DART SPORUYLA İLGİLENEN ÇOCUKLARIN SPORDA HAYAL ETME VE PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırma, dart sporuyla ilgilenen 12–16 yaş aralığındaki çocukların sporda hayal etme ve problem çözme becerilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Betimsel tarama modeline dayanan çalışmada, 144 çocuğa “Çocuklar İçin Sporda Hayal Etme Ölçeği” ve “İlköğretim Düzeyindeki Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri” uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, çocukların genel olarak yüksek düzeyde hayal etme ve problem çözme becerilerine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Sporda hayal etme düzeyleri ile problem çözme becerileri arasında pozitif ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r = .388, p < .001).Cinsiyet değişkenine göre yalnızca “problem çözme becerisine güven” boyutunda kadın katılımcılar lehine anlamlı fark saptanmıştır. Yaş değişkeni açısından ise genel-motivasyon üstünlük boyutunda 14, 15 ve 16 yaş gruplarının daha yüksek düzeyde hayal etme eğiliminde olduğu görülmüştür. Dart sporuyla ilgilenme süresi arttıkça hem hayal etme hem de problem çözme becerilerinin geliştiği belirlenmiştir. Bu bulgular, dart sporunun zihinsel gelişim açısından destekleyici bir araç olabileceğini göstermekte ve sporun yalnızca fiziksel değil, bilişsel süreçler üzerinde de etkili olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Dart
• hayal etme
• problem çözme

AN EXAMINATION OF IMAGERY AND PROBLEM-SOLVING SKILLS IN CHILDREN ENGAGED IN DARTS

Abstract

This study aims to examine the sports imagination and problem solving skills of children aged 12-16 who are interested in darts. In the study based on the descriptive screening model, the “Sports Imagination Scale for Children” and the “Primary School Level Problem Solving Inventory” were applied to 144 children. The findings revealed that children generally have high levels of imagination and problem solving skills. A positive and moderately significant relationship was found between sports imagination levels and problem solving skills (r = .388, p < .001). According to the gender variable, a significant difference was found in favor of female participants only in the “confidence in problem solving skills” dimension. In terms of the age variable, it was observed that the 14, 15 and 16 age groups tended to imagine at a higher level in the general-motivation superiority dimension. It was determined that as the duration of involvement in darts increased, both imagination and problem solving skills improved. These findings show that darts can be a supportive tool for mental development and reveal that sports have an impact not only on physical but also on cognitive processes.

Keywords

• Darts
• imagination
• problem solving

Kaynakça

1. Aslan, İ. (2023). Okul sporlarına katılan sporcuların stres düzeyleri ve problem çözme becerilerinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Gaziantep.
2. Balcıoğlu, İ. (2003). Sporun sosyolojisi ve psikolojisi. İstanbul: Bilge Yayıncılık.
3. Bingham, A. (1983). Çocuklarda problem çözme yeteneklerinin geliştirilmesi (Çev. A. F. Oğuzkan). İstanbul: MEB Basımevi.
4. Borg, J. (2012). Düşün değiştir yönet (Çev. S. Silahlı). İstanbul: Pearson Eğitim Çözümleri. (Eserin orijinali 2010’da yayımlandı).
5. Büyüköztürk, Ş. (2019). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Ankara: Pegem Akademi.
6. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
7. Cohen, J. (1994). The earth is round (p < .05). American Psychologist, 49(12), 997–1003. https://doi.org/10.1037/0003-066X.49.12.997
8. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.

9. Cumming, J., & Williams, S. E. (2013). Introducing the revised applied model of deliberate imagery use for sport, dance, exercise, and rehabilitation. Movement & Sport Sciences, 82, 69–81. https://doi.org/10.1051/sm/2013098
10. DeVellis, R. F. (2012). Scale development: Theory and applications (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
11. Erduran, M. M. (2023). Dart öğretiminde farklı geri bildirim türlerinin öğrenmeye etkisi ve öğrenci görüşlerinin incelenmesi. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
12. Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. London: Sage Publications.
13. Filgueiras, A., & Hall, C. (2017). Imagery use in cognitive skill development in children: Evidence from second-language acquisition and mathematics. Journal of Educational Psychology, 109(3), 451–464.
14. Filgueiras, A., & Hall, C. R. (2017). Psychometric properties of the Brazilian-adapted version of sport imagery questionnaire. Psicologia: Reflexão e Crítica, 30(1), 22.
15. Fisher, R. A. (1925). Statistical methods for research workers. Edinburgh: Oliver and Boyd.
16. Fitts, P. M., & Posner, M. I. (1967). Human performance. Belmont, CA: Brooks/Cole.
17. Genç, A., & Kalafat, T. (2010). Problem çözme becerisi ve yaşamla başa çıkma. Eğitim ve Bilim, 35(158), 132–143.
18. Genç, S. Z., & Kalafat, T. (2010). Öğretmen adaylarının empatik becerileri ile problem çözme becerileri. Kuramsal Eğitimbilim, 3(2), 135–147.
19. George, D., & Mallery, P. (2001). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference 10.0 update. Boston, MA: Allyn & Bacon.
20. George, D., & Mallery, P. (2003). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (4th ed.). Boston, MA: Allyn & Bacon.
21. Gigerenzer, G. (2004). Mindless statistics. The Journal of Socio-Economics, 33(2), 269–276. https://doi.org/10.1016/j.socec.2004.03.004
22. Guillot, A., & Collet, C. (2008). Construction of the motor imagery integrative model in sport: A review and theoretical investigation of motor imagery use. International Review of Sport and Exercise Psychology, 1(1), 31–44. https://doi.org/10.1080/17509840701823139
23. Güner, P. (2000). Sorunlarla etkili baş etme yolu: Problem çözme. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 3(1), 62–67.
24. Heppner, P. P., & Petersen, C. H. (1982). The development and implications of a personal problem-solving inventory. Journal of Counseling Psychology, 29(1), 66–75. https://doi.org/10.1037/0022-0167.29.1.66
25. Hsu, J. (1996). Multiple comparisons: Theory and methods. New York: Chapman & Hall.
26. Jonassen, D. (2011). Supporting problem solving in PBL. Interdisciplinary Journal of Problem-Based Learning, 5(2), 95–119. https://doi.org/10.7771/1541-5015.1256
27. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
28. Kehoe, R., & Rice, M. (2016). Reality, virtual reality, and imagery: Quality of movement in novice dart players. British Journal of Occupational Therapy, 79(4), 244–251.
29. Kızıldağ, E. (2007). Farklı spor branşındaki sporcuların imgeleme biçimleri. Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
30. Leech, N. L., Barrett, K. C., & Morgan, G. A. (2005). SPSS for intermediate statistics: Use and interpretation (2nd ed.). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
31. Lomax, R. G., & Hahs-Vaughn, D. L. (2021). Statistical concepts: A second course (5. baskı). New York: Routledge.
32. Moran, A. P. (2012). Sport and exercise psychology: A critical introduction (2nd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203380246
33. Morgan, C. T. (1982). Psikolojiye giriş (Çev. H. Arıcı ve ark.). Ankara: Meteksan.
34. Munroe-Chandler, K. J., & Hall, C. (2007). Sport imagery training. Champaign, IL: Human Kinetics.
35. Munroe-Chandler, K. J., & Hall, C. R. (2007). Psychological interventions in sport. In P. Crocker (Ed.), Introduction to sport psychology: A Canadian perspective (pp. 184–213).
36. Munroe-Chandler, K. J., & Hall, C. R. (2007). Sport imagery: A review. In G. Tenenbaum & R. C. Eklund (Eds.), Handbook of sport psychology (3rd ed., pp. 306–324). Hoboken, NJ: Wiley.
37. Neyman, J., & Pearson, E. S. (1933). On the problem of the most efficient tests of statistical hypotheses. Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series A, 231(694–706), 289–337. https://doi.org/10.1098/rsta.1933.0009
38. Nezu, A. M., & Ronan, G. F. (1985). Life stress, current problems, problem solving and depressive symptoms: An integrative model. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 53(5), 693–697.
39. Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). New York: McGraw-Hill.
40. Owen, D. W. (2010). Spontaneous and guided imagery in counseling: Putting fantasy to work. Turkish Psychological Counseling & Guidance Journal, 4(33).
41. Selenciler, C., & Türkmen, M. (2020). Halk dansçılarının imgeleme ve optimal performans duygu durumu düzeyleri arasındaki ilişkiler. International Journal of Contemporary Educational Studies, 6(1), 63–79.
42. Seleciler, C., & Türkmen, M. (2020). Sporcularda imgeleme becerisi ve performansa etkileri. Spor Psikolojisi Dergisi, 5(1), 63–71.
43. Seleciler, C., & Türkmen, M. (2020). Sporda zihinsel beceriler. Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 65–70.
44. Serin, N. B., Bulut-Serin, N., & Saygılı, G. (2010). İlköğretim düzeyindeki öğrencilerin problem çözme becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 35(157), 45–56.
45. Shafizadeh, M., Platt, G. K., & Bahram, A. (2013). Effects of focus of attention and type of practice on learning and self-efficacy in dart throwing. Perceptual and Motor Skills, 117(1), 182–192. https://doi.org/10.2466/25.30.PMS.117x12z5
46. Shiraki, Y., Yamamoto, S., & Kushiro, K. (2015). Effects of different modes of preparatory motion on dart-throwing performance. Comprehensive Psychology, 4, 12. https://doi.org/10.2466/25.CP.4.12
47. Şahinler, Y. (2021). Sporcuların imgeleme düzeylerinin incelenmesi. Bilge Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(1), 45–51.
48. Tavşancıl, E. (2010). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
49. Türkmen, M., & bin, M. (2022). Dart sporunun dikkat düzeyine etkisinin incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(36), 1321–1335. https://doi.org/10.35675/befdergi.982572
50. Ülküer, N. S. (1988). Çocuklara problem çözme becerisi nasıl kazandırılır? Yaşadıkça Eğitim, 5, 97–110.
51. Vealey, R. S., & Greenleaf, C. A. (2010). Seeing is believing: Understanding and using imagery in sport. In J. M.
52. Williams (Ed.), Applied sport psychology: Personal growth to peak performance (6th ed., pp. 267–304). McGraw-Hill.
53. Weinberg, R. (2008). Does imagery work? Effects on performance and mental skills. Journal of Imagery Research in Sport and Physical Activity, 3(1), 1–21.
54. Weinberg, R. S., & Gould, D. (2019). Foundations of sport and exercise psychology (7th ed.). Human Kinetics.
55. White, A., & Hardy, L. (1998). An in-depth analysis of the uses of imagery by high-level slalom canoeists and artistic gymnasts. The Sport Psychologist, 12(4), 387–403. https://doi.org/10.1123/tsp.12.4.387
56. Yerli, S. (2009). İlk ve orta öğretim okullarındaki yöneticilerin duygusal zekâ ve problem çözme becerileri arasındaki ilişki: İstanbul Anadolu yakası örneği. Doktora Tezi, Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
57. Yerli, S. (2009). Sporda problem çözme becerileri. Spor Psikolojisi Araştırmaları, 3(1), 45–58.
58. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.