ÇARKIN DİŞLİLERİ DOĞRU HAREKET EDERSE ÇARK DOĞRU İŞLER: ETİK ÜZERİNE BİR METAFOR

Öz

Bu araştırmada, Spor Bilimleri alanında doktora yapan öğrencilerin “etik” kavramına ilişkin algılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yıllında Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin spor bilimleri alanında doktora eğitimi alan 51 erkek, 43 kadın olmak üzere toplam 92 doktora öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak katılımcılara etik kavramına ilişkin sahip oldukları algılarını belirlemek için “metafor formu” hazırlanmıştır. Bu form da katılımcılardan “Etik ……….. gibidir; Çünkü ………” cümlesini tamamlamaları istenmiştir. Veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilerek, kategoriler ve temalar oluşturulmuştur. Katılımcıların 38 metafor ürettiği görülmüştür. Üretilen metaforlar dört tema ve bu temalar altında yer alan altı kategoriden oluşmaktadır. Katılımcıların en çok “değerler” temasında metaforlar geliştirdikleri belirlenirken, bu temaları “fayda” ve “farkındalık” kategorileri izlemiştir. Katılımcıların en fazla ürettiği metaforlar ahlak, vicdan, su, iç ses, güneş ve kanun şeklinde sıralanmıştır. Doktora öğrencilerinin etik kavramına ilişkin canlı, cansız, soyut ve somut metaforlar kullandıkları ve etik değerlere önem verdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Akademik veya günlük yaşantıda yadsınamaz bir öneme sahip olan etik kavramına doktora öğrencilerinin penceresinden bakılan bu çalışmada etiğin insan hayatındaki önemi ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Etik
• Metafor
• Nitel Araştırma Yöntemi

THE WHEEL WORKS RIGHT IF THE WHEEL’S GEARS MOVE RIGHT: A METAPHOR ON ETHICS

Öz

In this research, it is aimed to examine the perceptions of doctoral students in the field of Sport Sciences regarding the concept of "ethics". The research group consists of a total of 94 doctoral students, 51 male and 43 female, who received doctoral education in the field of sports sciences from various universities in Turkey in the 2021-2022 academic year. To get the data, in the research, a "metaphor form" was prepared to determine the perceptions of the participants about the concept of ethics.In this form, the participants were asked to complete the following sentence: “Ethics is like ………..; Because ………”The data were analyzed by content analysis method and then categories and themes were created. It was observed that the participants produced 38 metaphors. The metaphors produced consist of four themes and six categories under these themes.While it was determined that the participants mostly developed metaphors in the “values” theme, this theme were followed by the “benefit” and “awareness” categories.The metaphors most produced by the participants were listed as morality, conscience, water, inner voice, sun and law.It has been concluded that doctoral students use animate, inanimate, abstract and concrete metaphors regarding the concept of ethics and attach importance to ethical values. In this study, the concept of ethics, which has an undeniable importance in academic or daily life, was examined from the perspective of doctoral students, and the importance of ethics in human life was tried to be revealed.

Anahtar Kelimeler

• Ethics
• metaphor
• qualitative research method.

Kaynakça

1. Acar, K. (2022). Covıd-19 sürecinde spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik algıları: Bir metafor analizi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 1764-1796. doi: 10.29299/kefad.986952
2. Ada, Ş., Silman, F. (2020). Eğitimde etik ve ahlak. Pegem Akademi.
3. Aydın, İ. (2016). Akademik etik. Pegem Akademi Yayıncılık. 45-59.
4. Aydın İ. (2021). Eğitim ve öğretimde etik. Pegem Akademi. 1-6; 39.
5. Cevizci, A. (2002). Etiğe giriş. Engin Yayıncılık.
6. Cevizci, A. (2013). Bir bakışta felsefe. Lider Gençlik Kitapları.
7. Chippendale, P. (2001). On values, ethics, morals & principles. A values Inventory (AVI), 1-6.
8. Çoban, G. S. (2021). Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi kendini gerçekleştirme basamağında gizil yetenekler. European Journal of Educational ve Social Sciences. 6 (1), 111-118.

9. Demirkasımoğlu, N. (2020). Etik ve Eğitim. Arı yayıncılık. 132-135.
10. Demirtaş, Z. (2020). Etik ilke, etik kural, iş ve meslek ahlakı/etiği. B. Oral, A. Çoban, M. Bars (Editörler). Eğitimde Ahlak ve Etik içinde (37-50). Pegem akademi.
11. Doğan, Ö. (2004). Etik-ahlak felsefesi. İnkılap.
12. Dolaşır, S. (2006). Antrenörlük etiği ve ilkeleri. Gazi Kitapevi.
13. Gökalp, N. (2010). Duygu ve etik. Ebabil Yayınları, 21-23.
14. Güler, D., Güler, Y., & Tuncel, S. (2021). Lisansüstü Eğitimde Öğrencilerin Danışmanı ile Olan İlişkilerinde Yaşadıkları Etik Dışı Davranışlar. Education & Youth Research, 1(1), 21-30.
15. Habermas, J. (1993). Justification and application: Remarks on discourse ethics (Çev. C. Cronin). The MIT Press, 147-176.
16. Kağıtçıbaşı, Ç. (1999). Yeni İnsan ve İnsanlar. Evrim Yayınevi.
17. Karadağ, N. (2020). Etik ve meslek kavramı, etik kuramları. N. Cemaloğlu (Ed.), Bilimsel Araştırma Teknikleri içinde (239-253). Pegem akademi.
18. Kozak, M., Bayrakdar, A., Karaman, M., & Zorba, E. (2020). Determination of the perceptions of ındividuals engaged in regular physical activity on the concept of wellness: A metaphor analysis study. African Educational Research Journal, 8(1), 43-48. doi: 10.30918/AERJ.8S1.20.006
19. Kurtipek, S., & Güngör, N. B. (2018). Determination of thePerceptions of Sport Manager CandidatesRelated on theConcept of Manager: A Metaphor Analysis Study. International Journal of HigherEducation, 7(5), 158-166. doi:10.5430/ijhe.v7n5p158
20. Lakoff, G., & Johnson, M. (2005). Metaforlar: Hayat, anlam ve dil (Çev. G.Y. Demir). İstanbul: Paradigma.
21. Patton, M. Q. (2018). Nitel analiz ve yorumlama. (Çev. Bütün, M., Demir, S. B.). Ankara: Pegem Akademi. 504-506.
22. Patton, M. Q. (2014). Nitel analiz ve yorumlama. (Çev. Bütün, M., Demir, S. B.). Ankara: Pegem Akademi.
23. Pence, G. (2015). Medical ethics: Accounts of ground-breaking cases. MC Graw Hill Education, Seventh Edıtıon.
24. Pieper, A. (1999). Etiğe Giriş. (Çev. Atayman, V., Sezer, G.). Ayrıntı Yayınları.
25. Tuncel, S., D., & Büyüköztürk, Ş. (2009). Antrenörlerin mesleki etik ilkeleri nelerdir? nasıl ölçülür? ölçek geliştirme: Ölçeğin geçerlik ve güvenirliği. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(4), 159-168. doi.org/10.1501/Sporm_0000000166
26. Şahin, M. (2018). Sporda etik değer. Spor yayınevi ve kitapevi. 9-13.
27. Ocak, G., & Boyraz, S. (2020). Ahlak ve etik ile ilgili teoriler. B. Oral, A. Çoban, M. Bars (Editörler). Eğitimde Ahlak ve Etik içinde (25-35). Pegem akademi.
28. Özden, M., & Ergin, B. (2013). Lisansüstü Öğrencilerinin Bilimsel Araştırmalarda Uygulanan Etik Kurallara Yönelik Düşüncelerinin Belirlenmesi. Determination of Postgraduate Students' Views about Ethical Rules Applied To Scientific Researches. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10 (22), 155-169.
29. Spandler, H., Mckeown, M., Roy, A., & Hurley, M. (2013). Football metaphor and mental well-being: An evaluation of theIt's a Goal! programme. Journal of Mental Health, 22(6), 544- 554. doi.org/10.3109/09638237.2013.819420
30. Uyar, Y., & Sunay, H. (2020). Spor farkındalığı ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(1), 46-58. doi.org/10.33689/spormetre.672441