Secondary Education in the Case of Social Sciences High School: The Consequences of Differentiation in Education Programs

Abstract

“Education for Production” became a widespread slogan in
the 1960s and 1970s. Information that could not be utilized in
production is perceived to be redundant and its existence in
school curriculum is opposed. This has been reflected in
practice in that “good” students have been directed to science
branches in high schools where as the rest are directed to social
branches. Science High Schools draw students who are good in
math and physics and these schools with their successes are
favorite schools in our country. Yet, the scientific findings
indicate that the human mind cannot be determined
unidirectional and that multi-dimensional brainpower should be
fostered in education. This point should also be taken into
consideration in science courses. Senses, intuition and
designing capabilities are important in math and physics
education as well. It is known that courses in such fields as
classical philology, cultural or science history among others
contribute to education in such courses as law, botanic,
zoology, medicine, pharmacy, engineering etc. Besides, it is
widely recognized that such courses greatly improve the
reasoning and critical thinking capacities of students. It had
been pointed out since the 1940s that there was a need for a
high school in which students good at social sciences could
attend. Such a high school called “Social Sciences High School”
was established in 2003-2004 in Ankara and İstanbul. These
schools prepare those students good at literature and social
sciences for university education and it takes four years after
one year prep class for students to graduate. They accept male
and female students and provide accommodation for them. This
study analyses the consequences of differentiation in education
programs on secondary education based on the numerous high
school programs used in practice in Turkey.

Keywords

• Education, social science, high school

Sosyal Bilimler Lisesi Örneğinde Ortaöğretim: Eğitim Programlarında Farklılaşmanın Sonuçları

Öz

“Üretim için eğitim” 1960’lı ve 1970’li yıllarda yaygın
hale gelmiştir. “İlla ki üretimde kullanılamayacak
bir takım bilgi ‘gereksiz’ olarak algılanmış ve okul
programlarında yer alınmasına karşı çıkılmıştır. Bu uygulama
okullarda fen kollarının ya da bilimlerinin ‘iyi’(!)
öğrencileri alması ve geriye kalan öğrencilerin sosyal
sınıflara gönderilmesi şeklinde bir pratik bulmuştur.
Bilindiği gibi, Fen liseleri sayısal alanda başarılı öğrencileri
çekmekte ve bu liseler başarılarıyla bugün ülkemizin
en gözde okulları arasındadır. Oysa bilimin
verileri bugün insan zekasının tek bir yönle belirlenemeyeceğini,
‘çok yönlü zeka’ ile açıklanabileceğine
işaret etmektedir. Matematik eğitiminde de bu nokta
dikkate alınmalıdır. Sezi, sezgi ve tasarım gücü olmadan
matematiği ve geometriyi kavramak güçtür. Klasik
filoloji ve kültür tarihi öğreniminin hukuk, botanik,
zooloji, tıp, eczacılık, mühendislik gibi alanların genel
eğitimine doğrudan fayda sağladığı bilinmektedir. Ayrıca
öğrencinin eleştiri ve sentez gücünü geliştirdiği
kabul edilmektedir.
1940’lı yıllardan itibaren sosyal alanlarda başarılı
öğrencilerin gidebileceği bir lise ihtiyacı dile getirilmişti.
Ancak Sosyal Bilimler Lisesi olarak 2003-2004 öğretim
yılında proje Ankara ve İstanbul’da uygulamaya
geçirilebilmiştir. Bu liseler edebiyat ve sosyal bilimler
alanlarında, öğrencileri yüksek öğretime hazırlamaktadır.
Okul hazırlık sınıfından sonra, dört yıldır. Yatılı ve
karma liselerdir. Söz konusu bu çalışma, çeşitli lise
programlarından yola çıkılarak, ayrışmanın orta öğretim
eğitim ve öğretimine olan etkileri üzerinde
değerlendirmeler yapmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim, Sosyal Bilimler, Ortaöğretim