Türkiye’de spor kulüplerinin şirketleşmeye yönelimlerinin değerlendirilmesi

Öz

Yeni ekonomik düzen her alanda olduğu gibi sporu ve kurumlarını etkilemiş, siyasal ve ekonomik sistemler içerisinde yer alan spor yeniden tanımlanmaya başlamıştır. Yüzyıllardır geleneksel yapılarını korumaya çalışan spor sistemleri, yeni ekonominin tanımlamış olduğu spor sektörünün avantajlarından yararlanmak ve rekabet edebilecek yapısal özeliklerini yeniden gözden geçirmek durumunda kalmışlardır. Günümüzde spor kulüpleri gelişen ekonomiye ve profesyonel yönetim anlayışına sahip olmanın yanı sıra performanslarını artırmak ve başarılı olmak amacıyla birer işletme anlayışı içerisinde şirketleşme modellerini benimsemiş durumdadırlar. Türkiye’de spor kulüpleri bir taraftan vergi avantajlarından faydalanmak için dernek statüsünde faaliyetlerine devam ederken, diğer taraftan şirketleşerek kurumsallaşma, profesyonelleşme, ticari faaliyetlerde bulunma, markalaşabilme, gelir kaynakları yaratma gibi çabalara yönelmişlerdir. Bu çalışmada, Türkiye’deki yeni yasal düzenlemeler ışığında, spor kulüplerinin yapısal özelliklerinin değişimi ile birlikte şirketleşme modellerinin ticari avantajlara dönüşümü betimsel olarak değerlendirilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Spor Kulüpleri, Dernek, Şirketleşme, Şirketleşme Modelleri

EVALUATION OF SPORTS CLUBS IN TURKEY ORIENTATION INCORPORATION

Abstract

The new economic order has affected sports and its institutions as in every area and sport began to be redefined in political and economic systems. For centuries, sport systems which have been trying to protect their traditional structures had to take advantage of the sports industry defining by the new economy and had to reconsider structural properties that can compete. Today, sports clubs have emerging economies as well as having professional management and to improve their performance in order to be successful have adopted a business model approach. Sports clubs in Turkey headed towards such efforts; on the one hand to take advantage of tax benefits, while continuing their activities association with the status, on the other hand the company becoming institutionalized, professionalisation, commercial activities, trying to be brand, creating sources of income. In this study, in light of new legislation in Turkey, the change of the structure of sports clubs with business model transformation to the commercial advantages were evaluated descriptively

Keywords

• Sports Clubs, Association, Incorporation, Incorporation Models

Kaynakça

1. Akşar, T. ve Merih, K., “Futbol Ekonomisi”, Literatür Yayıncılık, İstanbul, s. 470-471, 2006.
2. Akşar, T., “Sportif A.Ş.’lerden Nasıl Kurtulunur?”, http://www.dunya.com/sportif-aslerden-nasil-kurtulunur-tugrulaksar_ 109_78233_yazar.html, 2010.
3. Akyüz, M. E., “Futbol Kulüplerinin Şirketleşmesi ve Halka açılması; Avrupa Futbol Piyasasındaki Gelişmeler Çerçevesinde Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor Örneğinin Değerlendirilmesi”, T.C.Başbakanlık Sermaye Piyasası Kurulu Aracılık Faaliyetleri Yeterlilik Etüdü, İstanbul, s. 22, 27, 2005.
4. Alptürk, E., “Futbol Endüstrisi ve Kulüplerin Şirketleşme Gerçeği”, http://www.xing.com/net/cem_futbol/genel-199527/futbol- endustrisi-ve-kuluplerin-sirketlesme-gercegi 20642108, 2009.
5. Aydın, A. D., “Spor Kulüplerinin Halka Açılmasının Finansal Yapıları Üzerine Etkileri”, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, Ankara, s. 30, 78, 2005.
6. Aydın, A. D., Turgut, M. ve Bayırlı, R., “Spor Kulüplerinin Halka Açılmasının Türkiye’de Uygulanan Modeller Açısından İncelenmesi”, Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, s. 1, 62- 69, 2007.
7. Balcı, V., “Avrupa Birliği ve Spor”, Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, VIII, 2, s. 53- 66, 2003.
8. Boon, G. and Jones, D., “Deloitte&Touche Annual Review of Football Finance”, 2004.

9. Boztaş, H., “Ülkemizde Futbol Kulüplerinin Şirketleşmesi ve Halka Arzına Genel Bir Bakış”, Erişim: http://www.yaklasim.com/mevzuat/dergi/makaleler/20080912748.htm, 2008.
10. Cerrahoğlu, N. ve İmamoğlu, A. F., “Sporun Ekonomik Boyutu, Almanya Örneği”, 1.Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Kongresi, Cilt: 2, Ankara, s. 240-247, 2000.
11. Dorukkaya, Ş., Kıratlı, A. ve Ebiçoğlu, K., “Türkiye’de Futbol Kulüplerinin Şirketleşmesi, Halka Açılması, Finansmanı ve Vergileme”, Dünya Yayınları, İstanbul, s. 20-23, 1998.
12. Ekenci, G. ve İmamoğlu, A. F., Spor İşletmeciliği, 1. Baskı, Alf Ofset Matbaacılık, Ankara, s. 9, 20, 1998.
13. Ekenci, G. “Türkiye’deki Müessese Spor Kulüplerinin Kurumsal Kültürlerinin Toplam Kalite Yönetimine Uygunluğu”, Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, C. 5, Sayı: 4, s. 43-54, 2000.
14. Galatasaray Spor Kulübü, Erişim: www.galatasaray.org/gs_sportif/frame.htm, 2006.
15. Galatasaray Spor Kulübü, “Galatasaray Spor Kulübü 2000 Yılı Faaliyet Raporu Kesin Hesaplar ve 2001 Yılı Bütçe Tasarısı”, Erişim: www.galatasaray.org., s. 31, 2010.
16. Genç, D. A., “Spor Hukuku”, Alfa Basım Yayım Dağıtım, İstanbul, s. 46, 1998.
17. Genç, D. A., “Futbol Kulüplerinin Stratejik Yönetimi”, Bağırgan Yayınevi, Ankara, s. 27, 1999.
18. Günebakış, “Spor Kulüplerinin Şirketleşmesi”, http://www.gunebakis.com.tr/makale.php?id=1268&archive_list=7, 2010.
19. Günışığı Gazetesi, “İşte Şirket Mağdurları”, http://www.gunisigigazetesi.net, 2009.
20. Gürkan, B., “Şirketleşme Sancıları”, Türkiye Futbol Federasyonu, Tam Saha Dergisi, Sayı: 26, s. 20, 22, 2006.
21. Hacıköylü, C., “Türkiye’de Profesyonel Spor Kulüplerinin ve Sporcuların Vergilendirilmesi”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir, s. 41, 56, 2001.
22. İmamoğlu, A. F., “Fonksiyonel Açıdan Spor Yönetiminin Anlam ve Önemi”, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 8, Sayı: l, s. 21-34, 1992.
23. İkiz, M., “Endüstriyel Futbol İçinde Türk Spor Kulüplerinin Şirketleşmeleri”, Erişim: www.supporters-direct.org, 2010.
24. İkiz, M., “Türkiye’de Spor Kulüplerinin Şirketleşmesi ve Halka Arzları”, Erişim: http://www.futbolekonomi.com/Raporlar/yonetsel/ Turk%20_Spor_%20Kuluplerinin_%20Sirketlesmeleri_Mete%20ikiz_KHU_13%20Subat%2010.pdf, 2012.
25. Kocaoğlu N. K., “Futbol Şirketlerinin Halka Açılması” , Ankara Barosu Dergisi, Yıl: 69, 2011/ 4 s. 106, 2011.
26. Sever, Ö. ve Topçular, S. “Futbol A.Ş.”, http://www.haberciyes.com/haber_detay.asp?haberID=142, 2009.
27. Sultanoğlu, B., “Hisseleri Halka Arz Edilen Türk Futbol Kulüplerinin Mali Tablolarının Türkiye Muhasebe Standartları Çerçevesinde İncelenmesi”, Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Ankara, s. 14-28, 2008.
28. Trabzonspor Kulübü, “Trabzonspor Sportif Yatırım ve Ticaret A.Ş.”, Halka Arz İzahnamesi, Trabzon, 2005.
29. Türkiye Basketbol Federasyonu, “Şirketleşme Yönergesi”, www.tbf.org.tr. s. 2, 2010.
30. Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği, “Kurumsal Yönetim İlkeleri Işığında Türk Futbol Kulüpleri Yönetim Rehberi, Pasifik Ofset, İstanbul, s. 36-37, 2010.
31. Türkiye Futbol Federasyonu, “5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun”, RG 26 Şubat 2011, Sayı: 27858, Erişim: www.tff.org.tr, 2009.
32. Üçışık, F., “Sporda Sorunlar ve Çözüm Önerileri”, Ötüken Yayınları, İstanbul, s. 145, 1999.
33. Yıldız, S., “Profesyonel Futbol Şubeleri Bulunan Spor Kulüplerinin Mali Yapılarının Karşılaştırılması (Manchester Unıted Futbol Kulübü-Fenerbahçe Spor Kulübü Örneği)”, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, s. 36, 37, 2008.
34. Wilkesmann, B., Takım Analizi, Financial Crisis in English Football Raporu (Buraimo, Simmons, Szymanski), Organizational Restructuring of German Football Clubs Raporu.