Doğa sporlarına katılım çevre tutumunu etkiler mi? Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma

Öz

Doğal çevre, canlı ve cansız bütün varlıkları kapsayan, onlara var olma olanağı sunan bir bütündür. Bu anlamda doğal çevrenin yoksunluğundan söz etmek mümkün değildir. İnsanoğlu özellikle geçtiğimiz yüz yılda çevre üzerinde oldukça yoğun etki yaratmıştır. Bu etki doğal çevrenin daha etkin korunması görüşünün ortaya çıkmasına neden olmuştur. Doğa sporları ve açık alan sporları çoğunlukla doğal ortam temelli etkinliklerdir. Bu etkinliklere katılan bireylerin çevreye karşı tutumları doğal alanlara direkt etki yaratmaktadır. Bu çalışmanın amacı, doğa sporları etkinliklerine katılımın çevresel tutuma etkilerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda eğitim seviyeleri ve yaş grupları bir birine yakın olan 370 üniversite öğrencisi (167 doğa sporları etkinliklerine katılan, 203 doğa sporları etkinliklerine katılmayan) seçilmiştir. Katılımcıların, çevresel tutumlarının ölçülmesi için, Milfont ve Duckitt (2006) tarafından geliştirilen ve Ak (2008) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan “Environmental Attitudes Inventory” (EAI) Çevresel Tutum Envanteri kullanılmıştır. Sonuç olarak, birbirine yakın eğitim seviyesinde, yaş grubunda olan ve doğa sporlarına katılan bireylerin çevreye karşı daha pozitif tutumlar gösterdikleri belirlenmiştir. Bu nedenle doğa sporlarına katılımın yaygınlaştırılması ve özellikle küçük yaşta bu etkinliklere katılımın desteklenmesi, çevre bilincinin arttırılmasında ve çevrenin korumasında önemli rol oynayabilir

Anahtar Kelimeler

• Açık alan rekreasyonu, çevre, doğa sporları, tutum

ARE ENVIRONMENTAL ATTITUDES AFFECTED BY OUTDOOR SPORTS PARTICIPATION? A STUDY ON UNIVERSITY STUDENTS

Abstract

Natural environment is covering all living and non-living things and it does provide an opportunity to existence. For that reason, it’s not possible to discuss the non- existence of the natural environment. In the past century, the impact of human actions on the natural environment was detrimental in that nature conservation idea emerged. Outdoor sports and outdoor recreation are nature based activities and these activities directly affect the natural environment. The aim of this study is to compare the environmental attitudes of university students who participate in outdoor sports. The sampling group of this study consisted of totally 370 volunteer university students who participate in outdoor sports (n=167) and nonparticipants in outdoor sports (n=203). Environmental attitude inventory (EAI) which was developed by Milfont and Duckitt (2006) was used to determine the environmental attitudes of participants. Turkish validity and reliability analysis of original form was made by Ak (2008). As a result, environmental attitudes of outdoor sports participants were more positive than others. Therefore, if outdoor sports participation becomes widespread and children’s participation in these kinds of activities is supported, it could play an important role in preserving the nature and raising environmental awareness

Keywords

• Outdoor sports, outdoor recreation, environment, attitude

Kaynakça

1. Ak S (2008): İlköğretim öğretmen adaylarının çevreye yönelik bilinçlerinin bazı demografik de- ğişkenler açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Te- zi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
2. Ardahan F (2012): Comparison of the New Ecological Paradigm (NEP) scale’s level of participants and non participant of outdoor sports with respect to some demographic variables: Turkey case. The Online Journal of Recreation and Sport, 1 (3), 8-18.
3. Arseven A (2001): Methods of field research. Day Training and Publishing Ankara, Turkey.
4. Atik M, Sayan S, Karagüzel O (2009): Impact of recreational trampling on the natural vegetation in Termessos National Park, Antalya-Turkey. Tarım Bilimleri Dergisi, 15 (3), 249-258.
5. Balcı V, Koçak F (2014): Spor ve rekreasyon alan- larının tasarımında ve kullanımında çevresel sürdü- rülebilirlik. Spor ve Performans Araştırmaları Der- gisi, 2, 46-58.
6. Bern GN, Simpson S (2009): Outdoor recreation participation and environmental concern: A research summary. Journal of Experiential Educa- tion, 32 (1), 79-91.
7. Bjirke T, Thrane C, Kleiven J (2006): Outdoor recreation interests and environmental attitudes in Norway. Managing Leisure.11, 116–128.
8. Cole DN (2004): Environmental impacts of outdoor recreation in wildlands. http://www.leopold.wilderness.net/research/fprojects/ docs12/ISSRMChapter.pdf. (07 Ocak, 2015).

9. Çetinkaya G (2012): Environmental and Ecological Impacts of Winter Tourism. 222-232. In: IP Brochure 2012 Student’s Papers on Winter Tourism (Ed), Department of Geography and Regional Science, University of Graz. Graz.
10. Demirel M, Gurbuz B, Karakucuk S (2009): Effects of environmental attitudes and reliability and validity of new ecological paradigm scale. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 47– 50. participation on 11. Hacıcaferoğlu
11. S (2014): Survey on the communication skills that the college students of school of physical education and sports perceived from the teaching staff. International Journal of Science Culture and Sport, 2 (1), 54-67.
12. Yaşayan Gezegen Raporu (2012): http://awsassets.wwftr.panda.org/downloads/rio20. pdf. (09.12.2014).
13. Johnson CY, Bowker JM, Cordell HK (2004): Ethnic variation in environmental belief and beha- viour: An examination of the new ecological para- digm in a social psychological context. Environ- ment and Behavior, 36, 157–186.
14. Karaküçük S (2008): Rekreasyon (Boş Zamanları Değerlendirme). (Beşinci Baskı). Gazi Kitabevi, Ankara.
15. Milfont TL, Duckitt J (2006): Preservation and utilization: environmental attitudes. Medio Ambiente y Comportamiento Humano, 7, 29-50. structure of
16. Özdemir O, Yıldız A, Ocaktan E, Sarışen Ö (2004): Tıp fakültesi öğrencilerinin çevre sorunları konu- sundaki farkındalık ve duyarlılıkları. Ankara Üni- versitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 57 (3), 117-127.
17. Özmen D, Çetinkaya AÇ, Nehir S (2005): Üniversi- te öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik tutumla- rı. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 4(6), 330-344.
18. Rideout BE (2005): The effect of a brief environmental problems module on endorsement of the new ecological paradigm in college students. Heldref Publications, 37(1), 3-11.
19. Ruff CL, Olson MA (2009): The Attitudes of ınterior design students towards sustainability. International Journal of Technology and Design Education, 19, 67-77.
20. Sadık F (2013): Öğretmen adaylarının çevresel tutum ve bilgi düzeylerinin çeşitli değişkenler açı- sından incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Der- gisi, 3 (4), 69-82.
21. Theodori GL, Luloff AE (2000): Attitudes of outdoor recreationists toward environmental İssues. 51-56. In: Proceedings of the 1999 Northeastern Recreation Research Symposium (Ed), Department of Agriculture, Forest Service, Northeastern Forest Experiment Station, Radnor, PA: U.S.
22. Ustun UD, Gumusgul O, Isık U, Demırel DH, Demırel M (2013): A Comparison of environmental values: International Journal of Sport Studies, 3 (10), 1023- 1029. outdoor recreation.
23. Watson K, Halse CM (2005): Environmental attitudes of pre-service teachers: A conceptual and methodological dilemma in cross-cultural data collection. Asia Pacific Education Review, 6, 59- 71.