SOCIAL CHANGE AND OLD AGE: A CROSS-SECTIONAL STUDY ON LIFE SATISFACTION OF THE ELDERLY LIVING IN ÇORUM

Yıl 2025, Cilt: 25 Sayı: 69, 1058 - 1077, 29.12.2025

Dilan Sanem Koç Fırat Koç , Seher Çataloğlu

https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1612510

Öz

This study aims to examine the effects of social change on the life satisfaction of elderly individuals in terms of socioeconomic, health, and social relationships. The research data were collected through surveys conducted with 200 individuals aged 65 and above, comprising 100 women and 100 men, who visited the Geriatrics Department of the Çorum Erol Olçok Training and Research Hospital under the Ministry of Health of Türkiye and Hitit University. The survey included questions related to socioeconomic status, health conditions, technology use, intergenerational relationships, and life satisfaction. The findings reveal that factors such as education level and marital status play a significant role in determining life satisfaction. Women typically live with their children, whereas men are more likely to live alone. Regarding health, chronic illnesses are common in both groups, but men report that health issues affect their daily lives more severely. In terms of technology use, women demonstrate a greater inclination toward social media platforms, while men prefer face-to-face socialization. Additionally, social support and intergenerational conflicts were found to have a substantial impact on life satisfaction. The study highlights that strengthening social bonds, improving access to healthcare services, and providing economic support can enhance the life satisfaction of elderly individuals. Furthermore, it emphasizes the potential of technology as a tool to support the quality of life for the elderly.

Anahtar Kelimeler

Life Satisfaction , Gerontology , Elderly , social change , sociology of aging

Etik Beyan

The data for this study were collected in accordance with the approval of the Hitit University Non-Interventional Research Ethics Committee, dated 28.02.2024 and numbered 2024-04, at the Geriatrics Outpatient Clinic of the Çorum Erol Olçok Training and Research Hospital, Ministry of Health, Hitit University.

TOPLUMSAL DEĞİŞİM VE YAŞLILIK: ÇORUM’DA YAŞAYAN YAŞLILARIN YAŞAM DOYUMU ÜZERİNE KESİTSEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu çalışma, toplumsal değişim bağlamında yaşlı bireylerin yaşam doyumlarını sosyoekonomik, sağlık ve sosyal ilişkiler açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma verileri, T.C. Sağlık Bakanlığı Hitit Üniversitesi Çorum Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi Geriatri Servisine başvuran 65 yaş ve üzeri 100 kadın ve 100 erkek olmak üzere toplam 200 bireyden anket yöntemiyle toplanmıştır. Ankette sosyoekonomik durum, sağlık durumu, teknoloji kullanımı, nesiller arası ilişkiler ve yaşam doyumuna yönelik sorular yer almıştır. Bulgular, eğitim düzeyi ve medeni durum gibi faktörlerin yaşam doyumunda belirleyici olduğunu göstermiştir. Kadınlar genellikle çocuklarıyla birlikte yaşarken erkekler daha yüksek oranda yalnız yaşamaktadır. Sağlık açısından, kronik hastalıklar her iki grupta yaygın olup, erkeklerin sağlık sorunlarının günlük yaşamlarını daha fazla etkilediği gözlenmiştir. Teknoloji kullanımında kadınların sosyal medya kullanımına daha yatkın olduğu, erkeklerin ise yüz yüze sosyalleşmeyi tercih ettiği belirlenmiştir. Ayrıca, sosyal destek ve kuşak çatışmasının yaşam doyumu üzerinde önemli etkileri olduğu tespit edilmiştir. Araştırma, yaşlı bireylerin yaşam doyumlarının sosyal bağların güçlendirilmesi, sağlık hizmetlerine erişim ve ekonomik destekle artırılabileceğini ortaya koymaktadır. Buna ek olarak, teknolojinin yaşlı bireylerin yaşam kalitesini destekleyici bir araç olarak daha etkin kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

Yaşlılık , yaşam doyumu , toplumsal değişme , yaşlılık sosyolojisi , gerontoloji

Etik Beyan

Bu araştırmanın verileri, Hitit Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulunun 28.02.2024 tarihli ve 2024-04 sayılı onayı doğrultusunda, T.C. Sağlık Bakanlığı Hitit Üniversitesi Çorum Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi Geriatri Polikliniğinde toplanmıştır.

Kaynakça

• Akın, G. (2006). Her yönüyle yaşlılık. Ankara: Palme Yayınevi.
• Altunay, Z., and Özkul, M. (2022). Geçmişin değeri günün sosyal problemi: Yaşlılık ve modern toplumda yaşlı bakımı. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13(35), 1012–1036. https://doi.org/10.21076/vizyoner
• Arun, Ö. (2008). The adventure of elderly in Turkey: Scenarios on the quality ageing. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 7(2), 313-330.
• Arun, Ö. (2009). Yaşlı bireyin Türkiye serüveni: Türkiye’de yaşlı bireyler arasında kültürel sermaye dağılımı. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 77–100.
• Arun, Ö. (2013). Türkiye’de Yaşlanma ve Yaşlılık: Peter Pan Sendromu mu?. ODTÜ’lüler Bülteni, 234(2), 32-33.
• Arun, Ö. (2016). Çağdaş Türkiye’de yaşlılık ve eşitsizlik. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 6(1), 29–48.
• Arun, Ö. (2018). Yaşlanma çalışmalarında geleceğe bakmak. Senex: Yaşlılık Çalışmaları Dergisi, 2(2), 1-2.
• Baran, A. G., Kalınkara, V., Aral, N., Akın, G., Baran, G., ve Özkan, Y. (2005). Yaşlı ve aile ilişkileri Ankara örneği. T.C. Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü.
• Baltes, P.B. and Baltes, M.M. (1990). Psychological perspectives on successful ageing: The model of selective optimization with compensation. In P.B. Baltes, M.M. Baltes and (Ed.), Successful ageing: Perspectives from the behavioural sciences, 1-34. Cambridge (UK): Cambridge University Press.
• Bengtson, V. L., and Settersten Jr., R. (Eds.). (2016). Handbook of theories of aging. Springer Publishing Company.
• Cohen, L. (1994). Old age: Cultural and critical perspectives. Annual review of Anthropology, 137-158.
• Çağlar, T. (2017). Yaşlı bakımı: Modeller ve uygulamalar (1. baskı). Ankara: Nika Yayınevi.
• Danış, D. (2023). Ageing Population and Elderly Care in the Context of Rural-Urban Relations: The Case of Kastamonu and Sinop. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi (85), 1-30. https://doi.org/10.26650/jspc.2023.85.1270477
• Er, D. (2009). Psikososyal açıdan yaşlılık. Fırat Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Dergisi, 4(11), 136.
• Gümrükçüoğlu, E. N. (2022). Djital eşitsizlik ve yaşlılık: Trabzon’da 60 yaş ve üstü sosyal medya kullanıcı deneyimleri (Yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
• Güngör, S. (2019). Yaşlı bireyler açısından peyzaj tasarımının Konya Japon parkı örneğinde incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 29, 54–62.
• İçli, G. (2008). Yaşlılar ve yetişkin çocuklar. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 1, 29–38.
• Kalaycıoğlu, S., Tol, U. U., Küçükural, Ö., ve Cengiz, K. (2003). Yaşlılar ve yaşlı yakınları açısından yaşam biçimi tercihleri. Türkiye Bilimler Akademisi Raporları, 5, 7-31.
• Kalınkara, V., ve Sarı, İ. (2023). Yaşlı bireylerin sosyal medya kullanımı ve yaşlanma algısı. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1, 87–102.
• Kalınkara, V. (2011). Temel gerontoloji: Yaşlılık bilimi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
• Kalınkara, V., ve Kalaycı, İ. (2017). Yaşlıya evde bakım hizmeti veren bireylerde yaşam doyumu, bakım yükü ve tükenmişlik. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 10(2), 19–39.
• Lock, M. (1993). The politics of mid-life and menopause. Knowledge, Power and Practice: The Anthropology of Medicine in Everyday Life. Shirley Lindenbaum and Margaret Lock, eds, 330-363.
• Onur, B. (2021). Yetişkinlik, yaşlılık, ölüm: Gelişim psikolojisi. Ankara: İmge Kitabevi.
• Özmete, E. (2008). Yaşlılıkta yaşamın anlamının refah göstergeleri ile yordanması. Aile ve Toplum Dergisi, 10(4), 7–20.
• Rowe, J.W. and Kahn, R.L. (1987). Human aging: usual and successful. Science, 237 (4811), 143-149.
• Softa, H. K., Karaahmetoğlu, G. U., Erdoğan, O., ve Yavuz, S. (2015). Yaşlılarda yaşam doyumunu etkileyen bazı faktörlerin incelenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 8(1).
• Şahin, Ö. (2021). Yaşlıların gerontolojik sosyal hizmet ihtiyaçlarının ekolojik bakış açısı ile değerlendirilmesi (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Şen, B., ve Taşkesen, M. Ö. (2018). Yoksulluk ve sosyal hizmet. Eğitim Yayınevi. Toper, F., ve Özpolat, A. O. (2023). Yaşlılıkta yaşam kalitesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(1), 341-351.
• Tufan, İ. (2002). Antik çağ’dan günümüze yaşlılık. İstanbul: Aykırı Yayıncılık.
• Tufan, İ., ve Yazıcı, S. (2017). Yaşlılıkta kuşaklararası ilişkiler. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 20(1),
• Uysal, M. T. (2020). Yaşlı Bireylerin Sosyalleşmesinde Dijital Teknolojinin Rolü: Dijital Yaşlılar Üzerine Bir Çalışma. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergi, 47–52.