Araştırma Makalesi

COVID-19 PANDEMİSİNDE EGZERSİZDE FARKLI MASKE KULLANIMININ DİSPNE VE ÖZNEL ALGILAR ÜZERİNE ETKİSİ

Cilt: 20 Sayı: 1 30 Mart 2022
PDF İndir
TR EN

COVID-19 PANDEMİSİNDE EGZERSİZDE FARKLI MASKE KULLANIMININ DİSPNE VE ÖZNEL ALGILAR ÜZERİNE ETKİSİ

Öz

COVID-19 pandemisi günümüzde insan sağlığını etkileyen ve çözüm bulunmaya çalışılan en önemli sorunlardan birisidir. COVID-19 pandemisi esnasında insanlar günlük yaşamlarına devam edebilmek için uzmanların belirttikleri korunma yöntemlerini uygulamaktadır. Bu yöntemlerden birisi de maske kullanımıdır. Egzersiz esnasında farklı maske tercihleri ve bu maskelerin etkilerini araştıran sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu düşünce ile yapılan çalışmada kuvvet egzersizi esnasında kullanılan cerrahi maske ile N95 maskesinin dispne ve öznel algılar üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya haftada üç gün düzenli olarak fitness merkezine giden, 20-25 yaşları (20,28±1,76) arasında sağlıklı 32 gönüllü erkek birey katılmıştır. Katılımcıların maske kullanımındaki öznel algılarını belirlemek için rahat/rahatsızlık algısı ölçeği, dispne şiddetini belirlemek için vizüel analog skalası kullanılmıştır. Maske kullanımında öznel algılar ve vizüel analog skalası yorgunluk sorgulamasının maske tiplerine göre karşılaştırılması Mann Whitney U testi ile, vizüel analog skalası yorgunluk sorgulamasının tekrarlı ölçümlerinin karşılaştırılması Friedman testi ile, farkın hangi gruptan kaynaklandığı ise Wilcoxon testi ile belirlenmiştir. İstatiksel analiz sonucunda vizüel analog skalası yorgunluk sorgulamasının N95 maske kullanımında cerrahi maske kullanımına göre istatiksel olarak anlamlı şekilde yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Ayrıca hem cerrahi maskede hem de N95 maskede vizüel analog skalası yorgunluk sorgulamasının süre ile birbirine paralel olarak arttığı belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak, egzersizde maske kullanımının hem öznel rahatsızlıkları hem de dispneleri artırdığı ayrıca N95 maske kullanımında bu problemlerin daha fazla görüldüğü söylenebilir. Bu nedenle egzersizde maske kullanımının doğru olmadığı, maske kullanmadan egzersiz yapmak istemeyen kişilerin ise cerrahi maskeleri tercih etmeleri önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aktug, Z. B., Demir, N. A. (2020). An exercise prescription for COVID-19 pandemic. Pakistan Journal of Medical Sciences, 36(7), 1732. doi: https://doi.org/10.12669/pjms.36.7.2929
  2. Akyüz, G., Çelenlioğlu, A. E. (2015). Pulmoner rehabilitasyon. M. Yüksel, A. E. Balcı (Ed.), Göğüs Cerrahisi, (195). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi.
  3. Amann, M., Blain, G. M., Proctor, L. T., Sebranek, J. J., Pegelow, D. F., Dempsey, J. A. (2011). Implications of group III and IV muscle afferents for high-intensity endurance exercise performance in humans. The Journal of Physiology, 589(21), 5299-5309. doi:10.1113/ jphys iol.2011.213769.
  4. Aydın, K., Karlı, Ü., Sözbir, K., Kocaağa, T. (2021). Sağlıklı erişkin erkeklerde şiddeti artan egzersiz sırasında tıbbi maske kullanımının kalp atım hızı, egzersiz süresi ve egzersiz zorluk algısına etkisi: Randomize klinik çalışma. Türkiye Klinikleri Spor Bilimleri Dergisi, 13(3), 434-441. doi:10.5336/sportsci.2021-83737
  5. Banzett, R. B., Lansing, R. W., Brown, R., Topulos, G. P., Yager, D., Steele, S. M., et al. (1990). ‘Air hunger’ from increased PCO2 persists after complete neuromuscular block in humans. Respiration Physiology, 81(1), 1-17.
  6. Bartoszko, J. J., Farooqi, M. A. M., Alhazzani, W., Loeb, M. (2020). Medical masks vs N95 respirators for preventing COVID‐19 in healthcare workers: A systematic review and meta‐analysis of randomized trials. Influenza and Other Respiratory Viruses, 14(4), 365-373.
  7. Bausewein, C., Farquar, M., Booth, S., Gysels, M., Higginson, I. J. (2007). Measurement of breathlessness in advanced disease: A systematic review. Respiratory Medicine, 101(3), 399- 410. doi: 10.1016/j.rmed.2006.07.003.
  8. Bein, B., Bachmann, M., Huggett, S., Wegermann, P. (2020). SARS-CoV-2/COVID-19: Empfehlungen zu diagnostik und therapie [SARS CoV-2/COVID-19: Evidence-Based Recommendation on Diagnosis and Therapy]. Anasthesiol Intensivmed Notfallmed Schmerzther, 55(4), 257-265. doi: 10.1055/a-1146-8674

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor Hekimliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

12 Temmuz 2021

Kabul Tarihi

18 Ocak 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 20 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Pişkin, N. E., Aktuğ, Z. B., İbiş, S., Aka, H., Kutlu, Z., & Yavuz, G. (2022). COVID-19 PANDEMİSİNDE EGZERSİZDE FARKLI MASKE KULLANIMININ DİSPNE VE ÖZNEL ALGILAR ÜZERİNE ETKİSİ. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(1), 48-59. https://doi.org/10.33689/spormetre.970305
Spormetre Journal of Physical Education and Sport Sciences licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-Non-Derivatives 4.0 International Licence (CC BY-NC-ND 4.0).

                                                                                                     Flag Counter