EN
TR
SPOR ORTAMINDAKİ BİREYLERİN EBEVEYN-ANTRENÖRLERE BAKIŞ AÇISI
Öz
Spor alanının temel aktörleri olan sporcu, ebeveyn ve antrenörler, “spor üçgeni” olarak adlandırılmıştır. Bu sosyal sistemin üyeleri birbirleriyle karmaşık şekillerde etkileşime girmekte ve bu etkileşimler çocuklarda önemli sonuçlar doğurabilmektedir. Spor üçgeni paydaşları birbirlerini etkileme ve birbirlerinden etkilenme özelliğine sahiptir. Ancak üçgeni oluşturan ilişkilerden (antrenör-sporcu, ebeveyn-sporcu) birinin diğeriyle (hem ebeveyn hem antrenör) kesişmesinin ne gibi durumlar yarattığı bilinmemektedir. Spor camiasının duruma bakışı bu olguyu aydınlatacak adımlardan biri olarak görülmektedir. Bu sebeple çalışmanın amacı spor ortamlarındaki kişilerin ebeveyn-antrenörlere bakış açısını ortaya koymaktır. Çalışmada bireylerin algılarının, davranışlarının ve deneyimlerinin incelenmesine olanak sunduğu için nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenoloji yöntemi kullanılmıştır. Araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla katılımcılarla derinlemesine bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiş 11 katılımcı (5 erkek, 6 kadın) ile yürütülen çalışmada, katılımcıların “herhangi bir spor branşında en az iki yıl sporcu, antrenör veya sporcu velisi olmak” ölçüt olarak belirlenmiştir. Görüşmeler katılımcıların izniyle ses kaydına alınmış ve ortalama 19.12 dakika sürmüştür. Ses kayıtları dinlenerek bire bir aktarımla transkripsiyon tamamlanmıştır. Tematik analiz yöntemiyle verilerden kod ve kategoriler elde edilmiştir. Spor ortamlarında ebeveyn antrenörlere bakış açısı teması altında 6 kategori ortaya çıkarılmıştır. Bunlar; ebeveyn-antrenöre sahip olmanın avantajları, ebeveyn-antrenöre sahip olmanın dezavantajları, ebeveyn-antrenör olmanın avantajları, ebeveyn-antrenör olmanın dezavantajları, ebeveyn-antrenörlüğün olumsuzluklarını önleme ve ebeveyn-antrenörün diğer sporculara etkisi şeklinde adlandırılmıştır. Çalışmanın sonucunda spor ortamlarında farklı rollerde yer alan katılımcılar ebeveyn-antrenörlüğün hem olumlu hem de olumsuz yönlerini dile getirmişlerdir. Katılımcılar ebeveyn-antrenörlerle çalışan sporcuların bu durumdan olumsuz etkilenebileceğini daha sık ifade etmişlerdir. Öte yandan iki rol arasında bir denge kurulduğu takdirde olumlu olabileceği de düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu çalışma Sakarya VII. Uluslararası Egzersiz ve Spor Psikolojisi Kongresi'nde özet bildiri olarak sunulmuştur.
Kaynakça
- Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101.
- Burmeister, E., & Aitken, L. M. (2012). Sample size: How many is enough? Australian Critical Care, 25(4), 271-274.
- Coble, C. J. (2010). Female Parent-Coach Experiences Coaching Daughters in Youth Sport; Doctoral dissertation, Michigan State University.
- Creswell, J. W. (2013). Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni. çev. Mesut Bütün-Selçuk Beşir Demir. Ankara: Siyasal Kitabevi.
- Davis, L., & Jowett, S. (2010). Investigating the interpersonal dynamics between coaches and athletes based on fundamental principles of attachment. Journal of Clinical Sport Psychology, 4(2), 112-132.
- Eliasson, I. (2019). Child-rearing in public spaces: The challenging dual-role relationships of parent-coaches and child-athletes of coaches in Swedish team sports. Sport, Education, and Society, 24(9), 1006-1018. https://doi.org/10.1080/13573322.2018.1528219
- Elliott, S., & Drummond, M. (2017). The experience of parent-coaches in youth sport: a qualitative case study from Australia. Journal of Amateur Sport, 3(3), 64-85.
- Jowett, S. (2008). Outgrowing the familial coach-athlete relationship. International Journal of Sport Psychology, 39, 20-40.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Egzersiz ve Spor Bilimleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
24 Haziran 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
30 Aralık 2024
Kabul Tarihi
22 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 23 Sayı: 2