GÜREŞ SPORCULARININ BOŞ ZAMAN YOLUYLA STRESLE BAŞ ETME STRATEJİ DÜZEYLERİNİN SPORDA GÜDÜLENME ÜZERİNE ETKİSİ

Öz

Bu çalışma güreş sporcularının boş zaman yoluyla stresle baş etme strateji düzeylerinin sporda güdülenme üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma grubunu aktif spor yaşantısı olan 147 güreş sporcusu oluşturmuştur. Çalışmada verilerin toplanması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgiler, ikinci bölümde boş zaman yoluyla stresle baş etme strateji ölçeği ve üçüncü kısımda sporda güdülenme ölçeği II kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 25 paket programı kullanılarak %95 güven aralığında ve 0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Yaş, cinsiyet, gelir durumu, eğitim durumu, yapılan aktivite türü ve haftalık boş zaman süresi gibi kişisel bilgilere ilişkin tanımlayıcı istatistikler ile Pearson Korelasyon ve Doğrusal Regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizlerde sporda güdülenme ölçeğinde en yüksek puan ortalaması özdeşim alt boyutuna sahipken boş zaman yoluyla stresle baş etme strateji ölçeğinde en yüksek puan ortalaması boş zaman partnerliği boyutundadır. Sonuç olarak boş zaman yoluyla stresle baş etme strateji düzeylerinin sporda güdülenme üzerinde anlamlı ve pozitif etkisinin olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Boş zaman
• güdülenme
• güreş
• stresle baş etme

THE EFFECT OF WRESTLING ATHLETES' STRATEGY LEVELS OF COPING WITH STRESS THROUGH LEISURE TIME ON MOTIVATION IN SPORTS

Abstract

This study was conducted to examine the effect of wrestling athletes' strategies for coping with stress through free time on motivation in sports. The research group consisted of 147 wrestling athletes with active sports lives. Data collection in the study consists of three parts. In the first part personal information created by the researcher was used in the second part the strategy scale for coping with stress through leisure time and in the third part the motivation scale in sports II was used. The analysis of the data was evaluated at 95% confidence interval and 0.05 significance level using the SPSS 25 package program. Descriptive statistics and Pearson Correlation and Linear Regression analysis were performed on personal information such as age, gender, income level, educational status, type of activity and weekly free time. While the highest mean score in the sports motivation scale is in the identification sub-dimension, in the strategy scale for coping with stress through leisure time, the highest mean score is in the leisure partnership dimension. As a result of the analysis, it is seen that the strategy levels of coping with stress through leisure time have a significant and positive effect on motivation in sports.

Keywords

• Leisure time
• motivaion
• wrestling
• coping with stress

Kaynakça

1. Aldwin, C. M. (2009). Stress, coping, and development: An integrative perspective. Guilfordpress.
2. Anshel, M. H. (2006). Cognitive and behavioral strategies in stres and anxiety management in sports. Handbook of research in applied sport and exercise psychology: International perspectives, 201-217.
3. Babaoğlu, Ü.T., & Özdenk, S. (2017). Algılanan stres ile gastrointestinal semptom arasındaki ilişkinin incelenmesi: tanımlayıcı araştırma. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, (3), 138-145.
4. Bayar, P. (1997). Sporda Psiko-Sosyal Alanlar Seminer Kitabı, Ankara.
5. Çelik, M., & Muhammet, T. (2021). Stres ve motivasyon ilişkisi: Kadın sağlık çalışanları örneği. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 43-61.
6. Çevik, H., Özcan, Ö., & Munusturlar, S. (2018). Boş zaman yoluyla stresle baş etme inancı ölçeği ve boş zaman yoluyla stresle baş etme strateji ölçeğinin faktör yapısının Türkiye örneklemine yönelik sınanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spormetre, 17(2), 36- 50.
7. Demir, Ş. (2020). Elit düzey boksörlerin sporda güdülenme, saldırganlık ve öfke düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Master'sthesis, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü).
8. Dirmen, A. (2014). Farklı liglerde oynayan kadın futbol takımı oyuncularının başarı motivasyon düzeylerinin karşılaştırılması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

9. Durhan, T.A., Türkmen, E., & Akgül, B. M. (2022). Pilates Yapan Bireylerin Boş Zaman Engelleriyle Baş Etme Stratejilerinin İncelenmesi. Journal of Global Sport and Education Research, 5(1), 86-98.
10. Eren, E. (2004). Örgütsel Davranışlar ve Yönetim Psikolojisi. (8. Baskı). İstanbul: Beta Yayıncılık.
11. Esentürk, O.K. (2014). Lise düzeyinde öğrenim gören ve okullararası spor müsabakalarına katılan sporcu öğrencilerin güdülenme ve saldırganlık düzeylerinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
12. Folkman, S., & Moskowitz, J.T. (2000). Positive affect and the other side of coping. American psychologist, 55(6), 647.
13. George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step. A simple study guide and reference (10. Baskı). GEN, Boston, MA: Pearson Education, Inc, 10, 152-165.
14. Gerrig, R.J., & Zimbardo, P.G. (2014). Psikoloji ve yaşam: psikolojiye giriş. (G. Sart Çev.). Ankara: Nobel.
15. Hagger M. S., & Chatzisarantis, N.L.D. (2007). Intrinsic Motivation and Self Determination in Exercise and Sport. Human Kinetics
16. Iwasaki, Y. (2006). Counteracting stress through leisure coping: A prospective health study. Psychology, health & medicine, 11(2), 209-220.
17. Iwasaki, Y., & Mannell, R.C. (2010). Hierarchical dimensions of leisures tress coping. LeisureSciences, 22: 163-18.
18. İhsan, S., Ekici, S., Soyer, F., & Eskiler, E. (2015). Does self-confidence link to motivation? A study in field hockey athletes. Journal of Human Sport and Exercise, 10(1), 24-35.
19. İmamoğlu Kaya, M., Çiçek, G., & İmamoğlu, M. (2020). Kadın futbolcularda algılanan stres, sporda güdülenme, sürekli öfke ve öfke tarzı düzeyleri. Journal of International Social Research, 13(74).
20. Jing, X., Wu, P., Liu, F., Wu, B., & Miao, D. (2011). Guided imagery, anxiety, heart rate, and heart rate variability during centrifuge training. Aviation, space, and environ mental medicine, 82(2), 92-96.
21. Karageorghis, C.I., & Terry, P.C. (2015). Spor Psikolojisi (Çadır. A., & Demir. E, Çev.). Ankara: Nobel Akademik.
22. Karasar, N. (2006). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Nobel.
23. Keser, A. (2013). Geleneksel ve güncel boyutlarıyla iş stresi kaynakları. Ekin Basın Yayın Dağıtım.
24. Monroe, S.M. (2008). Modern approaches to concept ualizing and measuring human life stress. Annu. Rev. Clin. Psychol., 4, 33-52.
25. Öcal, K., & Sakallı, D. (2018). Sporda güdülenme ölçeği-II'nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. IJSETS, 4, 38-49.
26. Özdenk, S., & Imamoglu, M. (2019). The effects of pilates, step and zumba exercises on self-esteem, happiness and communication skill levels. Asian Journal of Education and Training, 5(2), 369-373.
27. Pelletier, L.G., Rocchi, M.A., Vallerand, R.J., Deci, E.L., & Ryan, R.M. (2013). Validation of the revised sport motivation scale (SMS-II). Psychology of sport and exercise, 14(3), 329-341.
28. Pelletier, L.G., Tuson, K.M., Fortier, M.S., Vallerand, R.J., Briere, N.M., & Blais, M.R. (1995). Toward a newmeasure of intrinsic motivation, extrinsicmotivation, and amotivation in sports: The Sport Motivation Scale (SMS). Journal of sport and Exercise Psychology, 17(1), 35-53.
29. Ryan, R.M., & Deci, E.L. (2000) Self-determination the oryand the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68-78.
30. Shields, M. (2003). Stress, health and the benefit of social support. Health Reports, Catalogue No. 82-003-XPE, Volume 15(1). Ottawa: Statistics Canada.
31. Schneiderman, N., Ironson, G., & Siegel, S. D. (2005). Stress and health: psychological, behavioral, and biological determinants. Annu. Rev. Clin. Psychol., 1, 607-628.
32. Taştan, Z. (2020). Sporda güdülenme, öz yeterlik ve spora yönelik tutum arasındaki ilişkinin modellenmesi. Eğitim Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı (Yüksek Lisans Tezi). Mersin.
33. Toktaş, S. (2017). Okul spor müsabakalarına katılan lise öğrencilerinin kaygı özgüven ve güdülenmeleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
34. Turkay, H., & Sökmen, T. (2014). Beden eğitimi ve spor bölümü öğrencilerinin sporda güdülenme kaynakları ve stresle başa çıkma tarzları. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(3), 1-9.
35. Vallerand, R.J. (2004). Intrinsic and Extrinsic Motivation in Sport. Encyclopedia of Applied Psychology, 2, 427-435.
36. Uyar, Y. (2023). The relationship between social physique anxiety and self-confidence: a research on elite ıce hockey players. Culture, 8(21), 896-912.
37. Yavuzer, Y., Gündoğdu, R., Koyuncu, S.C. (2015). A tipi kişilik puanları kontrol edilerek çalışanların stres kaynaklarının demografik değişkenlere göre incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 40(179).
38. Yeltepe, H. (2011). Egzersiz psikolojisi ve zihinsel sağlık. Ankara: Nobel Yayınları.
39. Yıldırım A. G. (2017). Spor yapan bireylerin kaygı düzeyleri, saldırganlık eğilimleri ve yaklaşma-uzaklaşma tepkilerinin incelenmesi (Master'sthesis, Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü).
40. Yiğit, A.Y. (2011). Orta öğretimde okullar arası spor müsabakalarına katılan öğrencilerin güdülenmişlik düzeyleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı.