TÜRKİYEDEKİ İLLERİN SOSYO-EKONOMİK GELİŞMİŞLİK SIRALAMASI İLE SPORTİF GELİŞMİŞLİK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralaması ile sportif gelişmişlik düzeylerinin belirlenmesidir. Araştırmada tarama modeli yöntemi kullanılmıştır. Araştırma problemine ilişkin mevcut bilgiler, ilgili literatürün taranmasıyla sistematik bir biçimde verilmiş ve konu hakkında teorik bir çerçeve oluşturulmuştur. Araştırma veri toplama aracı olarak; Devlet İstatistik Enstitüsü, Devlet Planlama Teşkilatı, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ve ilgili federasyonlardan elde edilen istatistiki bilgiler haritalara dönüştürülmüştür. Dağılış haritalarının yapılmasında, öncelikle veriler büyükten küçüğe veya küçükten büyüğe doğru frekanslarına göre sıralanmıştır. Daha sonra sıralı frekanslar formül sayesinde gruplandırılmış (10 grup oluşturacak şekilde), frekanslara dönüştürülmüştür. Frekans gruplarına göre oluşturulan haritalar analiz edilerek yorumlanmıştır. 2004 yılında elde edilen madalya sayıları ise tablolar halinde verilmiştir. Futbol branşı ile ilgili veriler kullanılmamıştır (kulüp, tesis, sporcu sayısı, madalya sayısı). Araştırmada, İlerin Gayri Safi Yurtiçi Hasılası, gelişmişlik derecesi ve gelişmişlik sırasında İstanbul’un ilk sırayı aldığı, buna paralel olarak spor kulübü sayısı, lisanslı sporcu sayısı ve alınan başarılarda da ilk sırayı aldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralaması ile sportif gelişmişlik düzeyleri arasında bir paralellik olduğu, ancak ülke nüfusu ve genç nüfus gözönünde tutulduğunda, gerek kulüp sayısının gerekse lisanslı sporcu sayısının ve alınan başarıların yeterli olmadığı söylenebilir

Anahtar Kelimeler

• Türkiye, Sosyo-ekonomik gelişmişlik, spor

DETERMINING THE LEVELS OF SOCIO-ECONOMIC AND SPORTIVE DEVELOPMENT OF THE CITIES IN TURKEY

Abstract

The purpose of this study was to determine the ranking of socio-economic and sportive developments of the cities in Turkey. Descriptive method was used to obtain both socio-economic and sportive developments profiles of the cities. The present information related with the research problem was given in the study obtained by scanning the related literature in a systematic way and a theoretical framework of the subject was formed. The data used in this study was formed by converting the statistical information to maps taken from Turkish Statistical Institution, State Planning Organization and General Directorate of Youth and Sports. In the formation of the distribution maps, primarily, the data was sorted by in ascending or descending order according to their frequencies. The maps formed in terms of frequency groups were interpreted by analysing. The number of the medals won in 2004 was given in tables. The data related with the soccer branch were not used in this study (clubs, facilities, number of sportsmen, and number of medal). In the study, when we look at the developmental level and GSYH of the cities, we understand that Istanbul is in the first order. In this parallel, it is also in the first order by means of number of licensed sportsmen and success rate compared by the other cities in Turkey. As a result, it can be concluded that there is a parallelism between the levels of socio-economic level and sportive development of the cities, but it can be said that when the total population and the young population of Turkey were considered, neither the number of the sports clubs and the licensed sportsmen nor the success gained by them were at the desired levels

Keywords

• Turkey, Socio-economic development, sport

Kaynakça

1. Başbakanlık, Devlet Planlama Teşkilatı., İlçelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması (2004), (Editör: Bülent Dinçer, Metin Özaslan), DPT Yayınları, Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü, Ankara, 2004.
2. Başbakanlık, Devlet Planlama Teşkilatı., İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması (2003), (Editör: Bülent Dinçer, Metin Özaslan, Taner Kavasoğlu), Devlet Planlama Teşkilatı Yayınları, Yayın No: 2671, Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü, Ankara, 2003.
3. İmamoğlu, A. F., İkibinli Yıllara Doğru Türk Sporu Üzerine Bazı Gözlemler, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 8, Sayı: 1, s.9-19, 1992.
4. Karasüleymanoğlu, A., Yeni Boyutlarıyla Spor, Engin Yayınları, Dördüncü Baskı, Ankara, 1995.
5. Yetim, A, A., Sosyoloji ve Spor, Yaylacık Matbaası, İstanbul, 2005.
6. Başbakanlık, Devlet İstatistik Enstitüsü., İllere Göre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla, 2000, Ankara, 2002.
7. Başbakanlık, Devlet İstatistik Enstitüsü., Genel Nüfus Sayımlarına Göre Nüfus, Yıllık Nüfus Artış Hızı, Yüzölçümü ve Nüfus Yoğunluğu, http://www.die.gov.tr/nufus_sayimi/2000tablo1.xls, Erişim Tarihi: 28 Mart 2005.
8. Başbakanlık, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü., Kulüp Sayıları, http://www.gsgm.gov.tr, Erişim Tarihi: 15 Ekim 2005.

9. Başbakanlık, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü., İllere Göre Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Türkiye Futbol Federasyonu-Milli Eğitim Bakanlığı Sporcu Sayısı, http://www.gsgm.gov.tr/sayfalar/istatistik/SPORCU%20SAYISI%20GSGM-TFF-MEB-1.xls, Erişim Tarihi: 28 Ekim 2005.
10. Başbakanlık, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü., İllere Göre Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Faal Sporcu Sayısı, http://www.gsgm.gov.tr, Erişim Tarihi: 28 Ekim 2005.
11. Başbakanlık, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü., 67. Yılımızda Sayılarla Türkiye’de Spor ve Gençlik, Ankara, 2005.
12. Başbakanlık, Devlet İstatistik Enstitüsü., 2000 Genel Nüfus Sayımı, Nü fusun Sosyal ve Ekonomik Nitelikleri, Devlet İstatistik Enstitüsü Yayınları, Yayın No: 2759, Ankara, 2003.
13. Sunay, H., Türkiye’de Sporun Yaygınlaştırılması, Mili Eğitim Dergisi, Sayı: 147, s.64-66, Ankara, 2000
14. Kılcıgil, E., Türkiye’deki Sporcu Sayıları ile; Kulüp, Nüfus ve Teknik Eleman Sayılarının Yedi Coğrafi Bölge Üzerinde İstatistiksel
15. Açıdan İncelenmesi, Spor Bilimleri 1. Ulusal Sempozyumu, Bildiriler, 15-16 Mart 1990, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, s.212-216, Ankara, 1990