Implementation of Public-Private Partnership in Turkish Agricultural Sector

Öz

In this study, it is aimed to determine the situation of the public-private partnership model in agriculture sector, which has been started to apply in Turkey since 1980’s and in which an extensive increase has been observed in the number of projects in some fields such as airport, hospital, electric, etc. in recent years. In this scope, the legislation and the practices related to public-private partnership in Turkish agricultural sector have been examined after referring the literature, development process, features, advantages/disadvantages and various models of public-private partnership model, and the situation in the World and Europe respectively. The findings collected indicate that the public-private partnership model has been applied especially in major-substructure projects such as construction of electric, airport, road and healthcare facilities in Turkey since 1990, and that the budget allocated into the projects of agricultural sector has been quite low in comparison with other fields, although the number of projects executed in agriculture sector has been quite much. However, it is predicted that the practices of public-private partnership in agriculture sector in Turkey will increase much more in line with the legislative arrangements implemented and increasing experience in the projects.

Anahtar Kelimeler

• Public-Private Partnership,Public-Private Partnership and Practices in Turkey,Turkish Agricultural Sector

Türk Tarım Sektöründe Kamu Özel Ortaklığı Uygulaması

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 1980'li yıllardan itibaren uygulanmaya başlanan ve son yıllarda hava alanı, hastane, elektrik vb. alanlarda proje miktarlarında büyük artışlar gözlenen kamu özel ortaklığı modelinin tarım sektöründeki durumunu belirlemektir. Bu kapsamda çalışmada kamu özel ortaklığı modelinin kavramsal çerçevesine, gelişim sürecine, özelliklerine, avantaj/dezavantajlarına, farklı modellerine ve günümüzde dünya ile Avrupa’daki durumuna değinilerek, modelin Türkiye’deki gelişim süreci ile yasal statüsü üzerinde durulup, Türk tarım sektöründeki kamu özel ortaklığına ilişkin yasal mevzuat ve uygulama alanları incelenmiştir. Ortaya çıkan bulgular, Türkiye’de 1990 yılından bu güne kamu özel ortaklığı modelinin ağırlıklı olarak elektrik, hava alanı, yol ve sağlık tesisi inşaatı gibi büyük alt yapı projelerinde yaygın olarak kullanıldığı, tarım sektöründe ise kamu özel ortaklığına dayalı olarak yürütülen proje sayısının oldukça fazla olmakla birlikte projelere ayrılan bütçenin diğer alanlara göre oldukça düşük kaldığı yönündedir. Ancak yapılan yasal düzenlemeler ve proje tecrübesi çerçevesinde Türk tarım sektöründeki Kamu özel ortaklığı uygulamalarının önümüzdeki süreçte daha da artacağı değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kamu Özel Ortaklığı,Türkiye’de Kamu Özel Ortaklığı ve Uygulamaları

Kaynakça

1. Acartürk, E.,-Keskin, S., (2012), “Türkiye'de Sağlık Sektöründe Kamu Özel Ortaklığı Modeli”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(3), ss. 25-51.
2. Alican, N., (2008), “Avrupa Birliği Mevzuatı Ve Uygulamaları Işığında Kamu-Özel Sektör Ortaklıkları”, T.C. Maliye Bakanlığı Avrupa Birliği Ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı, Avrupa Birliği Uzmanlık Tezi, Ankara.
3. Bakanlığı, K., (2014), Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) Kamu Özel İşbirliği Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Ankara.
4. Bakanlığı, K., (2017), Dünya’da ve Türkiye’de Kamu-Özel İşbirliği Uygulamalarına İlişkin Gelişmeler Raporu 2016, Yatırım Programlama İzleme Ve Değerlendirme Genel Müdürlüğü.
5. Bakanlığı, T.V.K., (2008), Türk Tarım Sektörünün Avrupa Birliği Sürecinde İncelenmesi (Tarım Ve Kırsal Kalkınma Faslı), Dış İlişkiler Ve AB Koordinasyon Dairesi Başkanlığı, Ankara.
6. Bult-Spiering, M.,-Dewulf, G., (2006), Strategic Issues In Public-Private Partnerships: An International Perspective, Blackwell Publishing, Oxford, UK.
7. Buse, K.,-Walt, G., (2000), “Global Public-Private Partnerships For Health: Part I-A New Development In Health?”, Bulletin Of The World Health Organization-The International Journal Of Public Health, 78(4), ss. 549-561.
8. Byerlee, D.,-De Janvry, A.,-Sadoulet, E., (2009), “Agriculture For Development: Toward A New Paradigm”, Annual Review of Resource Economics, 1(1), ss. 15-31. Corner, D., (2006). “The United Kingdom Private Finance İnitiative: The Challenge Of Allocating Risk”, OECD Journal On Budgeting, 5(3), ss. 37-55.

9. Çekirge, H. L., (2006), “Dünyada ve Türkiye’de Kamu Özel Sektör Ortaklığı Uygulamaları ve Örnek Bir Projede Modelin Finansal ve Genel Avantajlarının İncelenmesi”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı.
10. Çelik, E. Y., (2008). “Kamu Özel Sektör İşbirliği Modeli: Kamu Hizmeti Hakkının Paylaşılması”, Toplum ve Hekim Dergisi, 23(1), ss. 31-40.
11. Davies, S.,-Fairbrother, P., (2003), Private Finance Initiative (PFI) And Public Private Partnerships (PPPs): Definitions And Sources, Working Paper Series Paper 39, Cardiff University, Cardiff School of Social Sciences.
12. Doğan, Z.,-Arslan, S.,-Berkman, A. N., (2015), “Türkiye’de Tarım Sektörünün İktisadi Gelişimi Ve Sorunları: Tarihsel Bir Bakış”, Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), ss. 29-41.
13. Eker, A. Y., (2007), “Kamu Özel Sektör Ortaklıkları”, Bütçe Dünyası Dergisi, 2(25), ss. 59-67.
14. Ersöz, M., (2010), “Avrupa Birliği Ve Türk Hukuku Işığında Public Private Partnership Uygulamaları”, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Hukuk Anabilim Dalı Özel Hukuk Bilim Dalı.
15. ESCAP, U. N., (2011), A Guidebook On Public-Private Partnership In Infrastructure, United Nations Economic And Social Commission For Asia And The Pacific, Bangkok, Thailand.
16. Güneş, A. M., (2009), “Kamu Hizmetlerinin Yürütülmesinde Yeni Bir Yöntem Kamu Özel Ortaklığı”, Güncel Hukuk Dergisi, ss. 58-62.
17. Güzelsarı, S., (2009), “Kamu-Özel Ortaklığı Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme”, içinde: Kamu Yönetimi: Yapı, İşleyiş Reform, Ed: Barış ÖVGÜN, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Araştırma ve Uygulama Merkezi (KAYAUM) Yayını, Ankara, ss. 43-78.
18. Hemming, R., (2006). “Public-Private Partnerships, Government Guarantees, And Fiscal Risk”, International Monetary Fund, Washington, D. C.
19. Klijn, E. H.,-Teisman, G. R., (2003). “Institutional And Strategic Barriers To Public Private Partnership: An Analysis Of Dutch Cases”, Public Money And Management, 23(3), ss. 137-146.
20. Li, B.,-Akintoye, A., (2003), An Overview Of Public Private Partnership, içinde: Public Private Partnerships Managing Risks and Opportunities, Ed: Akintola Akintoye, Matthias Beck, Cliff Hardcastle, Blackwell Science, USA, ss. 3-30.
21. Özer, M. A., (2016), “Sağlık Sektöründe Yeni Bir Hizmet Sunum Modeli: Kamu Özel Ortaklığı”, Sosyal Güvenlik Dergisi, 6(1), ss. 9-38.
22. Sarıkatipoğlu, A. vd., (2016), “Türk Hukukunda Kamu Özel Ortaklıkları”, GSI Articletter, ss. 195-214.
23. Singapore Ministry of Finance (2012), Public Private Partnership Handbook Version 2, The Treasury, Singapore.
24. Singh, A.,-Prakash, G., (2010), “Public–Private Partnerships In Health Services Delivery: A Network Organizations Perspective”, Public Management Review, 12(6), ss. 829-856.
25. T.C. Başbakanlık Yatırım Destek Ve Tanıtım Ajansı (2010), Türkiye Tarım Sektörü Raporu, DRT Kurumsal Finans Danışmanlık Hizmetleri A.Ş. (Deloitte).
26. Teker, D. L., (2008), “Sağlık Sektöründe Proje Finansman Modelleri: Türkiye İçin Bir Model Önerisi ve Bir Hastane Projesinin Fizibilite Analizi”, Okan Üniversitesi.
27. Teker, S.,-Teker, D.,-Çimen, M., (2013), “Ulaştırma Projeleri Finansmanı İçin Bir Model Önerisi: Kamu-Özel Sektör Ortaklığı İle Yap-İşlet-Devret”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 5(1), ss. 116-129.
28. Tekin, G., (2007), “Kamu-Özel Sektör İşbirlikleri Kamu-Özel Ortaklıkları”, İdarecinin Sesi Dergisi, 21, (122), ss. 10-14.
29. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), (2013), Türkiye Tarım Sektörü Raporu, Afşaroğlu Matbaası, Ankara.
30. Uğur, A.,-Miynat, M., (2014), “Kamu Özel Sektör Ortaklıklarının Ekonomi Politiği”, Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(2), ss. 19-40.
31. United Nations Economic Commission for Europe (2000), Guidelines On Public-Private Partnerships For Infrastructure Development.
32. United Nations Economic Commission For Europe (2008), Guidebook On Promoting Good Governance In Public-Private Partnerships, United Nations Publications, New York and Geneva.
33. Van de Walle, S.,-Scott Z., (2009), The Role of Public Services in State- and Nation-Building, GSDRC Research Paper, International Development Department, University of Birmingham.
34. World Bank-Asian Development Bank-Inter-American Development Bank (2014), “Public Private Partnerships Reference Guide Version 2.0”, International Bank For Reconstruction And Development, World Bank Publications, Washington, D. C.
35. Yılmaz, F. Y.,-Karakaş, D. G., (2011), “Sağlıkta Kamu Özel Ortaklığı’nın Yapısal/Konjonktürel ve Türkiye'ye Özgü Nedenleri”, içinde: Sağlık Alanında Kamu-Özel Ortaklığı Sempozyumu, Türk Tabipleri Birliği Yayınları, Ankara, ss. 29-83.
36. İnternet Kaynakları
37. http://www.kalkinma.gov.tr/Documents/Kamu%20%C3%96zel%20%C4%B0%C5%9Fbirli%C4%9Fne%20%C4%B0li%C5%9Fkin%20Mevzuat-2012.pdf, 22.12.2016.
38. http://www.eib.org/epec/resources/publications/epec_market_update_2016_en, 22.12.2016
39. http://aa.com.tr/tr/turkiye/turkiye-kamu-ozel-yatirimlariyla-dunyaya-meydan-okudu/606623, 04.01.2017.
40. http://www.kalkinma.gov.tr/Documents/Kamu%20%C3%96zel%20%C4%B0%C5%9Fbirli%C4%9Fne%20%C4%B0li%C5%9Fkin%20Mevzuat-2012.pdf, 25.12.2016.
41. http://www.tarim.gov.tr/TAGEM/Belgeler/ar_ge_projeleri/kamu-ozel/KAMU-ÖZEL %20SEKTÖR%20İŞBİRLİĞİ%20SONUÇLANAN%20PROJELER.pdf, 28.12.2016. http://www.tarim.gov.tr/TAGEM/Belgeler/ar_ge_projeleri/kamu-ozel/KAMU-%C3%96ZEL%20SEKT%C3%96R%20%C4%B0%C5%9EB%C4%B0RL%C4%B0%C4%9E%C4%B0%20DEVAM%20EDEN%20%20PROJELER.pdf, 28.12.2016.
42. http://www.tarim.gov.tr/TAGEM/Belgeler/ar_ge_projeleri/kamu-ozel/KAMU %C3%96ZEL%20SEKT%C3%96R%20%C4%B0%C5%9EB%C4%B0RL%C4%B0%C4%9E%C4%B0%20SONU%C3%87LANAN%20PROJELER.pdf, 29.12.2016
43. http://www.tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=temelist, 28.12.2016
44. https://ppi.worldbank.org/visualization/ppi.html#sector=&status=&ppi=&investment=®ion=&ida=&income=&ppp=&mdb=&year=&excel=false&map=TR&header=true, 15.02.2017
45. 18.04.2006 tarih ve 5488 sayılı Tarım Kanunu, T.C. Resmi Gazete, Sayı: 26149, 29.12.2016
46. 17.01.2007 tarihli tebliğ, T.C. Resmi Gazete, Sayı: 26406, 29.12.2016