Tenis sporcularının spora katılım motivasyonlarının incelenmesi

Öz

Bu araştırma, tenis spor dalı ile uğraşan sporcuların spora katılım motivasyonlarını belirlemek, yaş ve cinsiyet değişkenlerine göre spora katılım motivasyonlarının farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amacı ile yapılmıştır. Bu araştırmaya Ankara’da tenis eğitimi veren Ankara Tenis Kulübü (ATK), Tenis Clinic, İncek Tenis Yüzme Kayak Kulüplerinde (İTK) tenis spor müsabakalarına katılan toplam 126 (56 kadın, 70 erkek) sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, ‘Spora Katılım Motivasyonu Ölçeği’ uygulanmıştır. Araştırmada kullanılan bu ölçeğin araştırma için güvenirlik katsayısı α = 0,708 olarak hesaplanmıştır. Araştırmada verilerin analizinde SPSS 20 istatistik paket programı kullanılarak tanımlayıcı istatistiklerden faydalanılmıştır. Verilerin analizinde testleri belirlemek amacıyla değişkenlerin dağılımının normal dağılım gösterip göstermediği sorgulanmıştır. Uygulanan KolmogrovSimirnov ve Levene testleri sonucunda değişkenlerin normal dağılıma uyum sağlamadığı %5 yanılma düzeyinde belirlenmiş ve sporcuların spora katılım motivasyonlarına ilişkin görüşlerinin cinsiyet gruplarına göre değişip değişmediği parametrik olmayan testlerden Mann-Whitney U testi ve yaş grubuna göre fark kontrolü için Kruskall Wallis testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda kadın ve erkek sporcuların spora katılım motivasyonlarını etkileyen en önemli motivasyonel faktörün “beceri gelişimi” olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada tenis sporcularının katılım motivasyonlarının cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için yapılan Mann-Whitney U testi sonucunda tenis sporcularının katılım motivasyonlarında arkadaşlık, başarı statüsü, beceri gelişimi, eğlence, fiziksel uygunluk, hareket ve takım üyeliği alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmezken, yarışma alt boyutunda cinsiyete göre anlamlı fark tespit edilmiştir (p<0,05). Kadınlar erkeklere göre yarışma durumunun spora katılım motivasyonlarını daha çok etkilediğini söylemişlerdir. Araştırmada sporcuların spora katılım motivasyonlarının yaşa göre karşılaştırılması için yapılan Kruskal Wallis testi sonucunda; arkadaşlık, beceri gelişimi, eğlence, fiziksel uygunluk, hareket, takım üyeliği alt boyutlarında yaş gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmezken, başarı statüsü ve yarışma alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir (p<0, 05). Farkın hangi yaş grubunda olduğunu tespit etmek için başarı statüsü ve yarışma alt boyutlarının ortalamalarının sıralaması incelendiğinde, 10-13 yaş ile 16-18 yaş grubu arasında olduğu tespit edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Performans tenisi, katılım motivasyonu

RESEARCH ON THE MOTIVATION OF TENNIS PLAYERS FOR PARTICIPATING IN SPORTS

Öz

This research was conducted in order to determine the motivations of athletes engaged in the sports branch of tennis for participating in sports and to examine whether their participation motivation differentiated based on the variables of age and gender. A total of 126 (56 female, 70 male) athletes, participating in tennis sports competitions organized by Ankara Tennis Club (ATK), the Tennis Clinic (Ankara), and Incek Tennis, Skiing, and Swimming Club (ITK), which provide tennis training in Ankara, took part in this research voluntarily. “The Participating Motivation Scale” was used as the data collection tool in this research. The reliability coefficient for this scale used in the research was calculated as α = .70. The statistical package program SPSS 20 was used and descriptive statistics were utilized in the analysis of the data. Whether the variables displayed a normal distribution was examined to determine the tests to be used in data analysis. Kolmogorov-Smirnov and Levene tests were indicated that the variables were not normally distributed when significance was set up at p<0,05. Whether the opinions of the athletes related to the motivation inventory for sport motivation differed based on gender groups was determined by using the Mann-Whitney U test, non-parametric tests and the Kruskal Wallis test was used to find out if there is a difference according to age groups. It was determined that the most significant factor that affected the motivation of female and male athletes for participating in sports was the “skills development”. While a statistically significant difference was not identified in the sub dimensions of friendship, success status, skills development, entertainment, physical fitness, movement, and team membership in the participation motivations of tennis players as a result of the Mann- Whitney U test, which was applied in the research in order to determine whether the participation motivations of such athletes displayed differences according to their genders, a significant difference was determined in the sub dimension of competition based on gender (p < 0,05). Data indicated that competitions affected women’s motivation for participating in sports more compared to men. While a statistically significant difference was not identified in the sub dimensions of friendship, skills development, entertainment, physical fitness, movement, and team membership as a result of the Kruskal Wallis test, which was conducted in order to compare the sport participation motivations of such athletes based on their ages, a significant difference was determined in the sub dimensions of success status and competition based on age (p < 0,05). When the ranking of the mean averages of the success status and competition sub dimensions were examined in order to determine the age group in which this difference existed, it was found that this difference was in the age groups of 10-13 and 16-18

Anahtar Kelimeler

• Performance tennis, participation motivation

Kaynakça

1. Acar Z (2012): ‘’İlköğretim Öğrencilerinin Beden Eğitimi Ve Ders Dışı Etkinliklere Katılım Motivasyon- larının İncelenmesi‘’, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
2. Altıntaş A (2010): Sporcuların Hedef Yönelimleri, Algılanan Güdüsel İklimleri ve Algılanan Fiziksel Ye- terliklerinin Cinsiyete ve Deneyim Düzeyine Göre Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniver- sitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
3. Aydın A (2001): Gelişim ve Öğrenme Psikolojisi, Alfa Yayınları, İstanbul, s. 144.
4. Başar O (2014): ‘’Türkiye’de Sualtı Hokeyi Oynayan Sporcuların Spora Katılım Motivasyonlarının Belir- lenmesi’’, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İS- TANBUL
5. Bayar P.(2010): Türkiye’de Kullanılan Egzersiz ve Spor Psikoloji Testleri. Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.s. 61-62.
6. Brodkin P, Weis MR (1990): Developmental Differen- ces In Motivation For Participating In Competitive Swimming, Journal of Sport and Exercise Psycho- logy,12, 248-263.
7. Gıll DL, Gross JB, Huddleston S (1983): Participation Motivation In Youth Sport. International Journal of Sport Psychology, 14, 1-14.
8. Gould D, Feltz D, Weiss M (1985): Motives For Participating İn Competitive Youth Swimming. Inter- national Journal of Sport Psychology, 16: 2, 126-140.

9. Kazak Z (2004): Sporda Güdülenme Ölçeği (SGÖ)’nin Türk Sporcuları İçin Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışma- sı, Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 15(4),191-206
10. Kiper H (2004): Eğitim Kurumlarında Öğrencilerin Spora Katılım Motivasyonlarının Cinsiyete Ve Yaş Guruplarına Göre Karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
11. Klınt K, Weiss M (1987): Perceived Competence And Motives For Participating İn Youth Sports: A Test Of Harter's Competence Motivation Theory, Journal of Sport Psychoogyl, 9, 55-65.
12. Koca C (2006). Beden Eğitimi ve Spor Alanında Toplumsal Cinsiyet İlişkileri. Hacettepe Spor Bilimleri Dergisi. 17: 2, 81-99.
13. Markland D, Ingledew DK (2007): Exercise Participa- tion Motives, A Self Determination Theory Perspecti- ve. Intrinsic Motivation and Self Determination in Exercise and Sport. Ed.: M. Hagger, N. Chatzisarantis. Human Kinetics. 23-34.
14. Oyar ZB, Aşçı HF, Çelebi M, Mülazımoğlu Ö (2001): Spora Katılım Güdüsü Ölçeğinin Geçerlik Ve Güve- nirlik Çalışması, Hacettepe Spor Bilimleri Dergisi, 12: 2, 21- 23.
15. Passer MW (1982): Psychological Stress İn Youth Sports. In R.A. Magill, M.J. Ash ve F.L. Smoll (Edt). Children in sport: A Contemporary Anthology. Cham- paign, IL: Human Kinetics. 356- 380.
16. Pehlivan Z (2013): Okullar Arası Spor Yarışmalarına Katılanların Sporu Bırakma ve Devam Etme Nedenle- ri,Spor Bilimleri Dergisi, 24(3), 2009-225.
17. Ryan RM, Frederick CM, Lepes D, Rubio N, Sheldon KM (1997): Intrinsic Motivation Exercise Adherence. Journal of Sport Psychology, 28, 335-354 .
18. Salguero A, Gonzales-Boto R, Tuero C, Marquez S (2004): Relationship Between Perceived Physical Abi- lility And Sport Participation Motives İn Young Com- petitive Swimmers, Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 44: 3, 294-299.
19. Şirin EF (2008): Futbolcu Kızların (12-15 yaş) Spora Katılım Motivasyonlarının Belirlenmesi, Spormetre, Beden Eğitimi Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), 1-7.
20. Şirin EF, Çağlayan SH, Çetin ÇM, İnce M, (2008): Spora Katılan Lise Öğrencilerinin Spora Katılım Moti- vasyonlarına Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi, Niğ- de Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergi- si, Cilt:3, Sayı:2.
21. Soyer F, Can Y, Güven H, Hergüner H, Bayansalduz M, Tetik B (2010): Sporculardaki Başarı Motivasyonu ile Takım Birlikteliği Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7: 1, 225- 238.
22. Tarhan S, (2004): ’’Farklı Yaş Gruplarındaki Lisanslı Tenisçilerin Reaksiyon Zamanlarının İncelenmesi ‘’ Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Antrenörlük Eğitimi Yayımlanmamış Lisans Bitirme Tezi, Ankara.
23. Unıerzyskı P (2003): “Altyapı Çalışmalarında Modern Yaklaşımlar Konulu Uluslararası Antrenör Gelişim Semineri Notları”, Ankara.
24. Wann DL (1997): Sport psychology. Upper Saddle River, New Jersey: Pretice-Hall. pp. 158- 183.
25. Weiss MR, Amorose AJ (2008): Motivational Orienta- tions and Sport Behavior. Advances in Sport Psycho- logy. Ed.: Horn, T. S. Human Kinetics, Inc. (3th Ed.) p.: 99-114.
26. Weinberg R, Gould D (1995): Foundations of Sport and Exercise Psycology. Human Kinetics. p.: 60- 72.
27. Yıldırım Y (2007): ’’Türkiye’de Performans Tenisi Yapan Sporcuların Tenise Başlama Nedenleri ve Bek- lentileri’’, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, AN- KARA.
28. Yılmaz V (2002): Çocuk Sporlarında Katılım Moti- vasyonu. Çocuklar Spora Neden Katılırlar? Atletizm Bilim ve Spor Dergisi, 2: 26- 38.
29. Zorba E, İkizler C, Tekin A, Miçoğulları O(2005): Herkes İçin Spor, Türkiye, Morpa Yayınevi, İstanbul.