Why 2025 is Year of the Family? An Assessment Between Realities and Expectations

Yıl 2026, Cilt: 26 Sayı: 70 , 13 - 37 , 30.03.2026

Bilal Coşan , Halim Baş

https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1629158

https://izlik.org/JA23KX66ZB

Öz

The aim of this study is to examine the changes in the family structure in Türkiye from economic, cultural and socio-demographic perspectives based on the “2025 Year of the Family” discourse. The study discusses the effects of factors such as industrialization, modernization and individualization on family structure. Social problems that may arise as a result of the decline in total fertility rate, the aging of the population, the increase in divorce rates, the decline in the crude marriage rate, the increase in the average age at first marriage and the increase in the number of single-parent households are evaluated. These issues are addressed through themes such as urbanization and education, the increasing economic and psychological costs of raising children, women's employment, celibacy, food security and infertility. It is emphasized that measures such as implementing flexible working models, expanding childcare services and ensuring the sustainability of financial support per child are necessary to increase the effectiveness of policies that support family structures. It is also stated that Türkiye's cultural and social realities should not be ignored when developing long-term social policies. In conclusion, it is underlined that the family plays a critical role in terms of social solidarity and balance. Therefore, it is of great importance to adopt multidimensional approaches to protect and support the family.

Anahtar Kelimeler

Marriage , Fertility , Year of the family , Divorce , Child , Education , Woman Employment , Aging

Proje Numarası

Yok

2025 Neden Aile Yılı? Gerçekler ve Beklentiler Arasında Bir Değerlendirme

https://izlik.org/JA23KX66ZB

Öz

Bu çalışmanın amacı, “2025 Aile Yılı” söyleminden hareketle Türkiye'deki aile yapısında yaşanan değişimleri, ekonomik, kültürel ve sosyo-demografik açıdan incelemektir. Çalışmada, sanayileşme, modernleşme ve bireyselleşme gibi faktörlerin aile yapısına etkileri tartışılmış, bu kapsamda toplam doğurganlık hızındaki azalma, yaşlanan nüfus, boşanma oranlarının artışı, kaba evlenme hızının düşüşü, ortalama ilk evlenme yaşının artışı ve artan tek ebeveynli haneler neticesinde ortaya çıkabilecek sosyal sorunlar değerlendirilmiştir. Bu sorunlar; kentleşme ve eğitim, çocuğun artan ekonomik ve psikolojik maliyeti, kadın istihdamı, hiç evlenmeme, gıda ve infertilite ilişkisi gibi konular üzerinden tartışılmaya çalışılmıştır. Aile yapısını destekleyen politikaların etkinliğinin artırılması için esnek çalışma modellerinin hayata geçirilmesi, kreş hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve çocuk başına verilen maddi desteklerin sürdürülebilir kılınması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, uzun vadeli sosyal politikalar geliştirilirken Türkiye'nin kültürel ve sosyal gerçekliğinin göz ardı edilmemesi gerektiği ifade edilmektedir. Sonuç olarak ailenin toplumsal dayanışma ve denge açısından kritik bir role sahip olduğu gerçeğinden hareketle, ailenin korunması ve desteklenmesi için çok boyutlu yaklaşımların benimsenmesinin önemi vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Aile Yılı , Evlilik , Doğurganlık , Boşanma , Çocuk , Eğitim , Kadın İstihdamı , Yaşlanma

Etik Beyan

Çalışma için etik beyan gerekmemektedir.

Destekleyen Kurum

Yok.

Proje Numarası

Yok

Teşekkür

Yok.

Kaynakça

• Acar, T. (2022). The role of educational attainment and educational pairings in women's marriage behavior in Turkey. In Women's Studies International Forum. 93, 1-12. https://doi.org/10.1016/j.wsif.2022.102616
• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2024). Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesi. https://www.aile.gov.tr/duyurular/evlenecek-genclerin-desteklenmesi-projesi/
• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2025a). Tarihçe. https://www.aile.gov.tr/bakanlik/hakkinda/tarihce/
• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2025b). Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanımız Göktaş, TRT Haber yayında soruları yanıtladı. https://www.aile.gov.tr/haberler/aile-ve-sosyal-hizmetler-bakanimiz-goktas-trt-haber-yayinda-sorulari-yanitladi/
• Albayrak, A. (2024). Tarım çalışanlarında tarım ilaçlarına maruziyetin sağlık üzerindeki etkileri: Bir epidemiyolojik analiz. Sentez Akademik Araştırmalar Dergisi, (1), 32-45. https://doi.org/10.61749/JOSSAR-4.32-45
• Alderotti, G., Vignoli, D., Baccini, M., & Matysiak, A. (2021). Employment instability and fertility in Europe: A meta-analysis. Demography, 58(3), 871-900. https://doi.org/10.1215/00703370-9164737
• Avdeyeva, O. A. (2011). Policy experiment in Russia: Cash-for-babies and fertility change. Social politics, 18(3), 361-386. https://doi.org/10.1093/sp/jxr013
• Bayer, A. (2013). Değişen toplumsal yapıda aile. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 4(8), 101-129. https://izlik.org/JA56ZW57BL
• Bergsvik, J., Fauske, A., & Hart, R. K. (2021). Can policies stall the fertility fall? A systematic review of the (quasi-) experimental literature. Population and Development Review, 47(4), 913-964. https://doi.org/10.1111/padr.12431
• Beyaz, C. (2024). Yüzüncü yılında Türkiye demografisi. HUMANITAS-Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 12(Cumhuriyet'in 100. Yılı Özel Sayısı), 57-85. https://doi.org/10.20304/humanitas.1386262
• Coşan, B. (2018). Dünyada ve Türkiye’de sosyo-ekonomik bir problem olarak tek ebeveynli aile olgusunun çok boyutlu değerlendirilmesi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 18(41), 259-294. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.453720
• Coşan, B. (2022). Türkiye’de Doğurganlığın Değişimi: Sosyal Politika Açısından Riskler Ve Fırsatlar. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 22(56), 597-617. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.963155
• Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). Onikinci Kalkınma Planı (2024-2028). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/12/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028_11122023.pdf
• Çakır, G., ve Yaman, Ö. M. (2022). Yaşlılara Evde Bakım Vermenin Bakım Veren Aileler Üzerindeki Etkilerinin Aile Kuramları Temelinde Değerlendirilmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 33(2), 577-604. https://doi.org/10.33417/tsh.960879
• De Silva, T., and Tenreyro, S. (2020). The fall in global fertility: A quantitative model. American Economic Journal: Macroeconomics, 12(3), 77-109. https://doi.org/10.1257/mac.20180296
• DeCicca, P., and Krashinsky, H. (2023). The effect of education on overall fertility. Journal of Population Economics, 36(1), 471-503. https://doi.org/10.1007/s00148-022-00897-y
• Eryurt, M. A. (2019). Türkiye’de Temel Doğurganlık Davranışları: Düzey, Belirleyiciler, Politikalar, Türkiye Aile Yapısı İleri İstatistik Analizi, 2018. Ankara: T.C Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
• Eryurt, M. A. (2023). Yaşlanma ve Demografi. K. Canatan, & M. Küçük (Ed.), Yaşlanma Sosyolojisi içinde, İstanbul: DBY Yayınları.
• Eryurt, M. A. (2024). Doğum Oranları Neden Azalıyor, Ne Yapmalı?. İktisat ve Toplum, 166, 35-44. Eurostat. (2025a). Crude marriage rate, selected years, 1964-2023. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Marriage_and_divorce_statistics
• Eurostat. (2025b). Mean age at first marriage by sex. https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tps00014/default/table?lang=en
• Eurostat. (2025c). Crude divorce rate. https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/TPS00216/default/table?lang=en
• Eurostat. (2025d). Total Fertility Rate. https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tps00199/default/table?lang=en
• Gözgör, G., Bilgin, M. H. ve Rangazas, P. (2019). Economic Uncertainty and Fertility. GLO Discussion Paper, No. 360, Global Labor Organization (GLO), Essen. https://www.econstor.eu/bitstream/10419/199088/1/GLO-DP-0360.pdf
• Guo, Z., Ren, X., Zhao, J., Jiao, L., & Xu, Y. (2021). Can pets replace children? The interaction effect of pet attachment and subjective socioeconomic status on fertility intention. International journal of environmental research and public health, 18(16), 8610. https://doi.org/10.3390/ijerph18168610
• Hart, R. K., Bergsvik, J., Fauske, A., & Kim, W. (2024). Causal analysis of policy effects on fertility. Zimmermann, K.F. (Eds.), Handbook of Labor, Human Resources and Population Economics (s. 1-25). Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-57365-6_451-1
• Hashimoto, H., and Naito, T. (2024). Regional differences in childcare environment, urbanization, and fertility decline. Letters in Spatial and Resource Sciences, 17(1), 8. https://doi.org/10.1007/s12076-024-00369-9
• Hellstrand, J., Nisén, J., & Myrskylä, M. (2024). Educational field, economic uncertainty, and fertility decline in Finland in 2010–2019. European Sociological Review, 40, 754-771. https://doi.org/10.1093/esr/jcae001
• İğdeli, A. (2019). Ekonomik belirsizlik ve doğurganlık hızı arasındaki ilişki: Türkiye için ARDL analizi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(1), 359-381. https://doi.org/10.15869/itobiad.498632
• Kayacan, E. (2022). Türkiye’nin nüfus politikalarındaki değişimin kalkınma planları üzerinden değerlendirilmesi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 22(54), 107-139. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1081252
• Keldal, G., and Kılıç, N. (2023). Marital Timing of Emerging Adults: Familial Factors as Potent Predictors. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (60), 17-28. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1243073
• Keskin, F., and Çavlin, A. (2023). Cohort fertility heterogeneity during the fertility decline period in Turkey. Journal of biosocial science, 55(4), 779-794. https://doi.org/10.1017/S0021932022000268
• Koruk, F., Eroğlu, K., Koruk, İ., Çelik, K., & Güner, P. (2022). Married men's perspectives and reproductive behaviors on fertility in the province with the highest fertility rate in Turkey: A mix method study. Nobel Medicus, 18(2), 89-98.
• Lawton, L. E. (2025). All in the Family: Pets and Family Structure. Populations, 1(2), 8. https://doi.org/10.3390/populations1020008
• Martínez, M. Á., Marquès, M., Salas-Huetos, A., Babio, N., Domingo, J. L., & Salas-Salvadó, J. (2023). Lack of association between endocrine disrupting chemicals and male fertility: a systematic review and meta-analysis. Environmental Research, 217, 114942. https://doi.org/10.1016/j.envres.2022.114942
• Merter, M. (2023). Hekaton’la Son Tango: Aileyi İfsad Etme ve İnsanlığı Yeniden Yapılandırma Küresel Projesi’nin Bir Meta-Analizi (3. Baskı). Ketebe Yayınları.
• Özdemir, E., ve Kaplan, S. (2021). İnfertilite ve hemşirelik yaklaşımı. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 4(1), 79-89. https://doi.org/10.51536/tusbad.836168
• Park, E. H. (2020). Ultra-low fertility and policy response in South Korea: Lessons from the case of Japan. Ageing International, 45(2), 191-205. https://doi.org/10.1007/s12126-020-09365-y
• Rotella, A., Varnum, M. E., Sng, O., & Grossmann, I. (2021). Increasing population densities predict decreasing fertility rates over time: A 174-nation investigation. American Psychologist, 76(6), 933. https://doi.org/10.1037/amp0000862
• Silverio-Murillo, A., Hoehn-Velasco, L., de la Miyar, J. R. B., & Rodríguez, A. (2021). COVID-19 and women’s health: Examining changes in mental health and fertility. Economics letters, 199, 109729. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2021.109729
• Skakkebæk, N. E., Lindahl-Jacobsen, R., Levine, H., Andersson, A. M., Jørgensen, N., Main, K. M., ... & Juul, A. (2022). Environmental factors in declining human fertility. Nature Reviews Endocrinology, 18(3), 139-157. https://doi.org/10.1038/s41574-021-00598-8
• Şengül, F. N., ve Aydınalp, H. (2021). Yeni bir gençlik tipolojisi ve ölçek denemesi: Hedonist gençlik. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1(50), 124-138. https://doi.org/10.17498/kdeniz.928671
• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2013). Türkiye’de Doğurganlık Oranlarının Düşmesi, Potansiyel Etkiler ve Sosyal Politika Önerileri. T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
• Tan, K., Li, N. P., Meltzer, A. L., Chin, J. L., Tan, L. K., Lim, A. J., ... & van Vugt, M. (2022). Effects of economic uncertainty and socioeconomic status on reproductive timing: A life history approach. Current Research in Ecological and Social Psychology, 3, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.cresp.2022.100040
• Thévenon, O. (2016). The influence of family policies on fertility in France: Lessons from the past and prospects for the future. R. Rindfuss ve M. Choe (Ed.), Low fertility, institutions, and their policies: Variations across industrialized countries (s. 49–76) içinde. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-32997-0_3
• TÜİK. (2022). Türkiye Aile Yapısı Araştırması 2021. Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu. https://www.tuik.gov.tr/media/announcements/turkiye_aile_yapisi_ara%C5%9Ftirmasi_2021.pdf
• TÜİK. (2024a). Nüfus Projeksiyonları, 2023-2100. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Nufus-Projeksiyonlari-2023-2100-53699
• TÜİK. (2024b). Muhtemel Eğitim Süresi. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Muhtemel-Egitim-Suresi-2023-53681
• TÜİK. (2026). Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2025. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/58165
• TÜİK. (2025a). İstatistiklerle Yaşlılar, 2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2024-54079
• TÜİK. (2025b). Merkezi Dağıtım Sistemi. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?locale=tr
• TÜİK. (2025c). Medeni Durum. 27 Nisan 2025 tarihinde https://nip.tuik.gov.tr/?value=MedeniDurum adresinden edinildi.
• TÜİK. (2025d). Hanehalkı Tipi. https://nip.tuik.gov.tr/?value=HanehalkiTipi
• TÜİK. (2025e). Doğum İstatistikleri, 2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dogum-Istatistikleri-2024-54196
• Uru, M. K., ve Di̇ri̇meşe, E. (2023). The Stigmatization of The Divorced Individuals. Universal Journal of History and Culture, 5(1), 16-30. https://doi.org/10.52613/ujhc.1172698
• Worldbank. (2025). Labor force participation rate, female (% of female population ages 15+) (modeled ILO estimate). https://data.worldbank.org/indicator/SL.TLF.CACT.FE.ZS
• Worldometer. (2025). Top 20 Largest Countries by Population (live). https://www.worldometers.info/world-population/
• Yavuz, R. A. (2023). Türkiye’de 1990-2021 Döneminde Kadının İşgücüne Katılımı İle Kentleşme İlişkisi: Nedensellik Analizi. International Journal of Social Inquiry, 16(2), 541-560. https://doi.org/10.37093/ijsi.1292949