SAĞLIKLI GENÇ YETİŞKİNLERDE DAYANIKLILIK ANTRENMANLARININ İRİSİN HORMON DÜZEYİNE ETKİSİ
Öz
Bu çalışmanın amacı sağlıklı genç yetişkinlerin dayanıklılık antrenmanları sonucunda enerji metabolizması ve egzersiz ile ilişkili olduğu öne sürülen irisin hormon düzeyine etkisinin incelenmesidir. Araştırmaya 20-27 yaş aralığında, orta düzeyde aktif, sağlıklı 16 gönüllü erkek üniversite öğrenci katılmıştır. Öğrencilere 8 hafta boyunca, haftada 3 gün 40-60 dakika maksimal kalp atım sayısının %60-80 şiddetinde bisiklet egzersizleri uygulanmıştır. Deneklerin 8 haftalık antrenman öncesi ve sonrasında vücut ağırlığı, vücut kütle indeksi (VKİ), vücut yağ yüzdesi (VYY) ve maksimal aerobik kapasiteleri (MaksVO2) belirlenmiştir. Katılımcıların çalışma başlangıcında ve sonunda bir gece açlık sonrası dinlenik kan örnekleri alınarak plazma irisin hormon analizleri Enzyme-Linked Immuno Sorbent Assay (ELİSA) yöntemiyle tespit edilmiştir. Ayrıca alınan kan numunelerinden glikoz, trigliserid, total kolestrol, yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) ve düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) düzeyleride spektrofometrik analizörü ile belirlenmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS 16.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Çalışmada ölçümü yapılan değişkenlerden elde edilen tüm verilerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplandıktan sonra verilerin normal dağılımı Kolmogorov Smirnov testiyle, antrenman programı öncesi ve sonrası değişimler ise bağımlı gruplarda t testiyle analiz edilmiştir. Araştırmada istatistiksel önem düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma bulgularına göre 8 hafta boyunca uygulanan bisiklet egzersizlerinin öğrencilerin vücut ağırlığı, VKİ ve MaksVO2 ortalamalarına etkisi görülmezken (p>0,05) VYY ortalamalarını önemli derecede azalttığı tespit edilmiştir (p<0,05). Ayrıca uygulanan dayanıklılık egzersizlerinin plazma irisin düzeyleri üzerine anlamlı bir etkisi görülmezken (p>0,05), glikoz, trigliserid, toplam kolesterol, HDL ve LDL ortalamalarını önemli derecede azalttığı tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç olarak genç erkek öğrencilere uygulanan dayanıklılık antrenmanlarının irisin düzeylerini etkilemediği fakat bakılan bazı biyokimyasal parametreleri ve vücut yağ yüzdesini etkidiği söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akbulut, T. (2019). Farklı egzersiz uygulamalarının irisin, ısı şok protein 70 ve bazı biyokimyasal parametrelere etkisinin incelenmesi. Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
- Akgün, N. (1994). Egzersiz Fizyolojisi. 5.Baskı, İzmir, Ege Üniversitesi Basımevi,1, 99- 109.
- Aksen Cengizhan, P. (2013). Çabuk kuvvet ve kuvvette devamlılık antrenman metotlarının erkek basketbolculardaki bazı teknik, motorik özelliklere ve kas hasarına etkisi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Ankara.
- American Collage of Sports Medicine (ACSM). (2000). ACSM's guidelines for exercise testing and prescription, Sixth Edition, USA, Lippincott Williams&Wilkins.
- Arıkan, Ş, Serpek, B. (2016). The effects of endurance training on the relationships body composition plasma ghrelin and leptin levels. Turkish Journal of Sport and Exercise, 18 (1),119-126.
- Arıkan, Ş., Revan, S., Balcı, Ş.S., Şahin, M., Serpek, B. (2018). Effect of training and gender on plasma irisin, leptin, and insulin levels. International Journal of Applied Exercise Physiology, 2, 1-8.
- Arslan, C., Bingölbalı, A., Kutlu, M., Baltacı, A.K. (1997). Voleybol ve atletizm sporunun kız çocukların hematolojik ve biyokimyasal parametrelerine etkisi. Beden Eğitimi Spor Bilimleri Dergisi, 2, 28-34.
- Avcı, B. (2015). Sağlıklı genç erişkin bireylerde sistemik dolaşım irisin düzeyleri. Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Edirne.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Spor Hekimliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
17 Mart 2020
Gönderilme Tarihi
10 Aralık 2019
Kabul Tarihi
7 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 18 Sayı: 1
APA
Akın, G., & Arıkan, Ş. (2020). SAĞLIKLI GENÇ YETİŞKİNLERDE DAYANIKLILIK ANTRENMANLARININ İRİSİN HORMON DÜZEYİNE ETKİSİ. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(1), 242-252. https://doi.org/10.33689/spormetre.657420
AMA
1.Akın G, Arıkan Ş. SAĞLIKLI GENÇ YETİŞKİNLERDE DAYANIKLILIK ANTRENMANLARININ İRİSİN HORMON DÜZEYİNE ETKİSİ. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2020;18(1):242-252. doi:10.33689/spormetre.657420
Chicago
Akın, Gizem, ve Şükran Arıkan. 2020. “SAĞLIKLI GENÇ YETİŞKİNLERDE DAYANIKLILIK ANTRENMANLARININ İRİSİN HORMON DÜZEYİNE ETKİSİ”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 18 (1): 242-52. https://doi.org/10.33689/spormetre.657420.
EndNote
Akın G, Arıkan Ş (01 Mart 2020) SAĞLIKLI GENÇ YETİŞKİNLERDE DAYANIKLILIK ANTRENMANLARININ İRİSİN HORMON DÜZEYİNE ETKİSİ. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 18 1 242–252.
IEEE
[1]G. Akın ve Ş. Arıkan, “SAĞLIKLI GENÇ YETİŞKİNLERDE DAYANIKLILIK ANTRENMANLARININ İRİSİN HORMON DÜZEYİNE ETKİSİ”, SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 18, sy 1, ss. 242–252, Mar. 2020, doi: 10.33689/spormetre.657420.
ISNAD
Akın, Gizem - Arıkan, Şükran. “SAĞLIKLI GENÇ YETİŞKİNLERDE DAYANIKLILIK ANTRENMANLARININ İRİSİN HORMON DÜZEYİNE ETKİSİ”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 18/1 (01 Mart 2020): 242-252. https://doi.org/10.33689/spormetre.657420.
JAMA
1.Akın G, Arıkan Ş. SAĞLIKLI GENÇ YETİŞKİNLERDE DAYANIKLILIK ANTRENMANLARININ İRİSİN HORMON DÜZEYİNE ETKİSİ. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2020;18:242–252.
MLA
Akın, Gizem, ve Şükran Arıkan. “SAĞLIKLI GENÇ YETİŞKİNLERDE DAYANIKLILIK ANTRENMANLARININ İRİSİN HORMON DÜZEYİNE ETKİSİ”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 18, sy 1, Mart 2020, ss. 242-5, doi:10.33689/spormetre.657420.
Vancouver
1.Gizem Akın, Şükran Arıkan. SAĞLIKLI GENÇ YETİŞKİNLERDE DAYANIKLILIK ANTRENMANLARININ İRİSİN HORMON DÜZEYİNE ETKİSİ. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2020;18(1):242-5. doi:10.33689/spormetre.657420