MİLLİ TAKIM DÜZEYİNDEKİ ELİT BAYAN SPORCULARIN KİŞİSEL VE SOSYAL UYUM DÜZEYLERİ İLE BEDENLERİNİ ALGILAMA DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Bu araştırma “Milli Takım Düzeyindeki Elit Bayan Sporcuların, Kişilik Yapılarıyla Bedenlerini Algılama Düzeylerinin Karşılaştırılması” üzerine yapılmıştır. Anketler yedi değişik branşta (basketbol, futbol, hentbol, judo, karate, halter ve güreş) faaliyet gösteren Milli Takım kamplarına katılmış olan toplam 159 bayan sporcuya uygulanmıştır. Veriler, Hacettepe Kişilik Envanteri (HKE) ve Çok Yönlü Beden-Self Ölçeği ile toplanmıştır. HKE’nin tercih edilme sebebi, bilimsel güvenirliğinin kanıtlanmış olmasıdır. Çok Yönlü Beden-Self Ölçeğinin ise geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. Cronbach alpha katsayısı 0.92 bulunmuştur. Araştırmaya katılan bayan sporcuların kişisel uyum düzeyi puanlarının spor branşlarına göre anlamlı bir farklılık gösterdiği ve güreş ile halter branşlarındaki sporcuların “uyum problemi” yaşadıkları tespit edilmiştir. Sporcuların sosyal uyum düzeyi puanları yüksek bulunmuş ve sporcuların hepsinin “uyumlu” oldukları tespit edilmiştir. Araştırmaya atılan bayan sporcuların bedenlerini algılamaları ile kişisel uyumları arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür ((r = 0.281; p<0.01).Beden-self algısı yükseldikçe kişisel uyum da yükselmiş, ayrıca Beden-self algısı yükseldikçe sosyal uyumun da arttığı görülmüştür (r = 0,198; p<0.05). Çalışmaya katılan bayan sporcuların bedenlerini algılama düzeyleri yükseldikçe, kişisel ve sosyal uyum düzeyleri de yükselmiştir. Beden-self algısı kişisel ve sosyal uyumu etkilediği gibi, kişisel ve sosyal uyumda beden-self algısını etkilemiştir

Anahtar Kelimeler

• Kişilik, Beden Algısı, Elit Bayan Sporcular

Bu araştırma “Milli Takım Düzeyindeki Elit Bayan Sporcuların, Kişilik Yapılarıyla Bedenlerini Algılama Düzeylerinin

Öz

This research is about, the comparison of the personality and the level of perception to their bodies of national elite sportswomen.The survey is been carried out on 159 sportswomen, who joined national team camps of 7 different activities (basketball, handball, football, judo, karate, wrestling, and weight lifting).The method “questionnaire survey” has been used as data collection method. The data was been collected with, personal information questions consists of 9 item, Hacettepe personality inventory test consists of 168 item and a many-sided body-self criterion test. Hacettepe personality inventory was preferred, because of its proven scientific reliability. The many-sided body-self criterion test was been carried out only to a preliminary group of 80 sports students, because of its less use. In SPSS, the correlation value of each item was sufficient. The coefficient (cronbach alpha) for the reliability of the body-self criterion, was 0.92. The sportswomen, who joined this research, had significant differences in personal adaptation level values in correlation of the sport activity. According to the values, “adaptation problems” have been established in the adaptation level of weight lifting and wrestling sportswomen. The sportswomen, who joined this research, had high social adaptation level values and established as “well adjusted”. The sportswomen, who joined this research, had a meaningful relationship between personal adaptation and body perception (r = 0.281; p<0.01). Body-self perception increases with personal adaptation. A significant relation between body-self perception and social adaptation had been established (r = 0,198; p<0.05). As personal adaptation raises so did social adaptation, and vice versa. From this point, as the body perception level increase so did the personal and social adaptation level. Body-self perception influences personal and social adaptation the same as personal and social adaptation did influence body-self perception

Anahtar Kelimeler

• Personality, Body Perception Level, Elite Sportswomen

Kaynakça

1. Lindwall, M., Hassmen P., “The Role of Exercise and Gender for Physical Self-Perceptions and importance Ratings in Swedish University Students”. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports. 14 : 373-380, 2004.
2. Solomon, M.,Venuti, J., Hodges, J., Ianuzzelli, J., Chambliss, C., “Educational Responses to Media Challenges to Self Esteem : Body Image Perceptions Among Undergraduate Students”. Eric Documen, 2001.
3. Fallon, A., “Culture in the Mirror : Socio-cultural Determinants of Body Image. In T.F. Cash, T. Pruzinsky (Ed.). Body Image : Development, Deviance and Change. NewYork : The Guildford Pres, 1990.
4. Drench, M., “Changes in Body Image Secondary to Disease and Injury”. Rehabilitation Nursing. 19 : 31-36.,1994.
5. Fowler B. A., “The Relationship of Body Image Perception and Weight Status to Recent Change in Weight Status of the Adolescent Female”. Adolescence. 95 : 557-567, 1989.
6. Wright E.J., Whitehead T. L., “Perceptions of Body Size and Obesity: A Selected Review of the Literature”. Journal of Commun
7. Health. 12 : 117-129, 1987.
8. Stuhldreher, W., Ryan, W., “Factors Associated with Distortion in Body Image Perception in College female”. American Journal of Health Studies. 15 (1) : 8-13, 1999.

9. Loland, N.W., “Body Image and Physical Activity : A Survey Amon Norwegian Men and female”. International Journal of Sport Psychology. 29 : 339-365, 1998.
10. Davis, C., Cowles, M., “Body Image and Exercise: A Study of Relationships and Comparisons Between Physically Active Men and female”. Sex Roles. 25 (1-2) : 33-41., 1991.
11. Fox, K. R., “The Physical Self and Processes in Self-Esteem Development, in : Fox, K.R. Ed. (1997). The Physical Self : From Motivation to Well-Being. Campaign, IL : Human Kinetics : 111-140, 2000.
12. Augestad, L.B., Flanders, W. D., (2002). “Eating Behavior in Physically Active Norwegian female”. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports. 12 : 248-255, 2002.
13. Philips, J.M., Drummond, M. J. N., “An Investigation Into the Body Image Perception, Body Satisfaction and Exercise Expectations of Male Fitness Leaders : Implications for Professional Practice”. Leisure Studies. 20 : 95-105, 2001.
14. Kjelsas, E., Augestad, L. B., “Gender, Eating Behavior, and Personality Characteristics in Physically Active Students”. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports. 14 : 258-268, 2004.
15. Richman, E.L., Shaffer, D. R., “If You Let Me Play Sports : How Might Female Sports Partcipation Influence the Self-Esteem of Adolescent Females”. Psychology of female Quarterly. 24 : 189-199, 2000.
16. Moss, L., Bessinger, R. C., “Disordered Eating and Body Image Perception in Male High School Athletes and Non-Athletes”. Paper Presented at the Annual American Dietetic Association Convention (Oct. 20, 1999). Atlanta : Georgia., 1999.
17. Eppright, T.D., Sanfacon, J.A., Beck, N.C., Bradley, J. S., “Sport Psychiatry in Childhood and Adolescence : An Overview”. Child Psychiatry and Human Development. 28 (2) : 71-88, 1997.
18. Gültekin, O., “Türkiye’de Slalom ve Kayaklı Koşu Yapan Genç Erkek ve Kayakçıların Kendini Fiziksel Algılama ve Beden İmgelerinden Hoşnut Olma Profilleri”, Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Bursa, 2002.
19. Koç, A., “Ergenlerin Sosyal Uyumunu Etkileyen Bazı Değişkenlerin İncelenmesi”, Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum, 2000.
20. Özgüven. E., HKE Hacettepe Kişilik Envanteri El Kitabı, Odak Ofset Matbaacılık, Ankara, 1992.
21. Yılmaz, S., “Bursa İlinde Ortaöğretim Kurumlarında 14-17 yaş Grubunda Bireysel Spor ve Grup Sporu Yapanlarla Hiç Spor Yapmayan Öğrencilerin Kişilik Özelliklerinin Karşılaştırılması”, Yüksek Lisans Tezi, Bursa, 1996.
22. Kızıltan, G., “Üniversite Öğrencilerinin Kişisel ve Sosyal Uyum Düzeylerini Etkileyen Etmenler”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, 1984.
23. İkizler, C., Sporda Başarının Psikolojisi, Alfa Yayınevi, İstanbul, 1994.
24. Coşkuntürk, S.O., “Kişilik Özelliklerinden Kendine Güven, Kararlılık, Başarı Dürtüsünün Performans Gelişimine Etkisi”, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 1988.
25. Aşçı, F. H., Benlik Kavramı ve Spor, Spor Psikolojisi Kursu, Ankara Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu, Ankara, 1997.
26. Koruç, Z., Bayar, P., Sporun Kişilik Üzerine Etkileri, Sesam Arşivi, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara, 1989.
27. Uğur, G., “Üniversite Öğrencilerinde Atılganlık ile Beden Algısı İlişkisi”, Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi , Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı, İzmir, 1996.