Lise öğrencilerinin antrenörlük mesleğine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması

Öz

Bu araştırmanın amacı liselerde öğrenim gören öğrencilerin antrenörlük mesleğine yönelik tutumlarını ölçmeye dönük ölçme aracı geliştirmektir. Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları 366 öğrenci ile yürütülmüştür. Ölçeğin kapsam geçerliği uzman görüşleri, yapı geçerliği ise hem açımlayıcı hem de doğrulayıcı faktör analizi aracılığıyla sağlanmıştır. Yapılan geçerlik çalışmaları neticesinde ölçeğin üç faktörlü toplam 15 maddeden oluştuğu ve faktörlerin birlikte varyansın % 62,811’ini açıkladığı tespit edilmiştir. Ölçeğin güvenirlik çalışmaları ölçeğin tamamı ve alt faktörleri için hesaplanan iç tutarlık katsayıları ile belirlenmiştir. Ölçeğin tamamına ait Cronbach alfa (α) değeri 0,90 olarak bulunmuştur. Hesaplanan bu değerler ölçekten elde edilen puanların güvenirliğinin yüksek olduğunu göstermektedir. Yapılan analizler sonucunda 3 faktörlü yapı doğrulanmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde; ölçeğin öğrencilerin antrenörlük mesleğine yönelik tutumlarını geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçen bir ölçüm aracı olduğu tespit edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Antrenörlük Mesleği, Tutum Ölçeği, Ölçek Geliştirme

A STUDY TO DEVELOP AN ATTITUDE SCALE FOR HIGH SCHOOL STUDENTS TOWARDS COACHING JOB

Abstract

The aim of this research is to develop a measurement tool to measure the attitudes of high school students towards coaching profession. Validity and reliability studies were carried out with 366 students during the scale development process. The content validity of the scale is based on expert opinions, while the construct validity is provided by both explanatory and confirmatory factor analysis. As a result of the validity studies, it was determined that the scale consists of 15 items in total with three factors and the factors explain 62,811% of the total variance. Reliability studies of the scale were determined by internal consistency coefficients calculated for all of the scale and its sub-factors. The Cronbach alpha (α) value of the scale was found to be 0,90. These calculated values indicate that the reliability of the scores obtained from the scale is high. As a result of the analysis made, 3 factorial structure was verified. As a result of the findings, it is determined that the scale is a measurement tool that measures students' attitudes toward the coaching profession in a valid and reliable way

Keywords

• Coaching profession, attitude scale, scale development

Kaynakça

1. Adıgüzel A (2012): Okula ilişkin tutum ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Düzce, 30-45.
2. Alpar R (2010): Spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlik- güvenirlik. 1. Baskı, Ankara: Detay yayıncılık.
3. Alpar R (2011): Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemler. 3. Baskı, Ankara: Detay yayıncılık.
4. Arslan D, Aytaç A (2010): İlk okuma yazma öğretimi dersine ilişkin tutum ölçeği geliştirilmesi. İlköğretim Online, Ankara, 9(3), 841-850.
5. Aslan H (2015): Antrenörlerin liderlik davranış tiplerine göre eleştirel düşünme eğilimlerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Anabilim Dalı, Kayseri.
6. Başer T (2009): Türkiye basketbol erkekler 1. ligi’nde (beko basketbol ligi) görev yapan antrenörlerin algılanan liderlik özellikleri ile gerçekte var olan liderlik özelliklerinin incelenmesi ve yeni bir model önerisi. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, İstanbul.
7. Bakıoğlu Ç, Kurtuldu MK (2015): Piyano dersine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması. Alan Eğitimi Araştırmaları Dergisi (ALEG), Trabzon, 1(1), 33-39.
8. Çelik HC, Gazioğlu S, Pesen C (2012): Development of a scale to measure teacher candidates’ attitudes toward research. Journal of Educational Sciences Research, Kütahya, 2(2), 105-121.

9. Çetin Ş (2006): Öğretmenlik mesleği tutum ölçeğinin geliştirilmesi (geçerlik ve güvenirlik çalışması). Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi, Ankara, Sayı:18, 28- 37.
10. Çeyiz S (2007): Adana ilinde futbol antrenörlüğü yapan bireylerin liderlik tarzlarının belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Adana,
11. Çokluk Ö, Şekercioğlu G, Büyüköztürk Ş (2016): Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik spss ve lisrel uygulamaları. 4. Baskı, Ankara: Pegem akademi.
12. Demirhan G, Altay F (2001): Lise birinci sınıf öğrencilerinin beden eğitimi ve spora ilişkin tutum ölçeği II. Spor Bilimleri Dergisi, Ankara, 12(2), 9-20.
13. Donuk B (2006): Türkiye profesyonel futbol ligi antrenörlerinin liderlik tarzlarının incelenmesi ve bir model yaklaşım. Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, İstanbul.
14. Evrekli E, İnel D, Balım GA, Kesercioğlu T (2009): Fen öğretmen adaylarına yönelik yapılandırmacı yaklaşım tutum ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Fen Eğitim Dergisi, 6(2), 134-148.
15. İnce P (2006): Antrenör davranışları ve sporcu doyumu: ölçek geliştirme ve uyarlama çalışması. Yüksek Lisans Tezi. Celal Bayar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi Öğretmenliği Anabilim Dalı, Manisa.
16. İslamoğlu AH, Alnıaçık Ü (2014): Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Gözden geçirilmiş ve genişletilmiş 4. Baskı, İstanbul: Beta.
17. Kan A, Akbaş A (2005): Lise öğrencilerinin kimya dersine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Mersin, Cilt 1, Sayı 2, 227-237.
18. Kayış A (2017): Güvenirlik analizi (Reliability analysis). (Ed. Ş. Kalaycı), Spss uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri 8. Baskı içinden (s. 404-419). Ankara: Dinamik Akademi.
19. Kline RB (2005): Principles and practice of structural equation modeling (2nd ed.). New York: Guilford Press.
20. Kline RB (2011): Principal and practice of structural equation modeling. (3rd ed.). The Guilford Press: New York.
21. Konter E (1996): Bir lider olarak antrenör.1. Baskı, İstanbul: ALFA Basım Yayım Dağıtım.
22. Konter E (2004): Antrenörlük ve takım psikolojisi. Ankara: Palme Yayınevi.
23. Körük E, Biçer T, Donuk B (2003): Amatör futbol antrenörlerinin liderlik davranış tipleri kullandıkları motivasyon tekniklerinin belirlenmesi. İ.Ü. Spor Bilimleri Dergisi, İstanbul, 11;3, (ÖS), 53-57.
24. Nazlıçiçek N, Erktin E (2002): İlköğretim matematik öğretmenleri için kısaltılmış matematik tutum ölçeği. 5. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitim Kongresi Bildiri Kitabı.
25. Ocak G, Dönmez S (2010): İlköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin matematik etkinliklerine yönelik tutum ölçeği geliştirme. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, Afyonkarahisar, 3(2), 69-82.
26. Orhan A (2010): Tutumlar ve önyargı. (Ed. S. Karakaş, R. Eski), Psikolojiye giriş (Morgan C. T.) 18. Baskı (Düzeltilmiş ve gözden geçirilmiş) içinden (s. 335-358). Konya: Eğitim Akademi Yayınları.
27. Orhan B, Kan A (2018): Toprak sahiplerinin mevsimlik tarım işçilerine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması. Marmara Coğrafya Dergisi, İstanbul, Sayı: 37, 94-102.
28. Öncü E, Gürbüz B, Tunçkol HM (2012): Basketbol tutum ölçeğinin geliştirilmesi. International Journal of Human Sciences, Sakarya, 9(2), 126-140.
29. Özdamar K (2013): Paket programları ile istatistiksel veri analizi-2. Yenilenmiş 9. Baskı, Ankara: Nisan Kitabevi.
30. Özdamar K (2015): Paket programları ile istatistiksel veri analizi-1. Yenilenmiş 10. Baskı, Ankara: Nisan Kitabevi.
31. Özdamar K (2017): Ölçek ve test geliştirme yapısal eşitlik modellemesi. Yenilenmiş 2. Baskı, Ankara: Nisan Kitabevi.
32. Sevim Y (2010): Antrenör eğitim ilkeleri. 2. Basım. Ankara: Fil Yayınevi.
33. Sevim Y, Tuncel F, Erol E, Sunay H (2001): Antrenör eğitimi ve ilkeleri. Ankara: Gazi Kitabevi.
34. Sunay H (1995): Türkiye’de antrenör eğitim programlarının etkinliği. Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Ankara.
35. Şad SN (2012): An attitude scale for smart board use in education: validity and reliability studies. Computer & Education, 58(3), 900-907.
36. Tavşancıl E (2006): Tutumların ölçülmesi ve spss ile veri analizi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
37. Tavşancıl E (2014): Tutumların ölçülmesi ve spss ile veri analizi. 5. Basım. Ankara: Nobel Yayıncılık.
38. Tekbıyık A, Akdeniz RA (2010): Ortaöğretim öğrencilerine yönelik güncel fizik tutum ölçeği: geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirliği. Türk Fen Eğitimi Dergisi, Trabzon, 7(4), 134-144.
39. Temel V (2010): Konya iline ait bireysel ve takım sporu antrenörlüğü yapan bireylerin liderlik tarzlarının karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Anabilim Dalı, Karaman.
40. Tezbaşaran AA (2008): Likert tipi ölçek hazırlama kılavuzu. 3. Sürüm, e-Kitap. https://www.academia.edu/1288035/Likert_Tipi_%C3%96l%C3%A7ek_Haz%C4%B1rlama_K %C4%B1lavuzu. (Erişim Tarihi: Kasım 12, 2017).
41. Thompson B (2004): Exploratory and confirmatory factor analysıs. Washington, DC: American Psychological Association.
42. Timurkaan HS (2016): Malatya ilinde futbol antrenörlüğü yapan bireylerin liderlik tarzlarının belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Ankara.
43. Tufan E, Güdek B (2008): Müzik öğretmenliği mesleğine yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, Ankara, 6(1), 25-40.
44. Tuncel, F (2007): Antrenörlük ve antrenman. 3. Baskı. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.
45. Toros T, Tiryaki Ş (2006): Sporda liderlik ölçeği’nin–futbolcuların antrenör davranışlarını algılaması versiyonunun-geçerlik ve güvenirlik çalışması. 9. Spor Bilimleri Kongresi, Muğla.
46. Turan Oluk N, Kan A, Ekmekci G (2016): Kavram haritasına yöntemine yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 17(1), 95-110, Kırşehir. 47. TDK (2006): Güncel Türkçe Sözlük. com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5a084dc89f39d2.24321918. (Erişim Tarihi: Kasım 12, 2017).
47. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=
48. Unutmaz V, Gençer RT (2012): Spor için liderlik ölçeği-sporcunun antrenör davranışını algılaması versiyonu’nun psikometrik özelliklerinin incelenmesi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, Manisa, 7(1), 27-34.
49. Üner S, Kan A, Akkuş H (2017): Nükleer santrale yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi/JRES, Ankara, 4(1), 33-48.
50. Ünlü H (2011): Beden eğitimi öğretmenliği mesleğine yönelik tutum ölçeği (BEÖYTÖ) geliştirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, İstanbul, 11(4), 2005-2020.
51. Yanık M, Çamlıyer H (2013): Ortaöğretimde beden eğitimi öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi. International Journal of Human Sciences, Sakarya, Volume:10, Issue:2, 691-705.
52. Yenel F, Gürbüz B, Güngörmüş AH (2006): Spor için liderlik ölçeği’nin sporcuların antrenörün davranışlarını algılaması versiyonunun psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesi. 9. Spor Bilimleri Kongresi, Muğla.
53. Yurdugül H (2005): Ölçek geliştirme çalışmalarında kapsam geçerliği için kapsam geçerlik indekslerinin kullanılması. 14. Eğitim Bilimleri Kurultayı, Denizli.