SAĞLIK KURUMLARINDA ŞİDDET: GAZETE HABERLERİ ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Sağlıkta şiddet, kamusal bir sorun olma bağlamında anlaşılıp açıklanmasında yazılı basının önemli bir temsil alanı olduğunu söylemek mümkündür. Özellikle sektörel bir sorun olarak tanımlanan ve hastalar ile sağlık çalışanlarının ilişkisi sonucu ortaya çıkan şiddet haberleri, yazılı basın açısından önemli bir haber nesnesi haline dönüşmektedir. Yapılan çalışmada sağlık çalışanlarına yönelik şiddet haberlerini tespit etmek için Hürriyet, Milliyet ve Cumhuriyet gazeteleri incelenmiştir. Verileri analiz edebilmek için gazetelerin resmi internet sayfalarında yer alan mevcut arşivlerine yeniden eskiye sıralanarak ulaşılmıştır. Araştırmada gazetelerin, 1 Ocak 2017- 21 Mayıs 2019 tarihleri arasında günlük yayım yapan sağlıkta şiddet konusunu ele alan toplam 501 gazete haberine erişilmiştir. Gazete haberlerinden 143 tanesi ‘’sağlıkta şiddete yönelik yaşanan’’ haberleri kapsarken, 358 tanesi ‘’sağlıkta şiddete yönelik tepkide bulunan’’ haberleri kapsamaktadır. Toplanan verileri ise analiz edebilmek için MAXQDA 2018 nitel veri analiz programına yüklenilmiş ve betimsel istatistiki yöntemler sayesinde analizi gerçekleştirilmiştir. MAXQDA 2018 nitel veri analiz programında tematik kodlama yapılarak içerik analizi değerlendirilmiş ve bulgular yorumlanmıştır. Çalışmanın sonucuna göre ise gazete haberlerinde sağlık çalışanlarına yönelik şiddet sıklığı, Türkiye’nin genelini yansıtabilecek çalışmalarda saptananlarla benzerlik gösterebilecek şekilde oldukça yüksek olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Şiddet
• Sağlık Sektörü
• Gazete Haberleri
• Saldırganlık

VIOLENCE IN HEALTH SECTOR: AN INVESTIGATION ON NEWS

Öz

It is possible to say that print media is an important field of representation in understanding and explaining violence in health in the context of being a public problem. Violence news, which is defined as a sectoral problem and arises as a result of the relationship between patients and health workers, becomes an important news object for the print media. In this study, Hürriyet, Milliyet and Cumhuriyet newspapers were examined to determine the news of violence against health workers. In order to analyze the data, the existing archives of the newspapers on the official web pages have been accessed by reordering. In the research, a total of 501 newspaper articles were published, covering the issue of violence in health, published daily between January 1, 2017 and May 21, 2019. 143 of the newspaper news items cover ‘’ violence against health ’, while 358‘ ’news that react to health violence’. In order to analyze the collected data, it was loaded into the MAXQDA 2018 qualitative data analysis program and analyzed through descriptive statistical methods. In the qualitative data analysis program MAXQDA 2018, content analysis was evaluated and the findings were interpreted by thematic coding. According to the results of the study, the frequency of violence for health care workers in the newspaper reports, Turkey may be similar to those found in studies to reflect the general has emerged as the quite high.

Anahtar Kelimeler

• Violence
• Health Sector
• News, Aggression

Kaynakça

1. Akça, N., Yılmaz, A. ve Işık, O., (2014), Sağlık Çalışanlarına Uygulanan Şiddet: Özel Bir Tıp Merkezi Örneği, Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, 13 (1), 2-7.
2. Alioğlu, M. (2014). Acil Tıp Uzmanlık Öğrencilerine Karşı Şiddet: Düzeyi, Nedenleri ve Sonuçları. Uzmanlık Tezi, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Mersin . Altıntaş, N. (2006). Sağlık Kurumlarında Çalışan Hemşirelere Yönelik Şiddetin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
3. Annagür, B. (2010). Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet: Risk Faktörleri, Etkileri, Değerlendirilmesi Ve Önlenmesi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 2 (2), 162.
4. Atik, D. (2013). Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet Olgusunun Bir Devlet Hastanesi Örneğinde İncelenmesi. Medical Sciences, 8 (2), 4.
5. Balcı, S. A. (2014). Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetlerinde Çalışanların Tükenmişlik Düzeyleri İle Maruz Kaldıkları Şiddet Arasındaki İlişkinin Tespitine Yönelik Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
6. Bıçkıcı, F. (2013). Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet ve Neden Olan Faktörler: Bir Devlet Hastanesi Örneği. Sağlıkta Performans Ve Kalite Dergisi, 5 (1), 44-48.
7. Büyükbayram, A. ve Okçay, H. (2013). Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddeti Etkileyen Sosyo-Kültürel Etmenler.
8. Journal of Psychiatric Nursing / Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 4 (1), 50.

9. Can, Y. (2007). İlköğretim Okullarında Şiddet (Öğrenci, Öğretmen ve Yöneticilerin Yaklaşımları). Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
10. Çamcı, O. ve Kutlu, Y. (2011). Kocaeli’nde Sağlık Çalışanlarına Yönelik İşyeri Şiddetinin Belirlenmesi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 2 (1), 10-11.
11. Çatel, M. (2015). Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet Olgusunun Bir Üniversite Hastanesi Ölçeğinde İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
12. Çetin, Z. (1999). Kitle İletişim Araçları ve Şiddet. Marmara İletişim Dergisi, 140-141.
13. Çınarlı, İ. ve Yücel, H. (2013). Sağlık İletişiminin Bakış Açısı ile Türkiye’de Sağlık İşyeri Ortamında Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet, Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, (3), 44-48.
14. Çuvadar, A. (2017). Edirne Merkez İlçede Yataklı Tedavi Kurumlarında Çalışan Hekim Ve Hemşirelere Yönelik Şiddetin Boyutu Ve Nedenleri Edirne/2013. Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Edirne.
15. Deniz, S., Kurt, B., Akbaba, M., Nayir, T. ve Başaralı, M.K. (2017). Evaluation of Occupational Risks of Employees Working in Primary Health Care Services in Malatya/Akçadağ, The Turkish Journal of Occupational / Environmental Medicine and Safety, 2 (1 (4)), 34.
16. Duğan, Ö. (2015). Sağlıkta Şiddet Haberlerinin Basına Yansıması. Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
17. Duğan, Ö. (2017). Analysis Of Violence In Health News: An Examination On Newspaper Reports, Erciyes Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 5 (1), 403.
18. Dursun, S. (2012). İşyeri Şiddetinin Çalışanların Tükenmişlik Düzeyi Üzerine Etkisi: Sağlık Sektöründe Bir Uygulama. Çalışma İlişkileri Dergisi, 3 (1), 108.
19. Dursun, Y. (2011). Şiddetin İzini Sürmek: Şiddet Nedir? Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, (12), 3-6.
20. Durur, E.K. (2017). Medyada Şiddetin Bir Başka Yüzü: ‘Doktora Saldırı’ Haberleri. Atatürk İletişim Dergisi, (14), 58. Eğici, M.T. ve Öztürk, G.Z. (2018). Beyaz Kod Verileri Işığında Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet. Ankara Medical Journel, 18 (2), 227.
21. Er, E. (2006). Sinemada Kadına Yönelik Şiddet ve Tecavüz Doksanlı Yıllar Ve Sonrasında Kadına Yönelik Şiddet ve Tecavüz Filmleri. Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
22. İlhan, M.N., Çakır, M., Tunca, M. Z., Avcı, E, Çetin, E., Aydemir, Ö., Tezel, A. ve Bumin, M.A. (2013). Toplum Gözüyle Sağlık Çalışanlarına Şiddet: Nedenler, Tutumlar, Davranışlar. Gazi Medical Journal, 24 (1), 5-7.
23. İlhan, M.N., Özkan S., Kurtcebe Z.Ö. ve Aksakal, F.N. (2009). Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde Çalışan Araştırma Görevlileri ve Intörn Doktorlarda Şiddete Maruziyet ve Şiddetle İlişkili Etmenler. Toplum Hekimliği Bülteni, 28 (3), 15-18.
24. Kahveci, R., Yasar, I., ve Başer, D. A. (2017). Comparison Of Quality and Content of Violence Guidelines For The Health Care Sector. Journal of Clinical and Experimental Investigations, 9 (1), 51.
25. Karaca, B.K. (2014). Samsun İlinde Hekimlerin Şiddete Uğrama Sıklığı, Uğradıkları Şiddetin Özellikleri Ve Şiddet Konusundaki Düşünceleri. Uzmanlık Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Samsun.
26. Kavak, F. ve Ekinci, M. (2013). Psikiyatri Servisinde Çalışan Hemşirelere Yönelik Şiddet, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2 (3), 294-296.
27. Kuruöz, G. (2016). Acil Serviste Hasta Ve Hasta Yakınlarına Göre Sağlıkta Şiddet. Uzmanlık Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aydın.
28. Mutlu, A. (2010). Eğitim Hastanelerindeki Acil Servis Çalışanlarına Yönelik Şiddet Olaylarının Ve Acil Servislerdeki Güvenlik Durumunun İncelenmesi. Uzmanlık Tezi, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kayseri.
29. Öksüz, P.E., Uyğun, A. ve Özdem, Ş. (2016). Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet: Bir Kamu Hastanesindeki Şiddet Olaylarının Araştırılması. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 108.
30. Özçakmak, Ş. (2009). Medyada Sağlık Haberciliği ve Sorunları. (Düzenleyen: Hasan Oğan). Hekime Yönelik Şiddet Çalıştayı. İstanbul: İstanbul Tabip Odası, 35-36.
31. Pehlivan, M. (2015). Hastanelerde Çalışanlara Yönelik Şiddet Ve Önlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
32. Sağlık-Sen (Sağlık Ve Sosyal Hizmet Çalışanları Sendikası). (2013). Sağlık Çalışanları Şiddet Araştırması. Ankara: Sağlık-Sen. Sarıbıyık, M. (2012). Malatya Merkez Sağlık Ocaklarında Çalışan Hekim, Hemşire Ve Ebelerin Şiddet Deneyimleri Ve Kadına Yönelik Şiddetle İlgili Tutum Ve Davranış Düzeyleri. Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
33. Savaş, N.Ş. (2016). Acil Servislerde Yaşanan Şiddet Olaylarının Sağlık Profesyonelleri Tarafından Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
34. Şenyurt, M. (2008). Psikiyatri Kliniklerinde Yaşanan Şiddet Olaylarının Kayıtlara Yansımasının Ve Ele Alınışının İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Genelkurmay Başkanlığı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
35. Takak, S.Ö. (2017). Ankara Atatürk Eğitim Ve Araştırma Hastanesi’ne Başvuran Hasta Ve Hasta Yakınlarının Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet Konusundaki Görüş Ve Tutumları İle Bunlara Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi. Uzmanlık Tezi, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara.
36. Taş, F. ve Çevik, Ü. (2005). Konya İlindeki Pediatri Hemşirelerinin Şiddete Maruz Kalma Durumları. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 9 (3), 62-66.
37. TBMM (2013). Sağlık Çalışanlarına Yönelik Artan Şiddet Olaylarının Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporu. (Sıra Sayısı: 454). Ankara: Türkiye Büyük Millet Meclisi.
38. Us N. C. ve Erdem, R. (2016). Şiddet ve Sağlık. 10. Sağlık ve Hastane İdaresi Kongresi.1-3 Aralık. Ankara. Yakut, H.İ., Burhan, B.Y., Çiftçi, A. ve Orhan M.F. (2012). Sağlıkta Güvenlik Ve Fiziksel Şiddet: Ankara Çocuk Sağlığı Ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim Ve Araştırma Hastanesi’nden Bir Çalışma, Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi, 6 (3), 150.
39. Yaşar, Z.F. (2016). Sağlık Çalışanlarında Şiddet: Nedenler, Tutumlar, Davranışlar. Adli Tıp Dergisi, 30 (2), 145.
40. Yavuz, A.İ. (2014). Sağlık İşletmelerinde İş Sağlığı Ve Güvenliği Kapsamında Çalışanlara Yönelik Şiddet (Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Örneği). Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
41. Yenğin, D. (2010). Dijital Oyunlarda Şiddet Kavramı: Yeni Şiddet. Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.