356
22. Özdemir, Ö., & Bilgili, N. (2014). Sağlık hizmetlerinde yaşlı ayrımcılığı. Gülhane Tıp Dergisi, 56(2), 128-131.
23. Özütürker, S. (2019). Erzincan Binali Yıldırım üniversitesi sosyal hizmet bölümü öğrencilerinin yaşlılığa bakışı. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi (YSAD), 12(2), 107-112
24. Pentaris, P. (2023). Ageing and loss attitudes of social work students: a cross-sectional study. Social Work Education, 43(9), 2736-2753.
25. Phillips, R. (2018). Emancipatory social work with older people: challenging students to overcome the limitations of ageism and institutional oppression. Social Justice&Practice and Theory, 1(1),1-23. Ridgway, V. (2019). Social work students’ perceptions of ageing. Practice, 31(2), 117–134. https://doi.org/10.1080/09503153.2018.1473356
26. Şahin, H., & Demirel, B. (2018). Sosyal hizmet bölümü öğrencilerinin yaşlılık ve yaşlanmaya ilişkin tutumlarının belirlenmesi. Journal of International Social Research, 11(59).
27. Turan, E., Yanardağ, M. & Metintas, S. (2016). Attitudes of students of health sciences towards the older persons. Nurse Education Today, 36, 53-57.
28. TÜİK (2023). Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni. http://www.tuik.gov.tr.
29. TÜİK. (2024). İstatistiklerle Yaşlılar, 2024. TÜİK Kurumsal Vefikuluçay, D. (2008). Üniversitede öğrenim gören öğrencilerin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları (Tez No:224220) [Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi], YÖK Ulusal Tez Merkezi.
30. Yeşilot, S. B., Demirci, P. Y., & Öztunç, G. (2020). Hemşirelik öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına yönelik tutumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10 (1), 87-93.
31. Yılmaz, E., & Özkan, S. (2010). Hemşirelik öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 3(2), 37-51.
32. WHO. (2011). Global health and aging, national institute of aging, NIH. Global Health and Aging