TOPLUMSAL CİNSİYET PERSPEKTİFİNDEN ERGENLERİN FLÖRT ŞİDDETİNE YÖNELİK GÖRÜŞ VE DENEYİMLERİ: NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Flört şiddeti kişilerarası şiddet türlerinden biri olup birçok toplumda yaygın olarak görülen toplumsal bir sorundur. İlk flört deneyiminin yaşandığı bir dönem olan ergenlik döneminde yaşanan flört şiddetinin nedenlerini, risk faktörlerini ve etkilerini anlamak önemlidir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, ergen flört şiddeti mağdurlarının toplumsal cinsiyet algısının flört şiddetine yönelik deneyimlerine etkisi incelenmiştir. Mart 2024-Nisan 2024 tarihleri arasında yaşları 15-18 arasında değişen 12 flört şiddeti mağduruyla yaklaşık 40 dk süren yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgulara bakıldığında; kadın katılımcıların erkek katılımcılara kıyasla toplumsal cinsiyet rollerini kabul düzeylerinin daha düşük olduğu ve daha eşitlikçi bir bakış açısına sahip oldukları görülmüştür. Ergenler en sık olarak psikolojik flört şiddetini tanımlamalarına rağmen ilişkilerinde psikolojik flört şiddetiyle karşılaştıklarında şiddeti fark edemedikleri görülmüştür. Cinsiyete yönelik toplumsal beklentilerin ergen flört şiddeti mağdurlarının destek arama sürecini zorlaştırdığı ortaya konmuştur. Toplumsal cinsiyet rollerini benimsemenin flört şiddetine maruz kalma ve flört şiddeti uygulama açısından risk faktörü olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Toplumsal Cinsiyet
• Flört Şiddeti
• Ergen Flört Şiddeti Mağdurları

Adolescents' Views And Experiences on Dating Violence from a Gender Perspective: A Qualitative Research

Öz

Dating violence is a form of interpersonal violence and a widespread societal issue in many communities. Understanding the causes, risk factors, and impacts of dating violence experienced during adolescence, a period when the first dating experiences occur, is crucial. In the study, a phenomenological research design, one of the qualitative research designs, was used. The research aimed to examine the impact of adolescent victims' gender perceptions on their experiences of dating violence. Semi-structured interviews lasting approximately 40 minutes were conducted with 12 adolescent dating violence victims aged between 15 and 18, from March 2024 to April 2024. The data obtained were analyzed using the content analysis method. Upon examining the findings, it was observed that female participants had lower levels of acceptance of gender roles and a more egalitarian perspective compared to male participants. Although adolescents most commonly identified psychological dating violence, it was observed that they did not recognize the violence when they encountered psychological dating violence in their relationships. It was found that gender-based societal expectations made it difficult for adolescent dating violence victims to seek support. It was determined that adopting gender roles is a risk factor for both experiencing and perpetrating dating violence.

Anahtar Kelimeler

• Gender
• Dating Violence
• Adolescent Dating Violence Victims

Kaynakça

1. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. (2009). Türkiye’de Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Araştırması. Ankara.
2. Akcan, G. (2020). Flört Şiddeti: Psikopatolojik Bir Değerlendirme. Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 5(2), 72-87.
3. Akdeniz Adıyaman, B. (2023). Toplumsal Cinsiyet Rollerini Kabul Düzeylerinin Flört Şiddeti Algı ve Deneyimlerine Etkisi. İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2): 406-421.
4. Akdeniz, B. (2022). Üniversite Öğrencilerinin Flört Şiddeti Algıları ve Toplumsal Cinsiyet Rollerini Kabul Düzeyleri. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
5. Aslan, D., Vefikuluçay, D., Zeyneloğlu, S., Erdost, T., Temel, F. (2008). Ankara’da İki Hemşirelik Yüksekokulu’nun Birinci ve Dördüncü Sınıflarında Okuyan Öğrencilerinin Flört Şiddetine Maruz Kalma, Flört İlişkilerinde Şiddet Uygulama Durumlarının ve Bu Konudaki Görüşlerinin Saptanması Araştırması. Teknik Rapor, Ankara.
6. Baltacı, A. (2019). Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır?. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 368- 388. Baltacı, A. (2018). Nitel Araştırmalarda Örnekleme Yöntemleri ve Örnek Hacmi Sorunsalı Üzerine Kavramsal Bir İnceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7 (1), 213-274.
7. Bell, K, Naugle, A. E. (2008). Intimate Partner Violence Theoretical Considerations: Moving Towards a Contextual Framework. Clinical Psychology Review, 28(7): 1096-1107.
8. Bilican Gökkaya, V., Öztürk, M. (2021). “Çocukluktaki Aile İçi Şiddet Öyküsü ile Flört Şiddeti Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19 (4): 219-240.

9. Böke, K. (2014). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. İstanbul: Alfa Yayınları.
10. Casey, E. A., Masters, N. T., Beadnell, B., Wells, E. S., Morrison, D. M., Hoppe, M. J. (2016). A Latent Class Analysis of Heterosexual Young Men’s Masculinities. Archives of Sexual Behavior, 45(5): 1039-1050.
11. Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği. (2017). Gençler Arası İlişkilerde Flört Şiddeti. Erişim: https://cinselsiddetlemucadele.org/wp-content/uploads/2017/07/flort-brosur-internet.pdf/ 12. 03. 2024.
12. Creswell, J. W. (2013). Nitel Araştırma Yöntemleri: Beş Yaklaşma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni. (Çev. M. Bütün, S. B. Demir). Ankara: Siyasal Yayın Dağıtım.
13. Çakır Koçak, Y., Öztürk Can, H. (2019). “Flört Şiddeti: Tanımı, Sınıflaması ve Değerlendirmesi”: F. ÖZBAŞARAN (Ed.). Toplumsal Cinsiyet ve Kadın. Ankara: Türkiye Klinikleri, 43-53.
14. Çelik, H., Başer Baykal, N., Kılıç Memur, H. N. (2020). Nitel Veri Analizi ve Temel İlkeleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 8 (1): 379- 406.
15. Dutton, D. G. (1995). Male Abusiveness in Intimate Relationships. Clinical Psychology Review, 15(6): 567-581. Erdoğan, S., Nahcivan, N., Esin, M. N. (2014). Hemşirelikte Araştırma: Süreç, Uygulama ve Kritik. İstanbul: Nobel Tıp Kitapevleri.
16. Esen, E., Öztürk, B. Ve Siyez, D. M. (2018). Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği Ergen Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Nesne, 6(12): 144-173.
17. Esen, Y. (2013). Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitiminde Toplumsal Cinsiyet Duyarlılığını Geliştirme Amaçlı Bir Çalışma. Eğitim ve Bilim, 38(169), 280-295.
18. Fidan, F., Yeşil, Y. (2018). Nedenleri ve Sonuçları İtibariyle Flört Şiddeti, Balkan ve Yakın Doğu. Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (1): 16-24.
19. Foshee, V. A., Bauman, K. E., Greene, W. F., Koch, G. G., Linder, G. F., Macdougall, J. E. (2000). The Safe Dates Program: 1-Year Follow-Up Results. American Journal of Public Health, 90(10): 1619-1622.
20. Foshee, V. A., Bauman, K. E., Arriaga, X. B., Helms, R. W., Koch, G. G., Linder, G. F. (1998). An Evaluation of Safe Dates: An Adolescent Dating Violence Prevention Program. American Journal of Public Health, 88(1): 45-50.
21. Güleç, H., Topaloğlu, M., Ünsal, D., Altıntaş, M. (2012). Bir Kısır Döngü Olarak Şiddet. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(1): 112-137.
22. Joppa, M. C. (2020). Dating Violence in Adolescence: Implications for Girls’ Sexual Health. J Pediatr Adolesc Gyneco, 33, 322- 338.
23. Kaplan, B. (2020). Şiddetin Toplumsal Taşıyıcısı Olarak Flört Şiddeti: Ankara Örneği. Kent Akademisi, 13(3), 526-538.
24. Karasar, N. (2022). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Nobel Yayınları.
25. Koenig, M. A., Stephenson, R., Ahmed, S., Jejeebhoy, S. J., Campbell, J. (2006). Individual and Contextual Determinants of Domestic Violence in North India, American Journal of Public Health, 96(1): 132– 138.
26. Koş, N. ve Karacan, E. (2023). Kadın Öğretmenlerin Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğine İlişkin Düşünceleri. Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi, 4(2): 212-230.
27. Malhi, N. K., Oliffe, J. L., Bungay, V., Kelly, M. T. (2020). Male Perpetration of Adolescent Dating Violence: A Scoping Review. American Journal of Men’s Health, 14(5): 1-15.
28. McCarthy, K. J, Mehta, R., Haberland, N. A. (2018). Gender, Power, And Violence: A Systematic Review of Measures And Their Association with Male Perpetration of IPV. PLoS One. 29;13(11): 1-27.
29. Munoz-Rivas M. J., Grana J. L., O’leary K. D., Gonzalez, M. P. (2007). Aggression in Adolescent Dating Relationships: Prevalence, Justification, and Health Consequences. Journal of Adolescent Health, 40: 298 –304.
30. Okenwa, L. (2011). Intimate Partner Violence Among Women of Reproductive Age – Magnitude Nature and Consequences for Reproductive Health. PhD Thesis, Stockholm, Sweden: Karolinska Institutet, Department of Public Health Sciences Division of Social Medicine.
31. Özdere, M., Kürtül, N. (2018). Flört Şiddeti Eğitiminin Üniversite Öğrencilerinin Flört Şiddetine İlişkin Tutumlarına Etkisi. Social Science Development Journal, 3(9): 123-136.
32. Sandelowski, M. (1995). Sample Size in Qualitative Research. Research in Nursing & Health, 18(2), 179-183.
33. Saeed Ali, T., Karmaliani, R., Mcfarlane, J., Khuwaja, HMA., Somani, Y., Chirwa, E. D., Jewkes, R. (2017). Attitude Towards Gender Roles and Violence Against Women and Girls (VAWG): Baseline Findings from an RCT of 1752 Youths in Pakistan. Glob Health Action;10(1):1342454.
34. Schwartz, C., Waddell, C., Barican, J., Gray-Grant, D., Gatto. S., Nightingale, L. (2013). Promoting Healthy Dating Relationships. Children’s Mental Health Research Quarterly, 7(1): 1–16.
35. Smith, S. G., Chen, J., Basile, K. C., Gilbert, L. K., Merrick, M. T., Patel, N., Walling, M., Jain, A. (2017). The National Intimate Partner and Sexual Violence Survey (NISVS): 2010-2012 State Report. Atlanta, GA: National Center for Injury Prevention and Control, Centers for Disease Control and Prevention.
36. Sugarman, D. B., Hotaling, G. T. (1989). Dating Violence: Prevalence, Context, and Risk Markers. In M. A. Pirog-Good & J. E. Stets (Eds.), Violence in Dating Relationships: Emerging Social Issues (pp. 3-32). New York, NY, England: Praeger Publishers.
37. Şahin, Z. B., Birincioğlu, Y. D. (2019). Toplumsal Cinsiyet ve Medya: Şule Çet’in Şüpheli Ölümü Üzerine Haberlerin Eleştirel Söylem Analizi, Erciyes İletişim Dergisi, 7(1): 189-216.
38. Taquette, S. R., Monteiro, D. L. M. (2019). Causes And Consequences of Adolescent Dating Violence: a Systematic Review. J Inj Violence Res., 11(2): 137-147.
39. Tunç, H. (2013). Toplumsal Değişim Sürecinde Din ve Toplumsal Cinsiyet – Lise Gençliği Üzerinde Sosyolojik Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Kahramanmaraş.
40. Uğur, S. B., Kaya Kılıç, A. (2021). “Üniversite Öğrencilerinin Flört Şiddetine Maruz Kalma Durumları, Yaklaşımları ve Sosyal Destek Kaynakları”. Mediterranean Journal of Humanities, XI: 293-304.
41. Ulloa, E. C, Jaycox, L. H, Marshall, G. N, Collins, R. L. (2004). Acculturation, Gender Stereotypes, and Attitudes About Dating Violence Among Latino Youth. Violence Vict. Jun;19(3):273-87. 
42. Vagi, K. J., Rothman, E., Latzman, N. E., Tharp, A. T., Hall, D. M., Breiding, M. J. (2013). Beyond Correlates: A Review of Risk and Protective Factors for Adolescent Dating Violence Perpetration. J Youth Adolesc, 42(4): 633–649.
43. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
44. Yıldız, F. ve Özarslan, Z. (2022). “Kadınların Deneyimlerinden Dijital Flört Şiddetine Bakmak”. Etkileşim, 9: 72-101.
45. Zontul, D. (2022). Bireylerin Flört Şiddetine İlişkin Deneyimlerinin Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz ile İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gedik Üniversitesi, İstanbul.