Araştırma Makalesi

Düzeltme: Türkiye’de Sağlık Hizmetleri Yönetiminde Veri Zarflama Analizi İle Yapılan Çalışmalar

Cilt: 18 Sayı: 1 2 Haziran 2021
PDF İndir

Düzeltme: Türkiye’de Sağlık Hizmetleri Yönetiminde Veri Zarflama Analizi İle Yapılan Çalışmalar

Öz

Giriş: Veri zarflama analizi (VZA) sağlık alanında performans değerlendirmesi çalışmalarında sıklıkla kullanılan bir analiz yöntemidir. VZA ile karar verme birimlerinin kullandıkları girdilerin ve ortaya koydukları çıktılara oranı ölçülerek görece verimlilikleri değerlendirilmektedir. Analiz yöntemi, çok girdi ve çıktının birlikte ölçülmesine imkan sağlaması nedeniyle yaygın olarak kullanılmaktadır. Amaç: Türkiye’de sağlık hizmetlerinde veri zarflama analizi kullanılarak yapılmış olan verimlilik değerlendirme araştırmalarının analiz edilmesini amaçlamaktadır. Bu araştırmalarda kullanılan metodlar, karar verme birimleri, girdi ve çıktıların neler olduğu ve nasıl dağılım gösterdikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Yöntem: Türkiye’de Ocak 2018’e kadar sağlık alanında VZA ile yapılan 78 adet yayın çalışma kapsamında değerlendirilmiştir. Bulgular: Google Akademik en fazla makale elde edilen veri tabanı olarak (n=58, %74) tespit edilmiştir. Makalelerin yayımlandığı dergiler açısından dağılımları incelendiğinde; en fazla makalenin (n=4) Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’nde yayımlandığı görülmektedir. Çalışmalarda girdiye dayalı, çıktıya dayalı, hem girdi hem de çıktıya dayalı modellerin kullanıldığı değişik yaklaşımlar olduğu, en fazla tercih edilen yaklaşımın girdiye dayalı yaklaşım (n=51, % 65) olduğu tespit edilmiştir. En çok kullanılan anahtar kelimelerin VZA, etkinlik, hastane(ler), verimlilik ve performans olduğu görülmektedir. En çok kullanılan üç girdi uzman hekim sayısı (n=30), yatak sayısı (n=26), pratisyen hekim sayısı (n=21). BCC ve CCR modelinin birlikte kullanıldığı çalışmalar %46 oranı ile kullanılan model tercihi açısından birinci sırada yer almaktadır. Sonuç: Hastane etkinliklerinin değerlendirilmesinde hekim sayısının en fazla girdi olarak kullanılması sağlık hizmetlerinin odak noktasında hekimlerin yer almakta olduğunu göstermektedir. Analizin kullanımında girdi ve/veya çıktı yaklaşımlı modellerin kullanımında farklı görüşler bulunmakta olduğu görülmektedir. Bu noktada karar biriminin yapısının model seçiminde önemli bir unsur olduğu söylenebilir. VZA Türkiye’de sağlık alanında verimlilik ölçümünde yaygın olarak kullanılmaktadır.


Bu makalenin ilk hali 01-03-2020 tarihinde yayınlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/spkd/issue/53376/487169 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ateş, H. ve Kırılmaz, H. (2005). Sağlık Personelinin Performans Yönetimine İlişkin Görüşleri Üzerinde Kişisel Faktörlerin Etkileri. Amme İdaresi Dergisi, 48 (4) s.97-128.
  2. Akdal, Ertürk, S. (2013). Sağlık Kurumlarında Performans Yönetimi Ve Veri Zarflama Analizi Tekniği İle Bölgesel Etkinlik Analizi Uygulaması. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Yönetimi Anabilim Dalı Hastane ve Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.
  3. Aksezer, Ç. S. (2016). A Nonparametric Approach for Optimal Reliability Allocation in Health Services. International Journal of Quality & Reliability Management. International Journal of Quality & Reliability. 33(2), 284-294.
  4. Altın, F. (2014). Sağlık Sektöründeki İşletmelerin Finansal Kriz Öncesi ve Sonrası Performanslarının Veri Zarflama Analizi ile Değerlendirilmesi-Evaluating Pre And Post Financial Crisis Performances of Companies in Health Sector With Data Envelopment Analysis. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 163-185.
  5. Atmaca, E., Turan, F., Kartal, G., & Çiğdem, E. S. (2012). Ankara İli Özel Hastanelerinin Veri Zarflama Analizi ile Etkinlik Ölçümü. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(2).
  6. Ayanoğlu, Y., Atan, M., & Beylik, U. (2010). Hastanelerde Veri Zarflama Analizi (VZA) Yöntemiyle Finansal Performans Ölçümü ve Değerlendirilmesi. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 2(2), 40-62.
  7. Aydın, S. ve Demir, M. (2007). Sağlıkta Performans Yönetimi Performansa Dayalı Ek Ödeme Sistemi. T.C. Sağlık Bakanlığı. Ankara.
  8. Aytekin, S. (2011). Yatak İşgal Oranı Düşük Olan Sağlık Bakanlığı Hastanelerinin Performans Ölçümü: Bir Veri Zarflama Analizi Uygulaması. 30(1), 113-138.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

26 Mayıs 2021

Kabul Tarihi

2 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 18 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Güdük, Ö., & Önder, E. (2021). Düzeltme: Türkiye’de Sağlık Hizmetleri Yönetiminde Veri Zarflama Analizi İle Yapılan Çalışmalar. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 18(1), 109-160. https://izlik.org/JA57RJ39TA
AMA
1.Güdük Ö, Önder E. Düzeltme: Türkiye’de Sağlık Hizmetleri Yönetiminde Veri Zarflama Analizi İle Yapılan Çalışmalar. SPKD. 2021;18(1):109-160. https://izlik.org/JA57RJ39TA
Chicago
Güdük, Özlem, ve Emrah Önder. 2021. “Düzeltme: Türkiye’de Sağlık Hizmetleri Yönetiminde Veri Zarflama Analizi İle Yapılan Çalışmalar”. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi 18 (1): 109-60. https://izlik.org/JA57RJ39TA.
EndNote
Güdük Ö, Önder E (01 Haziran 2021) Düzeltme: Türkiye’de Sağlık Hizmetleri Yönetiminde Veri Zarflama Analizi İle Yapılan Çalışmalar. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi 18 1 109–160.
IEEE
[1]Ö. Güdük ve E. Önder, “Düzeltme: Türkiye’de Sağlık Hizmetleri Yönetiminde Veri Zarflama Analizi İle Yapılan Çalışmalar”, SPKD, c. 18, sy 1, ss. 109–160, Haz. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57RJ39TA
ISNAD
Güdük, Özlem - Önder, Emrah. “Düzeltme: Türkiye’de Sağlık Hizmetleri Yönetiminde Veri Zarflama Analizi İle Yapılan Çalışmalar”. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi 18/1 (01 Haziran 2021): 109-160. https://izlik.org/JA57RJ39TA.
JAMA
1.Güdük Ö, Önder E. Düzeltme: Türkiye’de Sağlık Hizmetleri Yönetiminde Veri Zarflama Analizi İle Yapılan Çalışmalar. SPKD. 2021;18:109–160.
MLA
Güdük, Özlem, ve Emrah Önder. “Düzeltme: Türkiye’de Sağlık Hizmetleri Yönetiminde Veri Zarflama Analizi İle Yapılan Çalışmalar”. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, c. 18, sy 1, Haziran 2021, ss. 109-60, https://izlik.org/JA57RJ39TA.
Vancouver
1.Özlem Güdük, Emrah Önder. Düzeltme: Türkiye’de Sağlık Hizmetleri Yönetiminde Veri Zarflama Analizi İle Yapılan Çalışmalar. SPKD [Internet]. 01 Haziran 2021;18(1):109-60. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57RJ39TA

Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi