Nancy Chodorow’un Düşüncesinde Toplumsal Cinsiyet Organizasyonunun Merkezi Unsuru Olarak Annelik
Öz
Bu çalışma, sosyoloji bilimi ve psikanalizmi birleştirerek,
S. Freud’un cinsiyet gelişimine ilişkin görüşlerini feminist bir
bakış açısıyla yeniden ele alan nesne ilişkileri kuramcısı
Nancy Chodorow’un ağırlıklı olarak annelik rolüne ilişkin
kuramsal açıklamalarını incelemeye yöneliktir.
Kuramında kadının neden anne olmak istediği sorusunu
irdeleyen Chodorow’a göre, anneliğin yeniden üretilmesinin
nedeni, kadınların sürekli kişisel ilişkiye ihtiyaç duymaları ve
bu ihtiyacın karşılığını diğer bireylerden, özellikle de birincil
konumları kamu alanında belirlenmiş olan erkeklerden alamamalarıdır.
Toplumsal cinsiyet organizasyonunun ve de cinsiyete
dayalı işbölümünün asimetrik yapısının ana nedenini, asimetrik
bir biçimde organize edilen ebeveynlik sistemine
bağlayan Chodorow’un düşüncesinde, biyolojik anneliğin
yanında sosyo-kültürel anneliğin de “kadın rolü” olarak yapılanması,
asimetrik rol organizasyonunun ve toplumsal eşitsizliğin
en temel kaynağıdır.
Heteroseksüelliği bir norm olarak gören ve feminen sosyalleşmenin
bir sonucu olarak kabul eden Chodorow’un
kuramsal yaklaşımı, her ne kadar Freud’a yönelik eleştiriler
içerse de bu noktada onunla bazı paralellikler taşımaktadır.
Chodorow’un feminist-psikanalitik yaklaşımı homoseksüellik
ve cinsel kimliklerin farklılaşmasına ilişkin açıklamalar karşısında
yetersiz ve dar kapsamlı olup, aynı zamanda biyolojik
ikililiğe dayalıdır. Ona göre, heteroseksüel evlilik ve annelik,
cinsiyetin toplumsal organizasyonunda merkezi ve tanımlayıcı
bir özelliğe sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- BASOW, Susan S. Gender: Stereotypes and Roles, Ca- lifornia, Paciic Grove, Brooks/Cole Publishing Company, 1992.
- BURR, Vivien. Gender and Social Psychology, London, Routledge, 1998.
- CHODOROW, Nancy. “Being and Doing: A Cross-Cultu- ral Examination of the Socialization of Males and Females.” V. GORNİCK ve B. K. MORAN (Ed.), Women in Sexist Society, London: Basic Books, Inc., Publishers, 1971:173-197.
- - “Family Structure and Feminine Personality.” M.Z. RO- SALDO ve L. LAMPHERE (Ed.), Woman, Cultu- re, and Society: A Theoretical Overview”, Woman, Culture, and Society, Standfort: Standfort Univer- sity Press, 1974: 43-66.
- - The Reproduction of Mothering, Psychoanalysis and the Sociology of Gender, London, University of California Press, Ltd. 1978.
- - “Feminism and Psychoanalytic Theory”, S. KEMP ve J. SQUİRES (Ed.), Feminisms, Oxford: Oxford University Press, 1997:182-188.
- - “Gender, Relations and Difference in Psychoanalytic Perspective.” The Polity Reader in Gender Studi- es, Oxford: Polity Press, 1998: 41-49.
- COLTRANE, Scott. Gender and Families, London, Sage Publications Ltd. 1998.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yazarlar
Dr. Türkan Erdoğan
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
1 Eylül 2008
Gönderilme Tarihi
24 Mart 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2008 Cilt: 14 Sayı: 14