INTOLERANCE AND PERSEVERANCE DILEMMA IN ATHLETES: THE ROLE OF SOCIAL SUPPORT

Abstract

This study quantitatively examines the impact of psychological traits such as intolerance of uncertainty and resilience on athletes' perceptions of social support. The research was conducted with the participation of 527 athletes, utilizing a relational survey model and structural equation modeling (SEM) techniques. The sample was determined using a stratified random sampling method based on demographic characteristics such as gender, age, and type of sport. Data analysis processes were systematically conducted using IBM SPSS and AMOS software. Data collection tools included the Intolerance of Uncertainty Scale, the Resilience Scale, and the Multidimensional Perceived Social Support Scale. The analyses revealed that these measurement instruments exhibited high levels of reliability. The results demonstrated a high degree of model fit to the data and identified strong and significant positive correlations among the scales employed. The findings of the study indicate that psychological traits such as intolerance of uncertainty and resilience significantly affect athletes' perceptions of social support. Moreover, enhancing these psychological traits may contribute positively to athletes' psychological and social adaptation processes.

Keywords

• Sports
• ıntolerance
• resilience
• perception of social support

INTOLERANCE AND PERSEVERANCE DILEMMA IN ATHLETES: THE ROLE OF SOCIAL SUPPORT

Öz

Bu araştırmada, sporcuların belirsizliğe tahammülsüzlük ve yılmama gibi psikolojik özelliklerinin, sosyal destek algıları üzerindeki etkileri nicel bir yöntemle incelenmiştir. Çalışma, 527 sporcunun katılımıyla gerçekleştirilmiş ve ilişkisel tarama modeli ile yapısal eşitlik modellemesi (YEM) teknikleri kullanılarak yürütülmüştür. Örneklem, sporcuların cinsiyet, yaş, spor dalı gibi demografik özellikleri temelinde katmanlı rastgele örnekleme yöntemiyle oluşturulmuştur. Veri analizi süreçlerinde IBM SPSS ve AMOS yazılımları kullanılarak, verilerin işlenmesi ve analizi sistematik bir şekilde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, belirsizliğe tahammülsüzlük, yılmama ve çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği uygulanmış; analizler, bu ölçme araçlarının yüksek güvenilirlik düzeylerine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, yapısal modelin verilere yüksek derecede uyum sağladığını ve kullanılan ölçekler arasında güçlü ve anlamlı pozitif korelasyonlar olduğunu göstermiştir. Araştırmanın bulguları, belirsizliğe tahammülsüzlük ve yılmazlık gibi psikolojik özelliklerin sporcuların sosyal destek algıları üzerinde anlamlı etkileri olduğunu ve bu özelliklerin geliştirilmesinin, sporcuların psikolojik ve sosyal uyum süreçlerinde olumlu katkılar sağlayabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Spor
• tahammülsüzlük
• yılmama
• sosyal destek algısı

Kaynakça

1. Acar, B., & Kalyon, A. (2024). Belirsizliğe tahammülsüzlük, bilinçli farkındalık ve psikolojik iyi oluşun gelişmeleri kaçırma korkusu ile ilişkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi (61), 1752-1780. https://doi.org/10.53444/deubefd.1384198
2. Aydoğan, D. ve Hadi, G. (2020). Türk fiziksel engelli sporcularda dayanıklılık: Spor katılımının rolü. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(30), 2401-2425.
3. Babbie, E. R. (2020). The practice of social research. Cengage Au
4. Bayram, N. (2011). Yapısal eşitlik modellemesine giriş. Ankara: Ezgi.
5. Buhr, K., & Dugas, M. J. (2002). The intolerance of uncertainty scale: Psychometric properties of the English version. Behaviour research and therapy, 40(8), 931-945.
6. Buz, S., & Genç, B. (2019). Sosyal hizmet uzmanları için psikolojik dayanıklılığın önemi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(2), 623-642. https://doi.org/10.33417/tsh.572227
7. Cao, F., Li, J., Xin, W., & Cai, N. (2024). Impact of social support on the resilience of youth: mediating effects of coping styles. Frontiers in Public Health, 12, 1331813. Carleton, R. N. (2016). Fear of the unknown: One fear to rule them all?. Journal of anxiety disorders, 41, 5-21.
8. Carleton, R. N., Norton, M. A., & Asmundson, G. J. G. (2007). Fearing the unknown: A short version of the intolerance of uncertainty scale. Journal of Anxiety Disorders, 21, 105-17. doi: S0887-6185(06)00051-X [pii]10.1016/j.janxdis.2006.03.014

9. Chang, Y. H., Yang, C. T., & Hsieh, S. (2023). Social support enhances the mediating effect of psychological resilience on the relationship
10. Cohen, L., Manion, L. & Morrison, K. (2000). Research mmethods in Education. New York: Routledge Falmer.
11. Coşkun, E. (2019). Duygusal zeka ve belirsizliğe tahammülsüzlüğün stresle başa çıkma tarzlarına etkisinin incelenmesi (Master's thesis, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü).
12. Çelik, M., & Tepe, M. (2021). Stres ve Motivasyon İlişkisi: Kadın sağlık çalışanları örneği. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 43-61.
13. Deveci Şirin, H., Şirin, E. F., & Erdoğan, A. (2023). Belirsizliğe tahammülsüzlük ve olumlu gelecek beklentisi arasında stresle başa çıkma tarzının aracı rolü. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 28(2), 122-134. https://doi.org/10.53434/gbesbd.1190801
14. Dugas, M. J., Freeston, M. H., & Ladouceur, R. (1997). Intolerance of uncertainty and problem orientation in worry. Cognitive therapy and research, 21, 593-606.
15. Geçgin, F. M., & Sahranç, Ü. (2017). Belirsizliğe tahammülsüzlük ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişki. Sakarya University Journal of Education, 7(4).
16. Gözel, D., Topkaya, N., & Şahin, E. (2024). Üniversite öğrencilerinde psikolojik sağlamlığın yordayıcısı olarak duygu düzenleme güçlükleri ve belirsizliğe tahammülsüzlük. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi(16), 450-463. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1466646
17. Güleşce, M., & İlhan, E. L. (2024). Egzersiz ve psikolojik savaş: Bağımlılık, depresyon, anksiyete ve stres üzerine bir inceleme. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 9(2), 275-292.
18. Gümüşoğlu, Ö., & Aşçı, H. (2020). Yetişkin sporcularda belirsizliğe tahammmülsüzlüğün yordanmasında mükemmeliyetçilik ve zihinsel dayanıklılığın rolü. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(1), 96-110. https://doi.org/10.33689/spormetre.551536
19. Güney, E., & Yalçın, S. B. (2020). Ebeveynleri boşanmış ve boşanmamış ergenlerin yılmazlık düzeyleri ile algıladıkları sosyal destek düzeyleri. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 217-229. https://doi.org/10.51119/ereegf.2020.7
20. Güran, M., & Tösten, R. (2023). Prososyal motivasyonu açıklayan bir unsur olarak psikolojik sağlamlık: öğretmenler üzerine bir araştırma. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (32 (Dicle Üniversitesi'nin 50. Yılına Özel 50 Makale)), 555-572.
21. İnan, M., Yıldırım, M., Yazan, K. D., & Kurtuldu, T. (2024). Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinde Algılanan Sosyal Destek ve Sosyal Kaygı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 246-273. Kalkavan, A., Kadıoğlu, H. C., & Kayhan, R. F. (2021). Spor lisesindeki sporcuların stresle başa çıkma düzeylerinin araştırılması. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 9(24), 124-137.
22. Kaner, S., & Bayraklı, H. (2009). Zihinsel engelli ve engelli olmayan çocuklu annelerde yılmazlık, sosyal destek ve stresle başa çıkma becerileri. Journal of Educational Sciences & Practices, 8(15).
23. Kara, R. ve Şahin, A. (2021). Sporcularda sosyal desteğin zihinsel değişimin belirlenmesindeki rolü. Uluslararası Türk Spor Ve Psikolojisi Dergisi, 1(1), 1-14.
24. Karadirek, G.(2024). Mikro işletmelerde girişimcilerin kontrol odağı, genel öz yeterlik ve bireysel girişimcilik yönelimi arasındaki ilişki. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(3), 825-848.
25. Karasar, N.(2006). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel
26. Kavi, E., & Karakale, B. (2018). Çalışan psikolojisi açısından psikolojik dayanıklılık. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 7(17), 55-77.
27. Kilit, Z., Dönmezler, S., Erensoy, H., & Berkol, T. (2020). Üniversite öğrencilerinde belirsizliğe tahammülsüzlük, endişe ve bilişsel sınav kaygısı ilişkisi. Ortadoğu Tıp Dergisi, 12(2), 262-268.
28. Koçak, Ç. V., & Çolak, S. (2023). Kadın hentbolcularda sporcu öz yeterliği ve stresle başa çıkma ilişkisi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(3), 231-247.
29. Küçükkömürler, S. (2017). Belirsizliğin psikolojik etkileri. Nesne-Psikoloji Dergisi, 5(10), 329-344.
30. Lazarus, R. S., and Folkman, S. (1984). Stress, Appraisal, and Coping. New York: Springer. Malkoç, A., & Yalçın, İ. (2015). Üniversite öğrencilerinde dayanıklılık, sosyal destek, başa çıkma ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkiler. Türk Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi, 5(43), 35-43.
31. Mazzetti, G., & Schaufeli, W. B. (2022). The impact of engaging leadership on employee engagement and team effectiveness: A longitudinal, multi-level study on the mediating role of personal-and team resources. Plos one,
32. Nikopoulou, VA, Holeva, V., Parlapani, E., Karamouzi, P., Voitsidis, P., Porfyri, GN, ... & Diakogiannis, I. (2020). COVID-19 için ruh sağlığı taraması: COVID-19 Korkusu Ölçeği'nin (FCV-19S) Yunanca versiyonu için önerilen bir kesme puanı. Uluslararası Ruh Sağlığı ve Bağımlılık Dergisi, 1-14.
33. Owen, F. K. (2021). Belirsizlik ve kariyer davranışları. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 4(2), 36-60.
34. Ozbay, F., Johnson, D. C., Dimoulas, E., Morgan Iii, C. A., Charney, D., & Southwick, S. (2007). Social support and resilience to stress: from neurobiology to clinical practice. Psychiatry (edgmont), 4(5), 35. Özden, E., & Ermiş, E. N. (2024). Covid-19 Pandemi sürecinde bireylerin bilişsel esneklik düzeyi ile belirsizliğe tahammülsüzük ilişkisinde algılanan sosyal destek düzeyinin biçimlendirici rolünün gelişimsel eğride incelenmesi. Pamukkale University Journal Of Social Sciences Institute/Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (64).
35. Özmaden, M., & Sevilmiş, U. (2023). Bireysel branş sporcularının psikolojik iyi oluş ve öz-şefkat düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 64-72. https://doi.org/10.48133/igdirsbd.1379246
36. Palma, E. M. S., Reis de Sousa, A., Andrade de Morais, F., Evangelista Luz, R., Freitas, Á. L., & Lima, P. P. F. (2022). Coping moderates the relationship between intolerance of uncertainty and stress in men during the Covid-19 pandemic. Revista da Escola de Enfermagem da USP, 56, e20210303.
37. Parmaksız, İ. (2021). Erişkin dönemde belirsizliğe tahammülsüzlük üzerinde otomatik düşünceler ve stresle başa çıkma mekanizmalarının etkisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 13(Suppl. 1), 1-11.
38. Parmaksız, İ. (2021). Otomatik düşünceler ve stresle başa çıkma mekanizmalarının yetişkin dönemde belirsizliğe tahammülsüzlük üzerine etkileri. Psikiyatride Guncel Yaklasimlar , 13 , 1-11.
39. Robinson, G., & Freeston, M. (2015). Intolerance of uncertainty as a predictor of performance anxiety and robustness of sport confidence in university student-athletes. Journal of Clinical Sport Psychology, 9(4), 335-344.
40. Sargın, K., & Güleşce, M. (2022). Öğretmenlerin sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi (Van ili örneği). Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 1-11.
41. Sarıçam, H., Erguvan, F., Akın, A., & Akça, M. (2014). Belirsizliğe tahammülsüzlük ölçeği BTÖ-12 Türkçe formu geçerlik ve güvenirlik çalışması. Route Educational and Social Science Journal, 1(3)
42. Scott, CE, Fry, MD, Wineinger, TO, Iwasaki, S., Long, H. ve Brown, TC (2024). COVID-19 Pandemisi sırasında sporcuların algıladıkları takım iklimi, sosyal destek ve iyimser düşünceler. Uluslararası Çevre Araştırmaları ve Halk Sağlığı Dergisi, 22(1), 46.
43. Seçer, İ. (2015). SPSS ve LISREL ile pratik veri analizi: Analiz ve Raporlaştırma. Ankara
44. Selcik, O. (2017). Yılmazlık terapisi: krize müdahale modeli bağlamında olgu sunumları ile bir terapötik yaklaşım. Journal of International Social Research, 10(52).
45. Sherer, M., & Adams, C. H. (1983). Construct validation of the self-efficacy scale. Psychological Reports, 53(3), 899-902.
46. Sulu, B., Bayar Koruç, P., & Çakaloğlu, E. (2021). Bireysel ve takım sporcularının öz-yeterlik ve stresle başa çıkma stratejileri. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(2), 112-122. https://doi.org/10.33689/spormetre.800249
47. Şahin, T., & Güçlü, M. (2018). Sporcularda psikolojik dayanıklılığın duygu düzenleme becerilerine etkisi: Türkiye Korumalı Futbol 1. Ligi Oyuncuları Örneği. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(3), 204-216.
48. Şahinler, Y. (2021). Covid-19 sürecinde spor bilimler fakültesi öğrencilerinin belirsizliğe tahammülsüzlük düzeylerinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 8(1), 13-26.
49. Şahintekin, E. (2021). Yetişkinlerde belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik iyi olma arasındaki ilişkinin incelenmesi (Master's thesis, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi).
50. Şenel, E., Yıldız, M., & Ulaş, M. (2018). Takıma ilişkin elde edilebilir sosyal destek ölçeği: türkçe uyarlaması, Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spormetre Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(4), 21-36. Şimşek, B., Güleşçe, M., Sargın, K., Kartal, A., & Gümüşdağ, H. (2023). E-sporcular, motivasyonu ve fiziksel aktivite üçgeninde bir çalışma. Research in Sport Education and Sciences, 25(1), 7-13.
51. Şirin, H. D., Şirin, E. F., & Erdoğan, A. (2023). Belirsizliğe tahammülsüzlük ve olumlu gelecek beklentisi arasında stresle başa çıkma tarzının aracı rolü. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 28(2), 122-134.
52. Tekbıyık, A. (2014). Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem.
53. Tekkurşun Demir, G., Namlı, S., & Cicioğlu, H. İ. (2021). Takım ve bireysel sporlarda sosyal görünüş kaygısı sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumun belirleyicisi midir?. Spormetre Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(4), 124-134. https://doi.org/10.33689/spormetre.915191
54. Tortumlu, M., & Uzun, K. (2023). Belirsizliğe tahammülsüzlüğün akademisyenlerin yaşam doyumu üzerindeki etkisinde psikolojik sağlamlığın ve yaşamdaki anlam arayışının aracı rolü. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 41-62.
55. Yarayan, Y. E., Güngör, N., Çelik, O. B., & Gülşen, D. B. A. (2022). Yol Analizi: Sporcu kimliği bağlamında psikolojik performans stratejilerini tahmin etme. Mediterranean Journal of Sport Science, 5(3), 699-712. https://doi.org/10.38021/asbid.1164718
56. Yığman, F., & Fidan, S. (2021). Transdiagnostik faktör olarak belirsizliğe tahammülsüzlük. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 13(3), 573-587.
57. Yıldırım, F. & İlhan, İ. Ö. (2010). Genel öz-yeterlilik ölçeği türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 21(4), 301-308
58. Yıldız, K., & Dirik, D. (2018). Algılanan sosyal destek ve stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişkide algılanan öz yeterliliğin rolü. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(2), 132-144.
59. Yıldız, K., & Dirik, D. (2019). Algılanan sosyal destek ve stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişkide algılanan öz yeterliliğin rolü. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(2), 132-144. https://doi.org/10.33689/spormetre.500792