Derleme

ZİHİNSEL ENGELLİ BİREYLERDE EGZERSİZİN FİZİKSEL UYGUNLUĞA ETKİSİ: SİSTEMATİK BİR DERLEME

Cilt: 20 Sayı: 2 30 Haziran 2022
PDF İndir
EN TR

ZİHİNSEL ENGELLİ BİREYLERDE EGZERSİZİN FİZİKSEL UYGUNLUĞA ETKİSİ: SİSTEMATİK BİR DERLEME

Öz

Zihinsel engellilik, günlük sosyal ve pratik beceriler de dahil olmak üzere hem zihinsel işlevlerde hem de uyum sağlayıcı davranışlarda önemli eksiklerle karakterize edilen çok yönlü ve karmaşık bir durumdur. Zihinsel engelli bireyler diğer akranlarına kıyasla fiziksel, bilişsel ve sosyal gelişim bakımından yetersiz olabilmektedir. Bu derlemenin amacı zihinsel engelli olan yetişkin bireylerde fiziksel uygunluğu geliştirmek için tasarlanan egzersiz programlarının etkilerine ilişkin bilimsel kanıtları sistematik olarak gözden geçirmektir. Bu çalışma sistematik derleme niteliğindedir ve Ocak 2010–Mayıs 2020 tarihleri arasında Pubmed, Web of Science ve EBSCOhost veri tabanlarından İngilizce dizinler taranarak gerçekleştirilmiştir. Sistematik Derlemeler ve Meta-Analiz Protokolleri için Tercih Edilen Raporlama Öğeleri (The Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and MetaAnalyses - PRISMA) araştırmanın yönlendirilmesinde ve araştırma raporunun yazımında bir kılavuz oluşturmuştur. Araştırmaya toplam 8 çalışma dahil edilmiştir. Sağlıkla ilgili fiziksel uygunluk sonuçları incelendiğinde vücut kompozisyonu verilerinde önemli etkilerin olmadığı görülürken; kardiyovasküler ve kardiyoresperatuar uygunluk, motor beceriler ile metabolik uygunluk üzerinde önemli değişiklikler olduğu bildirilmiştir. Sağlıklı yaşam için tasarlanmış fiziksel aktivite ve kombine (kuvvet ve aerobik) egzersiz en sık önerilen programlardır. Hafif ve orta düzey zihinsel engelli olan yetişkin bireylerde kardiyovasküler ve kardiyorespiratuar uygunluk ve motor beceriler üzerindeki yararlı etkilerine dair bilimsel kanıtlar mevcuttur. Fakat egzersiz uygulamalarının bu popülasyonun vücut kompozisyonu üzerindeki etkisine odaklanan ve alternatif uygulamaların yanı sıra egzersizin eğlenceli hali getirilerek egzersize olan bağlılığın arttırıldığı daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adolfsson, P., Sydner, Y. M., Fjellstrom, C., Lewin, B., Andersson, A. (2008). Observed dietary intake in adults with intellectual disability living in the community.Journal of Food and Nutrition Research.52.
  2. American College of Sports Medicine (2018). ACSM's guidelines for exercise testing and prescription, (10th ed.). Philadelphia, PA: Wolters Kluwer.
  3. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5th ed. Arlington (VA): American Psychiatric Publishing.
  4. Anneken, V., Hanssen-Doose, A., Hirschfeld, S., Scheuer, T., Thietje, R. (2010). Influence of physical exercise on quality of life in individuals with spinal cord injury. Spinal Cord, 48(5), 393–9.
  5. Barnes, T.L., Howie, E.K., McDermott, S., Mann, J.R. (2013). Physical activity in a large sample of adults with intellectual disabilities. J Phys Act Health, 10(7), 1048-56.
  6. Barwick, R.B., Tillman, M.D., Stopka, C.B., Dipnarine, K., Delisle, A., Sayedul, H.M. (2012). Physical capacity and functional abilities improve in young adults with intellectual disabilities after functional training. Journal of Strength and Conditioning Research, 26(6), 1638–1643.
  7. Bayazıt B. (2007). Eğitilebilir, zihinsel engelli çocuklarda eğlenceli atletizm antrenman programının psikomotor özelliklere etkisi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 173-176.
  8. Bergström, H., Hangström, M., Hagberg, J., Elinder, L.S. (2013). A multi-component universal intervention to improve dietand physical activity among adults with intellectualdisabilities in community residences: A cluster randomisedcontrolled trial. Research in Developmental Disabilities, 34, 3847–3857.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor Hekimliği

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

6 Eylül 2021

Kabul Tarihi

7 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 20 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Gezen Bölükbaş, M., & Vatansever, Ş. (2022). ZİHİNSEL ENGELLİ BİREYLERDE EGZERSİZİN FİZİKSEL UYGUNLUĞA ETKİSİ: SİSTEMATİK BİR DERLEME. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(2), 138-153. https://doi.org/10.33689/spormetre.991786
AMA
1.Gezen Bölükbaş M, Vatansever Ş. ZİHİNSEL ENGELLİ BİREYLERDE EGZERSİZİN FİZİKSEL UYGUNLUĞA ETKİSİ: SİSTEMATİK BİR DERLEME. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2022;20(2):138-153. doi:10.33689/spormetre.991786
Chicago
Gezen Bölükbaş, Merve, ve Şerife Vatansever. 2022. “ZİHİNSEL ENGELLİ BİREYLERDE EGZERSİZİN FİZİKSEL UYGUNLUĞA ETKİSİ: SİSTEMATİK BİR DERLEME”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 20 (2): 138-53. https://doi.org/10.33689/spormetre.991786.
EndNote
Gezen Bölükbaş M, Vatansever Ş (01 Haziran 2022) ZİHİNSEL ENGELLİ BİREYLERDE EGZERSİZİN FİZİKSEL UYGUNLUĞA ETKİSİ: SİSTEMATİK BİR DERLEME. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 20 2 138–153.
IEEE
[1]M. Gezen Bölükbaş ve Ş. Vatansever, “ZİHİNSEL ENGELLİ BİREYLERDE EGZERSİZİN FİZİKSEL UYGUNLUĞA ETKİSİ: SİSTEMATİK BİR DERLEME”, SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 20, sy 2, ss. 138–153, Haz. 2022, doi: 10.33689/spormetre.991786.
ISNAD
Gezen Bölükbaş, Merve - Vatansever, Şerife. “ZİHİNSEL ENGELLİ BİREYLERDE EGZERSİZİN FİZİKSEL UYGUNLUĞA ETKİSİ: SİSTEMATİK BİR DERLEME”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 20/2 (01 Haziran 2022): 138-153. https://doi.org/10.33689/spormetre.991786.
JAMA
1.Gezen Bölükbaş M, Vatansever Ş. ZİHİNSEL ENGELLİ BİREYLERDE EGZERSİZİN FİZİKSEL UYGUNLUĞA ETKİSİ: SİSTEMATİK BİR DERLEME. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2022;20:138–153.
MLA
Gezen Bölükbaş, Merve, ve Şerife Vatansever. “ZİHİNSEL ENGELLİ BİREYLERDE EGZERSİZİN FİZİKSEL UYGUNLUĞA ETKİSİ: SİSTEMATİK BİR DERLEME”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 20, sy 2, Haziran 2022, ss. 138-53, doi:10.33689/spormetre.991786.
Vancouver
1.Merve Gezen Bölükbaş, Şerife Vatansever. ZİHİNSEL ENGELLİ BİREYLERDE EGZERSİZİN FİZİKSEL UYGUNLUĞA ETKİSİ: SİSTEMATİK BİR DERLEME. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2022;20(2):138-53. doi:10.33689/spormetre.991786

Cited By

INVESTIGATION OF THE EFFECT OF SPORTS ON THE SOCIALIZATION OF PHYSICALLY DISABLED INDIVIDUALS

Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.33689/spormetre.1128586
Spormetre Journal of Physical Education and Sport Sciences licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-Non-Derivatives 4.0 International Licence (CC BY-NC-ND 4.0).

                                                                                                     Flag Counter