Araştırma Makalesi

FİNANSAL OKURYAZARLIK PERFORMANSINI TAHMİN ETMEDE MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARININ ROLÜ: DANİMARKA, ABD VE MALEZYA KARŞILAŞTIRMASI

Cilt: 25 Sayı: 68 30 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

FİNANSAL OKURYAZARLIK PERFORMANSINI TAHMİN ETMEDE MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARININ ROLÜ: DANİMARKA, ABD VE MALEZYA KARŞILAŞTIRMASI

Öz

Bu çalışma, PISA 2022 verilerini kullanarak Danimarka, ABD ve Malezya'daki öğrencilerin finansal okuryazarlık performansını tahmin etmede makine öğrenmesi algoritmalarının etkinliğini ve belirleyici faktörleri karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Araştırmada, beş makine öğrenmesi algoritması (Rastgele Orman, Gradyan Artırma, Destek Vektör Makineleri, K-En Yakın Komşular ve Düzeltilmiş Lineer Regresyon) karşılaştırmalı olarak uygulanmış, topluluk öğrenme algoritmalarından özellikle Gradyan Artırma ve Rastgele Orman algoritmasının büyük veri setlerinde daha başarılı olduğu tespit edilmiştir. Ülkeler bazında farklı algoritmaların farklı başarılar göstermesi dikkat çekicidir. Matematik okuryazarlığı her üç ülkede de en güçlü yordayıcı olarak belirlenirken, okuma becerileri de önemli bir rol oynamıştır. Malezya'da sosyoekonomik faktörlerin daha belirleyici olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, finansal konularda özgüvenin Danimarka ve ABD’de etkili olduğu bulunmuştur. Temel bilişsel becerilerin (matematik okuryazarlığı ve okuma becerileri) finansal okuryazarlıkla olan ilişkisi, eğitim stratejilerinde bu alanlara odaklanmanın önemini göstermektedir. Modeller, yüksek ve düşük performanslı öğrencilerin tahmininde zorluk yaşamış, bu da daha derin psikolojik ve kültürel faktörler ile bireysel farklılıklar ile ilgili değişkenlerin eklenmesi gerekliliğine işaret etmiştir. Çalışma, finansal okuryazarlık eğitiminde matematik okuryazarlığı ve okuma becerilerine odaklanan bütünleşik politikaların önemini vurgulamakta, aynı zamanda sosyoekonomik ve kültürel açıdan ülke bağlamına özgü stratejilerin geliştirilmesi gerektiğini önermektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmanın etiksel açıdan uygunluğu Antalya Belek Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır.

Kaynakça

  1. Amagir, A., Groot, W., Maassen van den Brink, H., and Wilschut, A. (2018). A review of financial-literacy education programs for children and adolescents. Citizenship, Social and Economics Education, 17(1), 56-80. https://doi.org/10.1177/2047173417719555
  2. Agasisti, T., and Longobardi, S. (2017). Equality of educational opportunities, schools' characteristics and resilient students: An empirical study of EU-15 countries using OECD-PISA 2009 data. Social Indicators Research, 134(3), 917-953. https://doi.org/10.1007/s11205-016-1464-5
  3. Angrist, J. D., and Pischke, J. S. (2009). Mostly harmless econometrics: An empiricist’s companion. Princeton University Press.
  4. Athey, S., and Imbens, G. W. (2019). Machine learning methods that economists should know about. Annual Review of Economics, 11, 685-725. https://doi.org/10.1146/annurev-economics-080217-053433
  5. Atkinson, A., and Messy, F. (2012). Measuring financial literacy: Results of the OECD/INFE pilot study. OECD Publishing.
  6. Baker, S., and Inventado, P. S. (2016). Educational data mining and learning analytics: Potentials and possibilities for online education. In G. Veletsianos (Ed.), Emergence and Innovation in Digital Learning (83–98). https://doi.org/10.15215/aupress/9781771991490.01
  7. Bank Negara Malaysia. (2021). Financial stability review - Second half 2021. Kuala Lumpur: Bank Negara Malaysia.
  8. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W.H. Freeman and Company.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Sosyolojisi, Ekonomik Demografi, Öğrenme, Motivasyon ve Duygu

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

13 Nisan 2025

Kabul Tarihi

8 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 25 Sayı: 68

Kaynak Göster

APA
Akın, A., & Bozçelik, E. E. (2025). FİNANSAL OKURYAZARLIK PERFORMANSINI TAHMİN ETMEDE MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARININ ROLÜ: DANİMARKA, ABD VE MALEZYA KARŞILAŞTIRMASI. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 25(68), 649-683. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1675398
AMA
1.Akın A, Bozçelik EE. FİNANSAL OKURYAZARLIK PERFORMANSINI TAHMİN ETMEDE MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARININ ROLÜ: DANİMARKA, ABD VE MALEZYA KARŞILAŞTIRMASI. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi. 2025;25(68):649-683. doi:10.21560/spcd.vi.1675398
Chicago
Akın, Ayça, ve Emine Ebru Bozçelik. 2025. “FİNANSAL OKURYAZARLIK PERFORMANSINI TAHMİN ETMEDE MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARININ ROLÜ: DANİMARKA, ABD VE MALEZYA KARŞILAŞTIRMASI”. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi 25 (68): 649-83. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1675398.
EndNote
Akın A, Bozçelik EE (01 Eylül 2025) FİNANSAL OKURYAZARLIK PERFORMANSINI TAHMİN ETMEDE MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARININ ROLÜ: DANİMARKA, ABD VE MALEZYA KARŞILAŞTIRMASI. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi 25 68 649–683.
IEEE
[1]A. Akın ve E. E. Bozçelik, “FİNANSAL OKURYAZARLIK PERFORMANSINI TAHMİN ETMEDE MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARININ ROLÜ: DANİMARKA, ABD VE MALEZYA KARŞILAŞTIRMASI”, Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, c. 25, sy 68, ss. 649–683, Eyl. 2025, doi: 10.21560/spcd.vi.1675398.
ISNAD
Akın, Ayça - Bozçelik, Emine Ebru. “FİNANSAL OKURYAZARLIK PERFORMANSINI TAHMİN ETMEDE MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARININ ROLÜ: DANİMARKA, ABD VE MALEZYA KARŞILAŞTIRMASI”. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi 25/68 (01 Eylül 2025): 649-683. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1675398.
JAMA
1.Akın A, Bozçelik EE. FİNANSAL OKURYAZARLIK PERFORMANSINI TAHMİN ETMEDE MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARININ ROLÜ: DANİMARKA, ABD VE MALEZYA KARŞILAŞTIRMASI. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi. 2025;25:649–683.
MLA
Akın, Ayça, ve Emine Ebru Bozçelik. “FİNANSAL OKURYAZARLIK PERFORMANSINI TAHMİN ETMEDE MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARININ ROLÜ: DANİMARKA, ABD VE MALEZYA KARŞILAŞTIRMASI”. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, c. 25, sy 68, Eylül 2025, ss. 649-83, doi:10.21560/spcd.vi.1675398.
Vancouver
1.Ayça Akın, Emine Ebru Bozçelik. FİNANSAL OKURYAZARLIK PERFORMANSINI TAHMİN ETMEDE MAKİNE ÖĞRENMESİ ALGORİTMALARININ ROLÜ: DANİMARKA, ABD VE MALEZYA KARŞILAŞTIRMASI. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi. 01 Eylül 2025;25(68):649-83. doi:10.21560/spcd.vi.1675398