TR
EN
SPORDA BEYİN SARSINTISININ (CONCUSSION) ETKİLERİ: SİSTEMATİK DERLEME
Öz
Amerikan futbolu, ragbi, boks, kick boks (K1) ve bu sporlara benzer temas sporlarında, beyin sarsıntısı riski darbeler ve çarpışmalardan dolayı çok fazla görülmektedir. Oluşan beyin sarsıntıları, taşıdığı riskler ve tedavi yöntemleriyle ilgili bilgiler sınırlıdır. Araştırmanın amacı, beyin sarsıntısının nedenleri-sonuçları, bazı sporlardaki etkileri ve sakatlanma oranlarını inceleyip, yapılan araştırmalarla ilgili derleme sunabilmektir. Çalışmada, PubMed, Google Scholar, Ankara ve Kırıkkale Üniversitesi veri tabanları, Ebscohost veri tabanı kullanılarak; ‘’concussion’’ ya da ‘’concussion syndrome’’, ‘’American football’’ ya da ‘’American football and concussion’’, ‘’Ragbi’’ ya da ‘’Ragbi and concussion’’, ‘’ kick boks’’ ya da ‘’kick boks and concussion’’, ya da ‘’boks’’ ya da ‘’boks and concussion’’ birincil arama terimleri ile tarama yapılmıştır. Tanımlanan literatürün referans listeleri de incelenmiş; çalışmalar, dahil etme kriterlerini doğrulamak için eleştirel analiz ve ön yargı değerlendirilmesinden sonra ayrıntılı olarak gözden geçirilmiştir. Çalışmalar, saha performansı ve oyuna dönüş, fiziksel fonksiyon, bilişsel bozukluk, hafıza bozukluğu, reaksiyon zamanı, testler ve tedaviler başlıkları altında değerlendirilmiştir. Saha performansı ve oyuna dönüş çalışmalarında, sarsıntı geçiren oyuncuların çoğunun sarsıntıdan kurtulduğu ve farklı sürelerde de olsa oyuna geri dönüş yaptığı; fiziksel fonksiyon ile ilgili çalışmalarda sarsıntı ile fiziksel işlevsellik arasında anlamlı ilişkiler olduğu; bilişsel bozukluk çalışmalarında sarsıntı geçiren kişilerde bilişsel bozukluk ve depresyon olduğu görülmüştür. Hafıza bozukluğu ve reaksiyon zamanı ile sarsıntı arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Yapılan testler ve tedaviler sonrasında ise vestibuler sistemde düzelme, beyin kan akışı ve hacminde düzelme, bilişsel puanlar ve motor becerilerde artış ve semptomlarda azalma görülmüştür. Beyin sarsıntısı riskinin yer aldığı tüm spor branşlarında, sporcu ve antrenörlerin sarsıntıya bağlı riskleri göz önünde bulundurmaları gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bachynski, K.E., Goldberg, D.S. (2014). Framing risks of mild traumatic brain injury in American football and ice hockey. Concussion and Sports, Journal of Law, Medicine & Ethics, 42(3), 323-33.
- Baker, J.F., Devitt, B.M., Green, J., McCarthy, C. (2013). Concussion among under 20 rugby union players in Ireland:Incidence, attitudes and knowledge. Irish Journal of Medical Science, 182(1), 121–125.
- Barron, M.J., Branta, C.F., Powell, J.W., Ewing, M.E., Gould, D.R., Maler, K. (2014). Effects of an injury prevention program on injury rates in American youth football. International Journal of Sports Science & Coaching, 9(5), 1227-40.
- Bledsoe, G.H., Li, G., Levy, F. (2005). Injury risk in professional boxing. Southern Medical Association, 98(10), 994-998.
- Brennan, T.N.N., O’Connor, P.J. (1968). Incidence of boxing injuries in the royal air force in the united kingdom. Brit J Industr Med, 25, 326.
- Brody, D.L. (2015). Concussion care manual. Oxford University Press, New York, 3-5-7.
- Broglio, S.P., Vagnozzi, R., Sabin, M., Signoretti, S., Tavazzi, B., Lazzarino, G. (2010). Concussion occurrence and knowledge in Italian football (soccer). Journal of Sports Sciences, 9, 418–430.
- Buzas, D., Jacobson, N.A., Morawa, L.G. (2014). Concussions from 9 youth organized sports. The Orthopaedic Journal of Sports Medicine, 2(4), 1-8.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Spor Hekimliği
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
11 Eylül 2020
Kabul Tarihi
28 Kasım 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 18 Sayı: 4
APA
Yıldırım, D. S., Akalan, C., & Ersöz, G. (2020). SPORDA BEYİN SARSINTISININ (CONCUSSION) ETKİLERİ: SİSTEMATİK DERLEME. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(4), 14-27. https://doi.org/10.33689/spormetre.792020
AMA
1.Yıldırım DS, Akalan C, Ersöz G. SPORDA BEYİN SARSINTISININ (CONCUSSION) ETKİLERİ: SİSTEMATİK DERLEME. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2020;18(4):14-27. doi:10.33689/spormetre.792020
Chicago
Yıldırım, Damla Selin, Cengiz Akalan, ve Gülfem Ersöz. 2020. “SPORDA BEYİN SARSINTISININ (CONCUSSION) ETKİLERİ: SİSTEMATİK DERLEME”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 18 (4): 14-27. https://doi.org/10.33689/spormetre.792020.
EndNote
Yıldırım DS, Akalan C, Ersöz G (01 Aralık 2020) SPORDA BEYİN SARSINTISININ (CONCUSSION) ETKİLERİ: SİSTEMATİK DERLEME. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 18 4 14–27.
IEEE
[1]D. S. Yıldırım, C. Akalan, ve G. Ersöz, “SPORDA BEYİN SARSINTISININ (CONCUSSION) ETKİLERİ: SİSTEMATİK DERLEME”, SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 18, sy 4, ss. 14–27, Ara. 2020, doi: 10.33689/spormetre.792020.
ISNAD
Yıldırım, Damla Selin - Akalan, Cengiz - Ersöz, Gülfem. “SPORDA BEYİN SARSINTISININ (CONCUSSION) ETKİLERİ: SİSTEMATİK DERLEME”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 18/4 (01 Aralık 2020): 14-27. https://doi.org/10.33689/spormetre.792020.
JAMA
1.Yıldırım DS, Akalan C, Ersöz G. SPORDA BEYİN SARSINTISININ (CONCUSSION) ETKİLERİ: SİSTEMATİK DERLEME. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2020;18:14–27.
MLA
Yıldırım, Damla Selin, vd. “SPORDA BEYİN SARSINTISININ (CONCUSSION) ETKİLERİ: SİSTEMATİK DERLEME”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 18, sy 4, Aralık 2020, ss. 14-27, doi:10.33689/spormetre.792020.
Vancouver
1.Damla Selin Yıldırım, Cengiz Akalan, Gülfem Ersöz. SPORDA BEYİN SARSINTISININ (CONCUSSION) ETKİLERİ: SİSTEMATİK DERLEME. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 01 Aralık 2020;18(4):14-27. doi:10.33689/spormetre.792020
Cited By
Sporla ilişkili beyin sarsıntısı
Turkish Journal of Sports Medicine
https://doi.org/10.47447/tjsm.0530Amatör Boksörlerin Bilişsel Performanslarının İncelenmesi
Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.31680/gaunjss.1241770ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRKİYE’SİNDE FUTBOL YARALANMALARI: GAZETE KUPÜRLERİNİN BETİMSEL İÇERİK ANALİZİ
SDÜ Tıp Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17343/sdutfd.1142520Investigation of balance performance of wrestling and kickboxing athletes
Physical Education of Students
https://doi.org/10.15561/20755279.2024.0104A Semiotic Analysis Of A Sports Medical Drama Movie: Concussion
International Journal of Disabilities Sports and Health Sciences
https://doi.org/10.33438/ijdshs.1424192