SOSYAL HİZMETLERİN SUNUMUNDA YENİ BİR MODEL OLAN AİLE SOSYAL DESTEK PROGRAMININ (ASDEP) İNCELENMESİ

Öz

Aile Sosyal Destek Programı (ASDEP) özellikle son yıllarda sosyal hizmetler alanında ortaya çıkan en yeni uygulamalardan biridir. ASDEP ortaya çıkana kadar sosyal hizmet alanında talep odaklı hizmetler ön plandayken ASDEP sosyal hizmetlerin sunumunda yeni bir bakış açısı getirmiştir. Bu program ile risk altında olduğu düşünülen ancak sosyal hizmet ve sosyal yardımlara ulaşamayan aileler önceliklendirilmektedir. Bu nedenle ailelere sunulan hizmetler içerisinde önemli bir yere sahiptir. ASDEP ile ülkemizde ailelerin psikososyal ve sosyoekonomik ihtiyaçlar konusunda desteklenmeleri, bizzat ailenin yaşam ortamında birebir sosyal incelemeler yapılması ve bu incelemeler neticesinde hanenin gereksinimine göre gerekli rehberlik ve yönlendirmenin gerçekleştirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca ASDEP hizmeti sosyal hizmet kuruluşlarından birisi olan Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM) bünyesinde sunulmaktadır. ASDEP hali hazırda Türkiye’nin 81 ilinde 2017 yılından beridir devam etmektedir. Bu program kapsamında görev yapan personeller ise Sosyal Hizmet, Sosyoloji, Psikoloji, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Çocuk Gelişimi ve Aile ve Tüketici Bilimleri bölümleri mezunlarından oluşmaktadır. Bu bağlamda çalışmamızda, ASDEP’in ne olduğu, ortaya çıkış süreci ve mevcut durumu üzerinde durularak sosyal hizmet perspektifinde ASDEP sürecinin net bir şekilde anlaşılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda genel olarak alanyazın taraması ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı verileri kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• ASDEP
• Sosyal Destek
• Sosyal Hizmet
• Sosyal Yardım

INVESTIGATION OF THE FAMILY SOCIAL SUPPORT PROGRAM (ASDEP) WHICH IS A NEW MODEL IN THE PRESENTATION OF SOCIAL SERVICES

Abstract

Family Social Support Program (ASDEP) is one of the newest services emerging in the field of social services especially in recent years. Until the emergence of ASDEP, demand-oriented services were at the forefront in the field of social work, while a new perspective was brought to social work with ASDEP. With this program, families who are thought to be at risk but cannot access social services and social assistance are prioritized. For this reason, this program has an important place in the services provided to families. In our country, it is ensured that families are supported on psychosocial and socioeconomic needs, one-to-one social work reviews are carried out in the family's living environment and as a result of these reviews, necessary guidance and direction are provided according to the needs of the household. In addition, ASDEP service is provided within the Social Service Centers (SHM), one of the social service organizations. ASDEP is currently Turkey's 81 provinces since 2017 continues. Staff members of ASDEP are graduates of Social Work, Sociology, Psychology, Guidance and Psychological Counseling, Child Development and Family and Consumer Sciences. In this context, in our study, it is aimed to clearly understand the ASDEP process from the perspective of social work by focusing on what ASDEP is, its emergence process and its current situation. For this purpose, the literature review and the data of the Ministry of Family and Social Services were used.

Keywords

• ASDEP
• Social Support
• Social Work
• Social Assistance

Kaynakça

1. 10. Kalkınma Planı, (2014). Erişim Tarihi: 10.02.2021, https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/Onuncu-Kalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1-2014-2018.pdf
2. 11. Kalkınma Planı, (2019). Erişim Tarihi: 28.01.2021, https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2019/07/OnbirinciKalkinmaPlani.pdf
3. 61. Hükümet Programı, (2011). 17 Temmuz 2011 tarih ve 27997 Sayılı Resmî Gazete. Erişim Tarihi: 05.01.2021, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/07/20110717-1.htm
4. 62. Hükümet Programı, (2014). 7 Eylül 2014 tarih ve 29112 Sayılı Resmî Gazete. Erişim Tarihi:10.02.2021, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/09/20140907-1-1.pdf
5. 64. Hükümet Programı, (2018). 08 Temmuz 2018 tarih ve 30472 Sayılı Resmî Gazete. Erişim Tarihi: 25.02.2021, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/07/20180708M1.pdf
6. 65. Hükümet Programı, (2016). Erişim Tarihi: 10.02.2021, https://t24.com.tr/haber/65-hukumet-programinin-tam-metni,342012
7. Açıkgöz, R., & Yusufoğlu, Ö. Ş. (2012). Türkiye’de yoksulluk olgusu ve toplumsal yansımaları. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 1(1), 76-117.
8. AÇSHB, (2019). Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Sözleşmeli Personel Alım İlanı. Erişim Tarihi: 24.01.2021, https://ailevecalisma.gov.tr/media/25498/asdep_ilan.pdf

9. AÇSHB, (2020). ASDEP. Erişim Tarihi:10.02.2021, https://www.ailevecalisma.gov.tr/tr-tr/sss/aile-ve-toplum-hizmetleri-genel-mudurlugu/asdep/
10. AÇSHB, (2020). Bakan Selçuk: “ASDEP ile 5,2 Milyon Vatandaşa Ulaştık”. Erişim Tarihi: 08.08.2021, https://www.ailevecalisma.gov.tr/tr-tr/haberler/bakan-selcuk-asdep-ile-5-2-milyon-vatandasa-ulastik/
11. AÇSHB, (2020). Performans Programı. Erişim Tarihi: 17.01.2021, https://www.ailevecalisma.gov.tr/media/36577/2020-yili-performans-programi-ocak-2020.pdf
12. Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü (ASAGM), (2008). 5. Aile Şurası “Aile Destek Hizmetleri Bildirileri”, Ankara.
13. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı (ASPB), (2013-2017). Strateji Plan (2013-2017). Ankara. Erişim Tarihi: 10.03.2021, http://www.sp.gov.tr/upload/xSPStratejikPlan/files/RwXEu+publication.pdf
14. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (AÇSHB), (2018). Stratejik Plan (2018-2022). Ankara. Erişim Tarihi: 18.02.2021, http://www.sp.gov.tr/upload/xSPStratejikPlan/files/CkPFg+ASPB_2018-2022_Stratejik_Plani.pdf
15. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (AÇSHB), (2019). Stratejik Plan (2019-2023). Ankara. Erişim Tarihi: 20.02.2021, https://ailevecalisma.gov.tr/media/33674/acshb_2019-2023-stratejik-plan.pdf
16. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Kurum Arşivi, (2020). Bilgi Edinme Başvurusu Kapsamında Elde Edilen Veriler Kullanılmıştır (12.03.2021 tarih ve 626180 sayılı yazı).
17. Akın, M. (2013). Aile içi şiddet. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 71(1), 27-41.
18. Bayer, A. (2013). Değişen toplumsal yapıda aile. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 8(4), 102-129.
19. Burkhardt, C., Martin, R., Mau, S., & Taylor-Gooby, P. (2011). Differing notions of social welfare? Britain and Germany compared. Converging worlds of welfare, 15-32.
20. Council of Europe, (2007). Integrated Social Services in Europe: report. Erişim Tarihi: 18.02.2021, https://books.google.com.tr/books?hl=tr&lr=&id=apg1WPiq-ToC&oi=fnd&pg=PA1&dq=integrated+social+services+&ots=sywxVnCHxL&sig=A07KUGGalzarzOF3hoVvt-xXjSk&redir_esc=y#v=onepage&q=integrated%20social%20services&f=false
21. Cumhurbaşkanlığı, (2018). 100 Günlük İcraat Programı. Erişim Tarihi: 03.02.2021, https://www.tccb.gov.tr/assets/dosya/100_GUNLUK_ICRAAT_PROGRAMI.pdf
22. Cumhurbaşkanlığı, (2018). Cumhurbaşkanı Erdoğan, İkinci 100 Günlük İcraat Programı’nı Açıkladı. Erişim Tarihi: 08.01.2021, https://www.tccb.gov.tr/haberler/410/100089/cumhurbaskani-erdogan-ikinci-100-gunluk-icraat-programi-ni-acikladi
23. Cumhurbaşkanlığı, (2019). 2019 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı. Erişim Tarihi: 09.01.2021, https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/2019_Yili_Cumhurbaskanligi_Yillik_Programi.pdf
24. Cumhurbaşkanlığı, (2020). 2020 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı. Erişim Tarihi: 11.01.2021, https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2019/11/2020_Yili_Cumhurbaskanligi_Yillik_Programi.pdf
25. Cumhurbaşkanlığı, (2021). 2021 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı. Erişim Tarihi: 14.01.2021, https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2020/11/2021_Yili_Cumhurbaskanligi_Yillik_Programi.pdf
26. Çağlar, T. (2015). Refah devleti bağlamında Almanya’da yaşlılara ilişkin temel haklar. Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 39(2), 225-243.
27. Erdem, I. (2006). Avrupa'da asgari gelir uygulamaları (Araştırma Raporu). Boğaziçi University. İstanbul.
28. Ersöz, A. G. (2003). Dünya konferansları belgelerinde aile ve yoksulluk: Saptamalar ve öneriler. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 6(6).
29. Eskişehir Valiliği, (2020). Aile Sosyal Destek Programı Kapsamında Danışma Yönlendirme Elemanı/ASDEP Görevlisi Hizmet Alımı. Erişim Tarihi: 14.01.2021, http://www.eskisehir.gov.tr/aile-sosyal-destek-programi-asdep-kapsaminda-danisma-yonlendirme-elemaniasdep-gorevlisi-hizmet-alimi
30. Gauthier, A. H., ve Hatzius, J. (1997). Family Benefits and Fertility: An Econometric Analysis. Population Studies, 51, 3: 295-306.
31. Kamu Bilgi Yönetim Sistemi, (2015). Aile Sosyal Destek Programı Pilot Uygulama Yönergesi. Erişim Tarihi: 18.02.2021, https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/55670
32. Kırıkkale Valiliği, (2015). Asdep Protokolü İmzalandı. Erişim Tarihi: 18.02.2021, http://kirikkale.gov.tr/asdep-protokol-imzalandi
33. McCroskey, J., & Meezan, W. (1998). Family-centered services: Approaches and effectiveness. The Future of Children, 54-71.
34. Özdemir, S. (2005). Sosyal gelişim düzeyleri farklı refah devletlerinin sınıflandırılması üzerine bir inceleme. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (49).
35. Özkan, P., & Kılıç, E. (2013). Ailenin psiko-sosyal destek ihtiyacını karşılamada yeni bir model önerisi: Aile sağlığı merkezlerinde aile psiko-sosyal destek birimi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi; Sayı: 30.
36. Özmen, S. K. (2004). Aile içinde öfke ve saldırganlığın yansımaları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(2), 27-39.
37. Özpolat, A. O. (2019). Türkiye’de Çocuk Koruma Alanındaki Politika ve Uygulamaların Sosyal Hizmet Perspektifinde Değerlendirilmesi: Kurumsal Bir İnceleme (Uzmanlık tezi). Aile, Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Ankara.
38. Özpolat, A. O. (2021). Türkiye’de Risk Altındaki Ailelerin Psikososyal Destek İhtiyaçlarının Analizine Yönelik Bir Model Önerisi. (Doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
39. Reçber, B. (2019). Sosyal hizmetin gelişiminde Türkiye’nin konumu: Teorik bir analiz. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(2), 715-738.
40. Resmi Gazete, (2013). Sosyal Hizmet Merkezleri Yönetmeliği. Erişim Tarihi: 14.01.2021, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/02/20130209-3.htm
41. Resmi Gazete, (2018). Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar. Erişim Tarihi: 20.01.2021, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/01/20180101-5.htm
42. Resmi Gazete, (2018). Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esasların Yürürlüğe Konulması Hakkında Karar. Erişim Tarihi: 14.01.2021, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/06/20180621-1.pdf
43. Resmi Gazete, (2019). Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar. Erişim Tarihi: 12.01.2021, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/01/20190110-11.pdf
44. Sosyal Hizmet tarihi, İstanbul Üniversitesi. Erişim Tarihi: 05.02.2021, https://cdn-acikogretim.istanbul.edu.tr/auzefcontent/19_20_bahar/sosyal_hizmet_tarihi/1/index.html#konu-1
45. T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2018). Türkiye Aile Yapısı İleri İstatistik Analizi. Ankara.
46. Taşçı, F. (2013). Refah devleti modelleri içinde Türkiye’nin pozisyonu:“yaşlı algısı” üzerinden değerlendirmeler. İnsan & Toplum Dergisi, 3(5), 5-35.
47. Thévenon, O. (2011). Family policies in OECD countries: A comparative analysis. Population and development review, 37(1), 57-87.
48. Tuncay, T., & İl, S. (2006). Sosyal hizmette baskı karşıtı uygulama, sosyal adalet paradigması temelinde bir özgürleştirme pratiği. Toplum ve Sosyal Hizmet, 17(2), 59-71.
49. TÜİK, (2020). İşgücü İstatistikleri. Erişim, 08.02.2021, https://tuikweb.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=33792 Yolcuoğlu, İ. G. (2012). Türkiye’de sosyal politika ve sosyal hizmetlerin geliştirilmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 23(2), 145-158.