SPOR KÜLTÜRÜNDE MİRAS AKTARIMI: ANKARA 19 MAYIS STADYUMU YIKIMI ÖRNEĞİ

Öz

Hayata geçirildiği zamanın siyasal ve kültürel iklimini yansıtan en önemli yapılardan bir tanesi, erken cumhuriyet dönemi için 19 Mayıs Stadyumu’dur. Cumhuriyetle birlikte yaşanan rejim değişikliğinin oluşturduğu fikri atmosferin mekânsal yansıma alanlarından birini oluşturan 19 Mayıs Stadyumu, cumhuriyetin taşıdığı ‘yeni’ değerleri dolaysız yansıtan, bu değerlerle yetişen nesillerin bir araya geldiği doğal bir mekan olmuş, erken cumhuriyet döneminde sayısız kutlama ve bayrama ev sahipliği yapmıştır. Bu makalede bugün yıkılıp yerine yeni bir stadyum yapılması kararı ile birlikte yeniden gündeme gelen 19 Mayıs Stadyumu örneği üzerinden spor kültürünün sürdürülebilir gelişiminde miras aktarımının yer ve varlık anlamının irdelenmesi amaçlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler

• 19 Mayıs Stadyumu,Ankara,Spor Kültürü,Spor Mirası

Kaynakça

1. Akın, Y. (2014). Gürbüz ve Yavuz Evlatlar: Erken Cumhuriyet’te Beden Terbiyesi ve Spor. İstanbul: İletişim Yayınları.
2. Aksu, A. (2011). Spor sosyal ortamı olarak stadyumlar. Mimarlık Dergisi, 48(360), 44-49.
3. Altaban, Ö. (1997). Ulusal yönetimin ve toplumsallığın kurgulandığı bir başkent. Arredamento Dergisi. 3(90), 89-94.
4. Arpacı, M. (2015). Modernleşen Türkiye’de Beden ve Nüfus Politikaları: Hıfzısıhha, Terbiye, Öjeni. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Mimar Sinan Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
5. Atay, F.R. (1936, 15 Aralık). Ankara Stadyumu. Ulus Gazetesi, s.1,5.
6. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivleri. 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı’nın Kutlanması. 490.1.0.0/3.15.18/11.05.1937.
7. Bora, A. (2012). Bir milli vazife olarak spor ve kadınlar. Hacettepe Spor Bilimleri Dergisi, 23(4), 220- 226.
8. Bozdoğan, S. (2015). Modernizm ve Ulusun İnşası: Erken Cumhuriyet Türkiyesi’nde Mimari Kültür. İstanbul: Metis Yayınları.

9. Cumhuriyet Halk Partisi Sekreterliği. (1938). 19 Mayıs Spor ve Gençlik Bayramı Kutlama Talimatı. Ankara: Ulus Basımevi.
10. Çiçekoğlu, F. (1998). Asri, modern, çağdaş. (Uğur Tanyeli Ed.) Üç Kuşak Cumhuriyet. s.146-153. İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları.
11. Demirci, A. (2014). Literatür Taraması. (Yılmaz Arı, İlhan Kaya Eds.) Coğrafya Araştırma Yöntemleri. s.73-108. Balıkesir: Coğrafyacılar Derneği Yayınları.
12. Doğramacı, B. (2010). Heading into modernity: sporting culture, architecture and photography in the early Turkish Republic. (N Katzer, S Budy, A Köhring, M Zeller, Eds.). In: Euphoria and Exhaustion: Modern Sport in Soviet Culture and Society. s.111-126. Frankfurt: Campus Verlag.
13. Eagleton, T. (2005). Kültür Yorumları. (Ö Çelik Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
14. Gençosman, K.Z. (1938, 24 Mayıs). Gürbüz gençliğin toplantı yeri: 19 Mayıs Stadyomu. Ulus Gazetesi, s.10.
15. Işın, E. (2009). Ankara Cumhuriyeti İnşa Eden Kent. (E Işın, Ed.). Ankara: Kara Kalpaklı Kent 1923-1938. s. 11-15. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü.
16. Jansen, H. (1937). Ankara İmar Planı Raporu. İstanbul: Alaaddin Kıral Basımevi.
17. Kaplan, Y., Akkaya, C. (2014). Spor Kültürü ve Türkiye’de Spor. International Journal of Culture and Sport, Special Issue. 1(2), 114-119.
18. Karaosmanoğlu Y. (2011). Ankara. İstanbul: İletişim Yayınları.
19. Karasar, N. (2007). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Nobel Yayınları.
20. Kasap H. Spor kültürünün oluşmasında beden eğitimi öğretmeninin önemi ve katkıları. http://www.sporbilim.com/dosyalar/3_B_E_S_O_O_E_S_K_S_Paneller.pdf Erişim tarihi: 7 Temmuz 2018.
21. Keser, İ.K. http://kisi.deu.edu.tr//istem.koymen/BAY%20sunum%202.pdf Erişim tarihi: 18 Aralık 2018.
22. Kılınç K. (2009). Öncü halk sağlığı projelerinin kamusal mekanı olarak Sıhhiye. (GA Sargın, Der.). Ankara’nın Kamusal Yüzleri: Başkent Üzerine Mekan Politik Tezler içinde. s.119-156. İstanbul: İletişim Yayınları.
23. Koçak F, Tuncel F, Tuncel S. (2013). Sporda sürdürülebilirliğin boyutlarının belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11(2), 113-129.
24. Korkmaz Z. (2007). Ankara 19 Mayıs Stadyumu’nu (Ankara Milli Stadı’nı) okumak: Erken Cumhuriyet döneminde mekan, toplumsal yaşantı ve ideoloji ilişkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü.
25. Mitat T. (1934, 12 Mayıs). İstanbula stadtan evvel kapalı saha lazım. Türkspor Dergisi, 5(33-240), 3.
26. Özmaden, H. (1999). Cumhuriyet Dönemi İlk Spor Teşkilatı Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı (1922-1936)nın Yapılanma Sürecinde Beden Eğitimi ve Sporun Fonksiyonları, Fonksiyonlardaki Değişimler ve Toplumsal Hayata Etkileri. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
27. Ramshaw, G., Gammon, S. (2005). More than Nostalgia? Exploring the Heritage/Sport Tourism Nexus. Journal of Sport Tourism, 10(4), 229-241.
28. Ramshaw G. (2011). The Construction of sport heritage attractions. Journal of Tourism Consumption and Practice, 3(1), 1-25.
29. Riedel H. (1942). Leibesübungen und Körperliche Erziehung in der osmanischen und kamalistischen Türkei. Würzburg: Konrad Triltsch Verlag; 1942.
30. Shaukland G. (1996). Tarihi Değerleri Olan Kentlere Neden El Atmalıyız. Çev. Kamran Tuncay. Cogito Dergisi. Kent ve Kültürü dosyası. 8:17-36.
31. Tanyeli U. (2002). Önsöz. (Ali Cengizkan). Modernin Saati: 20.Yüzyılda Modernleşme ve Demokratikleşme Pratiğinde Mimarlar, Kamusal Mekan ve Konut Mimarlığı içinde. İstanbul: Mimarlar Derneği Yayınları.
32. Tekeli İ. (2003). Kültürel Mirasın Sürdürülebilirliği Üzerine İrdelemeler. https://www.academia.edu/30941548/K%C3%9CLT%C3%9CREL_M%C4%B0RASIN_S%C3%9CRD%C3%9CR%C3%9CLEB%C4%B0L%C4%B0RL%C4%B0%C4%9E%C4%B0_KAVRAMI_%C3%9CZER%C4%B0NE_%C4%B0RDELEMELER. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2018.
33. Tekeli İ. (1984). Tarih İçinde Ankara. Ankara: ODTÜ Yayınları.
34. Tonta Y. (2014). Kültürel Mirasın Geleceği. Uluslararası Kültürel Mirasın ve Kültürel Bellek Kurumlarının Yönetimi Kongresi-İstanbul/Davetli Bildiri.
35. Yeşilbursa C.C. (2011). Sosyal Bilgilerde Miras Eğitiminin Öğrencilerin Somut Kültürel Mirasa Karşı Tutumlarına ve Akademik Başarılarına Etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi. Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
36. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2006). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
37. Yeşilkaya NG. (1999). Halkevleri: İdeoloji ve Mimarlık. İstanbul: İletişim Yayınları.
38. Yy. (1933, 7 Mayıs). Stadyom ve Yarış Yeri Bu Sene Yapılacak: Bunun İçin Bir Milyon Lira Hazır. Hakimiyet-i Milliye Gazetesi, 1.
39. Yy. (1933,14 Haziran). Yarış Yeri ve Stadyom Projeleri Tetkik Edildi: Jüri Heyeti Bugün Yarın Kararını Verecek. Hakimiyet-i Milliye Gazetesi, 1
40. Yy. (1933, 15 Temmuz). Dünyanın en güzel stadına biz sahip olacağız. Türkspor Dergisi. 4(42-197),5.
41. Yy. (1934, 11 Ağustos). Yıllık Vakit yüzme müsabakaları. İspor Postası. 1(18), 8
42. Yy. (1936, 23 Mart). Ankara Hipodrom ve Stadyomu: ilk kısım bitirildi. Ulus Gazetesi, 6.
43. Yy. (1936, 13 Temmuz). Cumhuriyetin gençliğe armağanı: yeni Ankara stadyomu. Türkspor Kurumu Dergisi. 3, 6-7.
44. Yy. (1936, 14 Aralık). Ankarada Stadyomun Açılma Hazırlıkları. Türkspor Kurumu Dergisi. 24, 3.
45. Yy. (1936, 14 Aralık).İnönü Hükümetinin sporcu gençliğe büyük hediyesi: Ankara Stadyomu balkanlarda ve avrupanın birçok şehirlerinde dahi olmıyan bir eserdir. Türkspor Kurumu Dergisi. 24, 8-9.
46. Yy. (1936, 21 Birincikanun). Ankarada memleketin en modern stadı açıldı. İspor Postası. 3(141), 6-11.
47. Yy. (1936, 21 Aralık). Türk spor tarihinin en şerefli günü: 15 İlkkanun 1936. Başbakan İsmet İnönü Ankara Stadyomunu Değerli Nutukları ile açtılar. Türk Spor Kurumu Dergisi. 25, 7-8.
48. Yy. (1936, 21 Aralık). Stadyomun Açılışı Münasebetile Büyüklerimizin İntibaları. Türkspor Kurumu Dergisi. 25, 12.
49. Yy. (1936, 21 Aralık). Seviniyoruz.. türkiyemizin ilk modern stadı Başbakan tarafından güzel bir nutuk ve uğurlu bir vuruşla maçlara açıldı. Top Dergisi. 3(39-112),4.
50. Yy. (1938, 20 Mayıs). Atatürkün yüksek huzurlarile yapılan spor ve gençlik bayramı. Ulus Gazetesi, 6.
51. http://t24.com.tr/haber/19-mayis-stadinin-yikimi-basladi,670735 (Erişim tarihi: 5 Temmuz 2018).
52. https://www.ahaber.com.tr/gundem/2018/06/02/ankarada-19-mayis-stadina-dev-mitingle-veda (Erişim tarihi: 8 Temmuz 2018).
53. http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/spor/704293/Ankara_ya_yeni_stadyum_yapiliyor.html (Erişim tarihi: 2 Temmuz 2018).
54. https://www.dha.com.tr/foto-galeri/tarihi-stadin-yikim-calismalari-basladi/haber-1590112/p-5 (Erişim tarihi: 2 Temmuz 2018).
55. http://www.hurriyet.com.tr/efsane-19-mayis-stadinin-yikimi-basladi-40899181 (Erişim tarihi: 5 Temmuz 2018).
56. https://www.ibb.istanbul/News/Detail/27538 (Erişim tarihi: 5 Aralık 2018)
57. http://www.mimarlarodasiankara.org/?Did=9616&utm_source=dlvr.it&utm_medium=facebook (Erişim tarihi: 2 Temmuz 2018).
58. http://www.mimarlarodasiankara.org/index.php?Did=9062 (Erişim tarihi: 2 Temmuz 2018).
59. http://www.milliyet.com.tr/efsane-stadin-yikimi-basladi--mke-ankaragucu-2707745-skorerhaber/ (Erişim tarihi: 5 Temmuz 2018).