Doğa Temelli Rekreasyonun Iklim Kaygisi ve Psikolojik Dayaniklilik Üzerindeki Etkisi

Öz

Bu çalışma, doğa temelli rekreasyon programının beyaz yakalı kamu çalışanlarında iklim kaygısı ve psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmada, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel bir desen kullanılmıştır. Altmış gönüllü kamu çalışanı rastgele olarak deney grubuna (n=30) ve kontrol grubuna (n=30) atanmıştır. Deney grubu 4 haftalık doğa temelli rekreasyon programına katılırken, kontrol grubuna herhangi bir müdahale uygulanmamıştır. Veriler Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (CD-RISC) ve İklim Kaygısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Normallik sağlanamadığı için parametrik olmayan testler uygulanmıştır. Deney grubunda iklim kaygısında anlamlı bir azalma ve psikolojik dayanıklılıkta artış gözlemlenirken, kontrol grubunda iklim kaygısında artış ve dayanıklılıkta azalış görülmüştür (p < .001). Gruplar arası karşılaştırmalar da deney grubu lehine anlamlı farklılıklar ortaya koymuştur. Bu bulgular, yapılandırılmış doğa temelli rekreasyon programlarının iklim kaygısını azaltmada ve psikolojik dayanıklılığı artırmada etkili olabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Doğa temelli rekreasyon
• iklim kaygısı
• psikolojik dayanıklılık
• kamu çalışanları
• yarı deneysel desen

The Effect of Nature-Based Recreation On Climate Anxiety And Psychological Resilience

Öz

In academic articles, the abstract must present the study’s objective, methodology, key findings, and contributions in a This study aimed to examine the effects of a nature-based recreation program on climate anxiety and psychological resilience among white-collar public sector employees. A quasi-experimental pretest-posttest control group design was used. Sixty volunteer public employees were randomly assigned to an experimental group (n=30) and a control group (n=30). The experimental group participated in a 4-week nature-based recreation program, while the control group received no intervention. Data were collected using the Psychological Resilience Scale (CD-RISC) and the Climate Anxiety Scale. Due to non-normality, non-parametric tests were applied. The experimental group showed a significant decrease in climate anxiety and increase in psychological resilience, whereas the control group exhibited an increase in climate anxiety and a decrease in resilience (p < .001). Between-group comparisons revealed significant differences favoring the experimental group. These findings suggest that structured nature-based recreation programs can effectively reduce climate anxiety and enhance psychological resilience. Keywords: nature-based recreation, climate anxiety, psychological resilience, public employees, quasi-experimental design.

Anahtar Kelimeler

• nature-based recreation
• climate anxiety
• psychological resilience
• public employees
• quasi-experimental design.

Kaynakça

1. Berman, M. G., Jonides, J., & Kaplan, S. (2008). The cognitive benefits of interacting with nature. Psychological science, 19(12), 1207-1212.
2. Bontempi, E., & Coccia, M. (2021). International trade as critical parameter of COVID-19 spread that outclasses demographic, economic, environmental, and pollution factors. Environmental research, 201, 111514.
3. Bratman, G. N., Anderson, C. B., Berman, M. G., Cochran, B., De Vries, S., Flanders, J., ... & Daily, G. C. (2019). Nature and mental health: An ecosystem service perspective. Science advances, 5(7), eaax0903.
4. Cebeci, F., Karaman, M., Öztürk, A. F., Uzun, K., Altın, O., Arıcı, A., & Artan, T. (2022). İklim Değişikliği Anksiyetesi Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasi: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalişmasi. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 22(1), 20-42. https://doi.org/10.54961/uobild.1129602
5. Chaix, B. (2020). How daily environments and situations shape behaviors and health: momentary studies of mobile sensing and smartphone survey data. Health & place, 61, 102241.
6. Clayton, S. (2020). Climate anxiety: Psychological responses to climate change. Journal of anxiety disorders, 74, 102263.
7. Clayton, S., & Karazsia, B. T. (2020). Development and validation of a measure of climate change anxiety. Journal of environmental psychology, 69, 101434.
8. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications.

9. Doğan, T. (2015). Kısa psikolojik sağlamlık ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being, 3(1), 93-102.
10. Frumkin, H., Bratman, G. N., Breslow, S. J., Cochran, B., Kahn Jr, P. H., Lawler, J. J., ... & Wood, S. A. (2017). Nature contact and human health: A research agenda. Environmental health perspectives, 125(7), 075001.
11. Jimenez, M. P., DeVille, N. V., Elliott, E. G., Schiff, J. E., Wilt, G. E., Hart, J. E., & James, P. (2021). Associations between nature exposure and health: a review of the evidence. International journal of environmental research and public health, 18(9), 4790.
12. Kaplan, R., & Kaplan, S. (1989). The experience of nature: A psychological perspective. Cambridge University Press.
13. Keniger, L. E., Gaston, K. J., Irvine, K. N., & Fuller, R. A. (2013). What are the benefits of interacting with nature? International Journal of Environmental Research and Public Health, 10(3), 913-935. https://doi.org/10.3390/ijerph10030913
14. Marks, E., Hickman, C., Pihkala, P., Clayton, S., Lewandowski, E. R., Mayall, E. E., ... & Van Susteren, L. (2021). Young people's voices on climate anxiety, government betrayal and moral injury: A global phenomenon. Government betrayal and moral injury: A global phenomenon.
15. Muhsinoğlu, S. (2023). Bir kamu hastanesinde çalışanların psikolojik sağlamlık düzeylerinin iş motivasyonu ve iş stresi düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi (Master's thesis, Maltepe University (Turkey).
16. Pihkala, P. (2022). Toward a taxonomy of climate emotions. Frontiers in climate, 3, 738154.
17. Robertson, I. T., Cooper, C. L., Sarkar, M., & Curran, T. (2015). Resilience training in the workplace from 2003 to 2014: A systematic review. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 88(3), 533–562. https://doi.org/10.1111/joop.12120
18. Smith, B. W., deCruz-Dixon, N., Schodt, K., & Torres, F. (2025). Brief resilience scale (BRS). In Handbook of assessment in mindfulness research (pp. 1677-1695). Cham: Springer Nature Switzerland.
19. Song, S., Yang, X., Yang, H., Zhou, P., Ma, H., Teng, C., ... & Zhang, N. (2021). Psychological resilience as a protective factor for depression and anxiety among the public during the outbreak of COVID-19. Frontiers in psychology, 11, 618509.
20. Southwick, S. M., Bonanno, G. A., Masten, A. S., Panter-Brick, C., & Yehuda, R. (2014). Resilience definitions, theory, and challenges: interdisciplinary perspectives. European journal of psychotraumatology, 5(1), 25338.
21. Twohig-Bennett, C., & Jones, A. (2018). The health benefits of the great outdoors: A systematic review and meta-analysis of greenspace exposure and health outcomes. Environmental Research, 166, 628–637. https://doi.org/10.1016/j.envres.2018.06.030