Türkiye’de Sağlık Turizmi: Yalova Bağlamında Bir Değerlendirme

Öz

Sağlık turizmi, sağlık ve turizm gibi iki hizmet sektörünü bir araya getiren ve bu yönüyle insanların farklı beklenti ve taleplerine çözüm olma potansiyeliyle son yıllarda önem kazanan bir turizm türüdür. Sağlık hizmetlerinin uluslararası bir ticari meta haline gelmesi özellikle Türkiye için önemli ticari fırsatlar sunmaktadır. Bunun bir sonucu olarak artan uluslararası rekabet ortamında Türkiye’nin, doğru strateji ve politikalarla mevcut potansiyelini en iyi şekilde kullanması önem taşımaktadır. Çalışmada bu potansiyel, Yalova üzerinden örneklendirilerek sağlık turizminin Türkiye’deki mevcut durumu, sorunları ve yapılması gerekenlerle ilgili değerlendirmeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Turizm
• Sağlık Turizmi
• Turist
• Hasta

Health Tourism in Türkiye: An Assessment in the Context of Yalova

Öz

Health tourism is a type of tourism that brings together two service sectors, health and tourism, and has gained importance in recent years with its potential to solve people's different expectations and demands. The fact that health services have become an international commercial commodity offers significant commercial opportunities, especially for Türkiye. As a result of this, in an increasingly competitive international environment, it is important for Türkiye to use its current potential in the best way with the right strategies and policies. In this study, this potential is exemplified through Yalova, and evaluations are made regarding the current status of health tourism in Türkiye, its problems and what needs to be done.

Anahtar Kelimeler

• Tourism
• Health Tourism
• Tourist

Kaynakça

1. Aktepe, C. (2013). Sağlık Turizminde Yeni Fırsatlar ve Türkiye’de Yerleşik Sağlık İşletmelerinin Pazarlama Çabaları. İşletme Araştırmaları Dergisi, 5(1), 170–188.
2. Alp, G. (2021), “Medikal Turistler Tarafından En Çok Tercih Edilen Medikal Turizm Destinasyonları ve Karşılaştırmaları”, Journal of Travel and Tourism Research, 19: 47-79.
3. Aslan, Z., Çalışkan, N. (2016), “Termal Turizm İşletmelerinde Sunulan Sağlık ve Tedavi Hizmetleri, International Congress of Management Economy and Policy, ICOMEP 2016, 26-27 October, İstanbul, Proceedings Book: 831-843.
4. Ateş, A., Sunar, H. (2024), “Comparison of Türkiye’s Medical Tourism Market with Existing and Potential Competitor Countries, Toplum, Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 5(2): 342-368.
5. Avşar, M. (2024), “An Evaluation on the Development and Importance of Health Tourism in Turkiye”, Journal of Gastronomy Hospitality and Travel (JOGHAT), 7(3): 707-715.
6. Aydın, G., Karamehmet Aydın, B. (2015), Dünyada ve Türkiye’de Sağlık Turizmi Pazarlama Uygulamaları ve Karşılaştırmalı Durum Analizi, Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 8(16): 1-22.
7. Bookman, M. Z., Bookman, K. R. (2007), Medical Tourism in Developing Countries”, New York: Palgrave Macmillan.
8. Bruno, J. (2023),” How to Attract More Patients, Increase Profit, and Build an Irresistıble Medical Tourism Brand”, Khan, M., DeMicco, F., Poorani, A. (Ed.), Medical Travel Brand Management: Success Strategies for Hospitality Bridging Healthcare, Canada, Apple Academic Press: 215-221.

9. Cohen, E. (2008), “Medical Tourism in Thailand”, AU-GSB e-journal, 1(1): 24-37.
10. Connell, J. (2006), “Medical Tourism: Sea, Sun, Sand and ... Surgery”, Tourism Management, 27: 1093: 1100.
11. Çelik, H. (2014), “Sağlık Bakanlığı’nın Sağlık Turizmi Politikaları”, Sağlık Düşüncesi Dergisi, 29: 64-67. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.medipol.edu.tr/sites/default/files/document/SD_29_64-67.sayfalar_Huseyin_Celik.pdf
12. Dağ, M., (24.02.2025), “Türkiye Sağlık Turizminden 2025 Yılında 12 Milyar Dolar Gelir Hedefliyor”, Anadolu Ajansı, https://www.aa.com.tr/tr/saglik/turkiye-saglik-turizminden-2025te-12-milyar-Dolar-gelir-hedefliyor/3491336#:~:text=K%C3%BCresel%20sa%C4%9Fl%C4%B1k%20turizmi%20-gelirlerinin%20100,127%20milyar%20Dolara%20ula%C5%9Fmas%C4%B1%20%C3%B6ng%C3%B6r%C3%BCl%C3%BC
13. Demicco F.; Cetron, M & Davies, O. (2023), “Medical Tourism and Well-Being: Trends and Strategies”, Khan, M., DeMicco, F., Poorani, A. (Ed.), Medical Travel Brand Management: Success Strategies for Hospitality Bridging Healthcare, Canada, Apple Academic Press: 3-27.
14. Eriş, H., Barut, S. (2020), “Sağlık Turizmi”, Eriş, H. (Ed.), Sağlık Turizmi, Ankara: İKSAD: 45-62.
15. Gonzales, A., Brenzel, L. ve Sancho, J. (2001), Health Tourism and Related Services: Caribbean Development and International Trade, Final Report, http://www.caribexport.com/login/wp-content/uploads/2009/08/Health%20Tourism.pdf.
16. Güler, Ç., Çobanoğlu, Z. (1994), “Turist Sağlığı”, Ankara: Sağlık Bakanlığı Yayınları.
17. Gülmez, M. (2013), “Sağlık Turizminde Öncü Ülkeler, Turizm Politikaları ve Pazarlama Stratejileri”, Tengilimoğlu, D. (Ed.), Sağlık Turizmi, Ankara: Siyasal Kitabevi: 145-170.
18. Hafizan A.H., Mardiana O., Syafiq S.S., Jacinta M.R., Sahar B., Rosliza A.M., Muhamad H. J. (2018), Analysis of Medical Tourism Policy: A Case Study of Thailand, Turkey and India, International Journal of Public Health and Clinical Sciences, 5(3): 17-31.
19. Joint Commission International Web Sitesi, https://www.jointcommissioninternational.org/who-we-are/accredited-organizations/#sort=%40aoname%20ascending
20. Omay, E. G. G., Cengiz, E. (2013), “Health Tourism in Turkey: Opportunities and Threats”, Mediterranean Journal of Social Sciences, 4 (10): 424-431.
21. Reisman, D. (2010), Health Tourism, Social Welfare through International Trade. Cheltenham, Glos, UK: Edward Elgar. Sağlık, E., Hastaoğlu, F. (2022), “Kocaeli İlinin Sağlık Turizm Potansiyelinin Belirlenmesi”, Şura Akademi: 105-113.
22. Solak, M., Şeker, M. (2020), “The Collapse in Tourism during the Pandemic: Expectations and Opportunities for the Health Tourism”, Reflections on the Pandemic in the Future of the World, Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA): 597-622. Şengül, H., Bulut A. (2019), Sağlık Turizmi Çerçevesinde Türkiye’de Termal Turizm; Bir Swot Analizi Çalışması, ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 4(1): 55-70.
23. Tengilimoğlu, D., Kahraman, Ö. (2013), “Dünyada ve Türkiye’de Medikal Turizm”, Tengilimoğlu, D. (Ed.), Sağlık Turizmi, Ankara: Siyasal Kitabevi: 99-122.
24. Ticaret Bakanlığı Web Sitesi, “2025 Yılı Sağlık Turizmi Güncel Destek oranları ve Üst Sınırları Çizelgesi, https://ticaret.gov.tr/data/629dab6813b876408c889af6/2025%20%C3%96ZET%20TABLO.pdf Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) Web Sitesi, “T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Belgeli Konaklama Tesisleri”, https://tga.gov.tr/kultur-ve-turizm-bakanligi-belgeli-konaklama-tesisleri Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB). (2025) Web Sayfası, TÜSKA hakkında bkz., https://tuska.tuseb.gov.tr/kurumsal/hakkimizda#:~:text=Sa%C4%9Fl%C4%B1k%20bilimi%20ve%20teknolojisi%20alan%C4%B1nda,Hizmetleri%20Kalite%20ve%20Akreditasyon%20Enstit%C3%BCs%C3%BC%20; USHAŞ Web Sayfası, https://www.ushas.com.tr/saglik-turizmi-verileri/.
25. Uslu, Y. D. (2024, 13 Mart), “Türkiye’de Sağlık Turizmi: Dikensiz Gül Bahçesi mi? Nasıl Olur?”, https://fikirturu.com/toplum/turkiyede-saglik-turizmi-dikensiz-gul-bahcesi/#:~:text=Sa%C4%9Fl%C4%B1k%20turizmi%20dikensiz%20g%C3%BCl%20bah%C3%A7esi%20de%C4%9Fil&text=Ancak%20medikal%20turizmin%20%C3%B6n%20planda,artmas%C4%B1%20da%20bir%20di%C4%9Fer%20risk.
26. Üstün, U., Demir Uslu, Y. (2022), “Türkiye’nin Sağlık Turizminde Tercih Edilme Nedenleri Üzerine Bir Çalışma: Medikal Turizm Endeksi”, Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, 33: 344-353.
27. Yalçın, P. (2006), “Türkiye’de Sağlık Turizminde Alt Yapı Oluşturulma Gereği ve Sağlık Kurumlarına Yönelik Bir Araştırma”, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
28. Zhong, L., Sun, S., Law, R., Qi, X. (2024), “Tourists’ Perception of Health Tourism Before and After COVID‐19”, International Journal of Tourism Research, 26(1): 1-15.
29. 10. Kalkınma Planı (2014-2018), Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Onuncu_Kalkinma_Plani-2014-2018.pdf
30. 11. Kalkınma Planı (2019-2023), Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-2019-2023.pdf
31. 12. Kalkınma Planı (2024-2028), Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/12/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028_11122023.pdf