COMPARISON OF BIOMOTOR AND COGNITIVE PERFORMANCES IN TENNIS PLAYERS BASED ON IPSILATERAL AND CONTRALATERAL HAND-EYE LATERALIZATION

Öz

Hand–eye lateralization refers to the preferential use of one side of the body despite the symmetrical structure of the human body. Differences in hand–eye lateralization among athletes may influence information processing, which can play an important role in determining sport performance. In sports such as tennis, where perceptual–motor awareness, decision-making, and reaction abilities are particularly prominent, the extent to which variations in hand–eye lateralization affect performance remains an important research question. In this context, the aim of the present study was to compare biomotor and cognitive performances of tennis players according to ipsilateral and contralateral hand–eye lateralization. In accordance with the inclusion criteria, a total of 64 adolescent athletes competing in the U14 category were included in the study (32 ipsilateral and 32 contralateral). The participating tennis players were administered a hand–eye dominance determination test, balance test, agility test, reaction test, and hand–eye coordination test. The obtained data were analyzed using descriptive statistics and the Independent Samples t-test in the SPSS 30.0 statistical package program. According to the findings, a statistically significant difference was observed between the groups in selective (foot) reaction time performance (p<0,05), whereas no significant differences were detected in the other parameters (p >0,05). In light of these findings, it was concluded that there was no substantial difference in biomotor and cognitive performances between adolescent tennis players based on hand–eye lateralization. This situation may be attributed to the fact that the athletes included in the sample group were in the U14 age category and therefore still in a period of neural maturation, and that sport-specific adaptations related to tennis may not yet have fully developed.

Anahtar Kelimeler

• Tennis
• hand-eye lateralization
• biomotor
• cognitive performance

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK 2209-A

Proje Numarası

1919B012307589

Etik Beyan

This research was conducted with the permission of Gazi University Ethics Commission numbered E-77082166-604.01.02-809422 and was carried out in accordance with the Declaration of Helsinki.

Teşekkür

We would like to thank all participants of the research for their contributions to sports sciences.

TENİSÇİLERDE İPSİLATERAL VE KONTRALATERAL EL-GÖZ LATERALİZASYONUNA GÖRE BİYOMOTOR VE BİLİŞSEL PERFORMANSLARIN KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

El-göz lateralizasyonu vücudun simetrik yapısına rağmen bir bölümün baskın olarak tercih edilmesini ifade etmektedir. Sporculardaki el-göz lateralizasyon farklılıkları bilgi işlemeyi etkileyebilmekte bu durumsa sportif performansın belirlenmesinde önemli bir rol oynayabilmektedir. Özellikle tenis branşı gibi algısal motor farkındalık, karar verme ve reaksiyon gibi becerilerin ön planda olduğu branşlarda el-göz lateralizasyonundaki farklılıkların performansı hangi düzeyde etkileyebileceği merak konusudur. Bu bağlamda araştırmanın amacı; tenisçilerde ipsilateral ve kontralateral el-göz lateralizasyonuna göre biyomotor ve bilişsel performansların karşılaştırılmasıdır. Araştırmaya dahil edilme kriterlerine uygun olarak U14 kategorisinde faaliyet gösteren toplam 64 adölesan sporcu (32 ipsilateral, 32 kontralateral) dahil edildi. Araştırmaya katılan tenisçilere el-göz dominasyonu belirleme testi, denge testi, çeviklik testi, reaksiyon testi ve el-göz koordinasyonu testi yapıldı. Elde edilen verilere SPSS 30.0 paket programında tanımlayıcı istatistikler ve Independent Samples T-Testi uygulandı. Elde edilen bulgulara göre; seçici (ayak) reaksiyon zamanı performanslarında gruplar arasında anlamlı bir farklılık tespit edilirken (p<0.05) diğer parametreler arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmedi (p>0,05). Bu bulgular ışında adölesan tenisçilerde el-göz lateralizasyonuna göre biyomotor ve bilişsel performanslar arasında önemli bir farklılık olmadığı görüldü. Bu durumun örneklem grubunda yer alan tenisçilerin U14 yaş grubu sporcuları olmasından kaynaklı olarak sinirsel olgunlaşma döneminde olmaları ve henüz tenis branşına özgü olgunlaşmalarının yeterli düzeyde olmamasından kaynakladığı düşünülmektedir. 

Anahtar Kelimeler

• Tenis
• el-göz lateralizasyonu
• biyomotor
• bilişsel performans

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK 2209-A

Proje Numarası

1919B012307589

Etik Beyan

Bu araştırma Gazi Üniversitesi Etik Komisyonu E-77082166-604.01.02-809422 sayılı izni ile yapılmış olup araştırma Helsinki Bildirgesi’ne uygun bir şekilde yürütüldü.

Teşekkür

Araştırmaya katılan tüm katılımcılara spor bilimlerine katkılarından ötürü teşekkür ederiz.

Kaynakça

1. Aka, H. (2019). 13-15 Yaş Arası Tenisçilerin Fonksiyonel Hareket Taraması Test Skorları ile Atletik Performans ve Servis Hızı İlişkisi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13(3), 194-201.
2. Akça, F. (2016). Erkek adölesanlarda atış performansı ile el, ayak ve göz dominansı arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi. Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Amasya.
3. Aliosmanoğlu, B., & Köçkar, Ç. (2014). Üniversite Öğrencilerinde El Tercihinin ve Dominant Gözün Bazı Hastalıklar ile İlişkisi. Eur J Basic Med Sci, 4(3), 53-7.
4. Almasi, M., Mirzajani, A., Abolghasemi, J., & Rahmani, S. (2023). Examining The Relationship Between The Dominant Eye and The Dominant Hand. Function and Disability Journal, 6(1), 0-0. doi: http://dx.doi.org/10.32598/fdj.6.233.1
5. Arain, M., Haque, M., Johal, L., Mathur, P., Nel, W., Rais, A., ... & Sharma, S. (2013). Maturation of the adolescent brain. Neuropsychiatric Disease and Treatment, 449-461.
6. Arslan, E. (2021). 10-14 Yaş tenisçilerde 8 haftalık core antrenmanlarının çeviklik, kuvvet, denge performansına ve tenis becerilerine etkisi. Yayımlanmış Yüksek Lisans tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabilim Dalı.
7. Balcı, A., Baysal, S., Kabak, B., Akınoğlu, B., Kocahan, T., & Hasanoğlu, A. (2021). Yüzücülerde El Göz Dominansı ile Görsel Reaksiyon Sürelerinin Karşılaştırılması. Spor Hekimliği Dergisi, 56(2), 081-085.
8. Beashel, P., Sibson, A. & Taylor, J. (2001), The World Of Sport Examined, Nelson Thornes, Cheltenham

9. Broadbent, D. P., Causer, J., Williams, A. M., & Ford, P. R. (2015). Perceptual-cognitive skill training and its transfer to expert performance in the field: Future research directions. European Journal of Sport Science, 15(4), 322-331.
10. Chueh, T. Y., Huang, C. J., Hsieh, S. S., Chen, K. F., Chang, Y. K., & Hung, T. M. (2017). Sports training enhances visuo-spatial cognition regardless of open-closed typology. PeerJ, 5, e3336.
11. Cicioğlu, H. İ. & Kaya, M.E. (2024). Kadın ve Tenis Sporu. Orhan Ö., Yarım İ., & Cicioğlu H.İ (Ed.), Kadın Perspektifinden Fiziksel Aktivite, Egzersiz ve Spor. Ankara: Armada
12. Çağın, M. (2025). Geleneksel ve reaksiyon temelli HIIT'in nöral bağlantısallık ve bilişsel yanıtlar üzerine akut etkisinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
13. Çağın, M., Kaya, M. E., & Çimen Polat, S. (2023). Biyomotor ve Bilişsel Açıdan Tenis. Örgüt İ. (Ed), Spor Bilimleri Alanında Uslararası Araştırmalar IX. Ankara: Eğitim Yayınevi
14. Çağın, M., Polat, S. Ç., Orhan, Ö., Çetin, E., Abdioğlu, M., Yarım, İ., & Cicioğlu, H. İ. (2024). Reliability And Validity Of ÇAĞIN Hand and Foot Reaction Tests Protocol. Journal Of Education And Future, (25), 59-74. doi: 10.30786/jef.1386526
15. Çoban, O. (2021). Denge Yetisinin İncelenmesi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(3), 58-80.
16. Dalton, K., Guillon, M., & Naroo, S. A. (2015). Ocular Dominance And Handedness in Golf Putting. Optometry and Vision Science, 92(10), 968-975. doi: 10.1097/opx.0000000000000690
17. Demura, S., Sato, S., & Nagasawa, Y. (2009). Re-Examination of Useful İtems For Determining Hand Dominance. Gazz Med Ita Arch Sci Med, 168, 169-177.
18. Diamond, A. (2013). Executive functions. Annual Review of Psychology, 64(1), 135-168.
19. Enoka, R. M., & Duchateau, J. (2016). Translating fatigue to human performance. Medicine And Science in Sports and Exercise, 48(11), 2228.
20. Ertürk, C., Can, İ., & Bayrakdaroğlu, S. (2022). Havalı Tüfek Sporcularının Bazı Fizyolojik ve Motorik Özelliklerinin Atış Performansları Üzerine Etkisi. Journal of Sport Sciences Research, 7(2), 281-293. doi:10.25307/jssr.1134956
21. Faber, I. R., Bustin, P. M., Oosterveld, F. G., Elferink-Gemser, M. T., & Nijhuis-Van der Sanden, M. W. (2016). Assessing personal talent determinants in young racquet sport players: a systematic review. Journal of Sports Sciences, 34(5), 395-410.
22. Farrow, D., Young, W., & Bruce, L. (2005). The Development of A Test of Reactive Agility For Netball: A New Methodology. Journal of Science and Medicine in Sport, 8(1), 52- 60.
23. Huesmann, K., & Loffing, F. (2024). Perception-action coupling in anticipation research: a classification and its application to racket sports. Frontiers in Psychology, 15, 1396873.
24. Kolman, N. S., Kramer, T., Elferink-Gemser, M. T., Huijgen, B. C., & Visscher, C. (2019). Technical and tactical skills related to performance levels in tennis: A systematic review. Journal of Sports Sciences, 37(1), 108-121.
25. Laborde, S., Dosseville, F.E., Leconte, P., & Margas, N. (2009). Interaction of Hand Preference with Eye Dominance on Accuracy in Archery. Percept Mot Skills, 108(2),558-564.
26. Laby, D. M., Kirschen, D. G., Rosenbaum, A. L., & Mellman, M. F. (1998). The Effect of Ocular Dominance on The Performance of Professional Baseball Players. Ophthalmology, 105(5), 864-866.
27. Luna, B., & Sweeney, J. A. (2004). The emergence of collaborative brain function: FMRI studies of the development of response inhibition. Annals of the New York Academy of Sciences, 1021(1), 296-309.
28. Magill, R. and Anderson, D. I. (2010). Motor learning and control. New York: McGraw-Hill Publishing, 66-82.
29. Mann, D. L., Runswick, O. R., & Allen, P. M. (2016). Hand and Eye Dominance in Sport: are Cricket Batters Taught to Bat Back-To-Front?. Sports Medicine, 46(9), 1355-1363. Doi: 10.1007/s40279-016-0516-y
30. Moreno, M., Capdevila, L., & Losilla, J. M. (2022). Could Hand-Eye Laterality Profiles Affect Sport Performance? A Systematic Review. Peerj, 10, E14385. Doi: 10.7717/Peerj.14385
31. Natarajan, P., & Malliga, T. J. (2011). Hand To Eye Co-Ordiination Error Assessment Using Simple Maze Test. International Journal of Engineering Science and Technology, 3(3), 1967-71.
32. Nosek, M., Hurdálková, L., & Cihlář, D. (2018). Influence of Laterality and Eye Dominance on Successful Shooting in A Biathlon. Journal of Physical Education and Sport, 18, 366-372.
33. Özdamar, K. (2019). SPSS ile biyoistatistik. Ankara: Nisan Kitapevi.
34. Raymond, M., & Pontier, D. (2004). Is There Geographical Variation in Human Handedness? Laterality: Asymmetries of Body, Brain and Cognition, 9(1), 35-51.
35. Runswick, O. R., Mann, D. L., Mand, S., Fletcher, A., & Allen, P. M. (2022). Laterality and Performance: are Golfers Learning to Play Backwards?. Journal of Sports Sciences, 40(4), 450-458.
36. Schmidt, R. A., Lee, T. D., Winstein, C., Wulf, G., & Zelaznik, H. N. (2018). Motor control and learning: A behavioral emphasis. Human kinetics.
37. Semmler, J. G. (2002). Motor unit synchronization and neuromuscular performance. Exercise and Sport Sciences Reviews, 30(1), 8-14.
38. Van Den Wildenberg, W. P., Wylie, S. A., Forstmann, B. U., Burle, B., Hasbroucq, T., & Ridderinkhof, K. R. (2010). To head or to heed? Beyond the surface of selective action inhibition: a review. Frontiers in Human Neuroscience, 4, 222.
39. Yazıcı, A.G. (2012). Aktif spor yapan sporcuların lateralizasyon düzeyleri ile dinamik ve statik denge ve bazı fiziksel özelliklerinin karşılaştırılması. Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
40. Ziagkas, E., Mavvidis, A., Grouios, G., & Laios, A. (2017). Investigating The Role of İpsilateral and Contralateral Eye-Hand Dominance in Tennis Serve Accuracy of Amateur Tennis Players. Journal of Physical Education and Sport, 17(2), 867. doi:10.7752/jpes.2017.02132