Spor Yapan Bireylerin Sosyal Medya Bağımlılık Düzeylerinin Cinsiyet Açısından İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı spor yapan bireylerin sosyal medya bağımlılık düzeylerini cinsiyet açısından incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma amacı doğrultusunda verilere ulaşmak için nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma öncesi Kocaeli Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu'ndan gerekli izinler alındıktan sonra, Sakarya bölgesinde yaşayan bireyler için Google formlar üzerinden oluşturulmuş anket, sosyal medya platformlarında paylaşılmıştır. Ölçek formlarında sosyal medyayı kullandığını belirten 18 yaş üzeri toplam 198 katılımcının yanıtladığı ölçek verileri araştırma kapsamına alınmıştır. Katılımcılara araştırmacılar tarafından hazırlanan 8 soruluk kişisel bilgi formu ile Şahin ve Yağcı (2017) tarafından geliştirilen ve 2 alt boyuttan (sanal tolerans ve sanal iletişim) meydana gelen 20 maddelik sosyal medya bağımlılığı ölçeği uygulanmıştır. Veriler SPSS 25.00 paket programında analiz edilmiştir. Yapılan normallik testi sonucunda, verilerin normal bir dağılım sergilediği belirlenmiştir (p > 0,05). Bu bağlamda, parametrik testlerden ikili gruplar için Bağımsız T testi ve üç veya daha fazla gruplar için ise ANOVA testi ile veri analizi gerçekleştirilmiştir. Anova testi sonuçlarında anlamlı bir farklılık tespit edilmesi durumunda, bu farklılığın kaynağını belirlemek için Post-hoc testlerinden yararlanılmıştır. Varyanslar homojen olduğu için, farkın nereden kaynaklandığını tespit etmek amacıyla Tukey testi kullanılmıştır. Sonuç olarak, lisanslı spor yapma durumu, spor branşı ve gelir durumuna göre sosyal medya bağımlılığında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p > 0,05). Ancak, cinsiyet açısından kadınların erkeklere göre daha yüksek ortalama puana sahip olduğu, eğitim durumu açısından ise lise mezunlarının üniversite mezunlarına göre daha yüksek ortalama puana sahip olduğu görülmüştür. Araştırmaya katılan bireylerin yaş değişkeni açısından, 18-25 ve 26-32 yaş aralığındaki bireylerin 33 yaş ve üzerindekilere göre hem sanal iletişim hem de sanal tolerans alt boyutlarında daha yüksek ortalama puana sahip olduğu saptanmıştır. Sosyal medya kullanım süresine göre, 1-2 saat ve 3 saat ve üzeri sosyal medya kullanan bireylerin, 1 saat ve altı kullanan bireylere göre daha yüksek ortalama puana sahip olduğu belirlenmiştir (p < 0,05). Çalışma durumuna göre ise sadece çalışmayanların lehine sanal tolerans alt boyutunda anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p < 0,05). Anahtar Kelimeler: Sosyal medya, spor, bağımlılık, spor branşı

Anahtar Kelimeler

• Sosyal medya
• spor
• bağımlılık
• spor branşı

Examining the Social Media Addiction Levels of Individuals Doing Sports in Terms of Gender

Öz

The aim of this study was to examine the social media addiction levels of individuals who do sports in terms of gender. The relational survey model, one of the quantitative research methods, was used to reach the data in line with the research purpose. After obtaining the necessary permissions from the Kocaeli University Social and Human Sciences Ethics Committee before the research, the questionnaire created on Google Forms for individuals living in the Sakarya region was shared on social media platforms. The scale data answered by a total of 198 participants over the age of 18 who stated that they use social media in the scale forms were included in the research. The participants were administered the 8-question personal information form prepared by the researchers and the 20-item social media addiction scale developed by Şahin and Yağcı (2017), which consists of 2 sub-dimensions (virtual tolerance and virtual communication). The data were analyzed in the SPSS 25.00 package program. As a result of the normality test, it was determined that the data exhibited a normal distribution (p > 0.05). In this context, data analysis was carried out with the independent T test for paired groups and the ANOVA test for groups of three or more. If a significant difference was found in the ANOVA test results, post-hoc tests were used to determine the source of this difference. Since the variances were homogeneous, the Tukey test was used to determine the source of the difference. As a result, no significant difference was found in social media addiction according to licensed sports status, sports branch, and income status (p > 0.05). However, in terms of gender, it was observed that women had a higher average score than men, and in terms of educational status, high school graduates had a higher average score than university graduates. In terms of the age variable of the individuals participating in the study, it was found that individuals between the ages of 18–25 and 26–32 had higher mean scores in both virtual communication and virtual tolerance sub-dimensions than those aged 33 and over. According to the duration of social media use, it was determined that individuals who used social media for 1-2 hours and 3 hours or more had higher mean scores than individuals who used social media for 1 hour or less (p < 0.05). According to employment status, a significant difference was found only in the virtual tolerance sub-dimension in favor of those who were not working (p < 0.05). Key Words: Social media, sports, addiction, sports branch

Anahtar Kelimeler

• Social media
• sports
• addiction
• sports branch

Kaynakça

1. Açıkgöz, A., Açıkgöz, B. & Açıkgöz, O. (2022). The effect of internet addiction and smartphone addiction on sleep quality among Turkish adolescents. PeerJ 10:e12876 https://doi.org/10.7717/peerj.12876
2. Aktan, E. (2018). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Erciyes İletişim Dergisi, 5(4), 405-421.
3. Aktulun, Ö. U., & Elmas, R. (2019). 21. yüzyıl okul öncesi öğretmenleri için sosyal medya araçları: Muhtemel faydalar. Temel Eğitim, 1(4), 6-20.
4. Andreassen, C. S., Billieux, J., Griffiths, M. D., Kuss, D. J., Demetrovics, Z., Mazzoni, E., & Pallesen, S. (2016). The relationship between addictive use of social media and video games and symptoms of psychiatric disorders: A large-scale cross-sectional study. Psychology of Addictive Behaviors, 30(2), 252.
5. Arslan, A. (2020). Üniversite öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. ınternational e-Journal of Educational Studies, 4(7), 27-41.
6. Babacan, M. E., Haşlak, İ., & Hira, İ. (2011). “Sosyal medya ve arap baharı”. Akademik İncelemeler Dergisi, 6(2): 63-92.
7. Balcı, Ş, Karakoç, E & Öğüt, N. (2020). Sağlık çalışanları arasında sosyal medya bağımlılığı: iki boyutlu benlik saygısının rolü, Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 33, 296-317.
8. Bardakçı, Ş., & Oğlak, S. (2022). Toplumsal cinsiyet eşitsizliği endeksi ve Türkiye. Toplumsal Politika Dergisi, 3(1), 71-90.

9. Baykal, S. (2022). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ile benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
10. Baz, F. Ç. (2018). Sosyal medya bağımlılığı: üniversite öğrencileri üzerine çalışma. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(16), 278-295.
11. Cheng, C., Lau, Y. C., Chan, L. & Luk, J. W. (2021). “Prevalence Of Social Media Addiction Across 32 Nations: Meta-Analysis With Subgroup Analysis Of Classification Schemes And Cultural Values”. Addictive Behaviors, 117, 106845.
12. Ciddi, P. K., & Yazgan, E. (2020). Covid-19 salgininda sosyal izolasyon sirasinda fiziksel aktivite durumunun yaşam kalitesi üzerine etkisi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(37), 262-279.
13. Çolak, Ç. H. (2020). Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ve duygu düzenleme becerilerinin kişilik özelliklerine ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
14. Coşar, H. A., & Gedık, H. (2019). Öğretmen adaylarının sosyal medya bağımlılığı ve akademik erteleme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, 4(1), 32-65.
15. Çalapkulu, Ç. &, Sarı, A. (2022). Bireylerin bağımlı alışkanlıklarında sosyal medya kullanımı. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 10(2), 892-914.
16. Demir, Y., & Kumcağız, H. (2019). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9(52), 23-42.
17. Doğan, M. V. (2021). Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı belirtilerinin ve sosyal medya bağımlılığı ile depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
18. Duman, Ö. D. (2021). Sosyal medya bağımlılığının Erzurum ili üzerindeki yansıması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(1), 343-362.
19. Eijnden, R. J., Lemmens, J. S., & Valkenburg, P. M. (2016). The social media disorder scale. Computers in Human Behavior, 61, 478-487
20. Englander, F., Terregrossa, R. A., & Wang, Z. (2010). “Internet Use Among College Student: too or toy?”, Educational Review, 62(1), 85-96.
21. Ermiş, S. A. (2022). Spor ve sağlık. Spor-Eğitim-Sağlık 2022, 5. Efe Akademi Yayınları, İstanbul
22. Erturgut, R. (2008). İnternet temelli uzaktan eğitimin örgütsel, sosyal, pedagojik ve teknolojik bileşenleri. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 1(2), 79-85.
23. Güleryüz, S, Esentaş, M, Yıldız, K & Güzel, P. (2020). Sosyal izolasyon sürecindeki bireylerin serbest zaman değerlendirme biçimleri: sosyal medya kullanım amaçları ile sosyal medya bağımlılığı ilişkisinin incelenmesi, FOCUSS Spor Yönetimi Araştırmaları Dergisi, 1(1), 31-45.
24. Gürültü E. (2016). “Lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılıkları ve akademik erteleme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi”. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
25. Hou, Y., Xiong, D., Jiang, T., Song, L., & Wang, Q. (2019). Social media addiction: Its impact, mediation, and intervention. Cyberpsychology: Journal of psychosocial research on cyberspace, 13(1).
26. İnce, M. & Koçak. M,C. (2017). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım alışkanlıkları: Necmettin Erbakan Üniversitesi örneği. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,7(2), 736-749.
27. Karadağ, A., & Akçinar, B. (2019). Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ve psikolojik semptomlar arasındaki ilişki. Bağımlılık Dergisi, 20(3), 154-166.
28. Karasar, N. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Nobel Yayınları. Ankara.
29. Koçaş, F. (2017). Mersin’de lise öğrencilerinde sanal iletişim araçlarının kullanımı ve internet bağımlılığının uyku kalitesi ile ilişkisinin araştırılması. Uzmanlık Tezi. Mersin Üniveristesi Tıp Fakültesi, Mersin
30. Kurtoğlu, E., & Aydın, H. (2023). Sosyal medya bağımlılığının ve gelişmeleri kaçırma korkusunun tüketim davranışlarına etkisi üzerine bir araştırma. Journal of Yaşar University/Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 18(72).
31. Küçükkurt, M., Ç. M. Hazar., M. Çetin & H. Topbaş. (2009). Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı perspektifinden üniversite öğrencilerinin medyaya bakışı. Selçuk Dergisi İletişim, 6(1), 37-50.
32. Lüsted, A. M. (2011). “Social networking: myspace, Facebook and Twitter”, America: ABDO Publishing Campany.
33. Şafak, B., & Kahraman, S. (2019). Sosyal medya kullanımının yalnızlık ve narsistik kişilik özelliği belirtileri ile ilgili ilişkinin incelenmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(2), 54-69.
34. Şahin, C.(2017). The predictive level of social media addiction for life satisfaction: A study on university students, TOJET: The Turkish Online Journal of Educational Technology, 16(4), 120- 125.
35. Şahin, C., & Yağcı, M. (2017). Sosyal medya bağımlılığı ölçeği- yetişkin formu: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 14(1), 523-538.
36. Teyfur, M. Akpunar, B. Safalı, S. & Ercengiz, M. (2017). “Eğitim fakültesi öğrencilerin akademik erteleme davranışları ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkinin farklı değişkenler açısından incelenmesi”, Turkish Studies, (12/33) 625-640.
37. Tutgun, Ü, A. (2015). Sosyal medya bağımlılığı: üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma, Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
38. Uslu, M. (2016). Türkiye’de sosyal medya bağımlılığı ve kullanımı araştırması. Turkish Academic Research Review, 6(2), 370-396.
39. Ünlü, F. (2018). Orta yaş üstü bireylerde sosyal medya bağımlılığı ve sosyal izolasyon. PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(1), 161-172.
40. Yalçın, B. (2021). Öğretmenlerin sosyal medya bağımlılığı ile iş doyumları arasındaki ilişki (Buldan ilçe örneği). (Tezsiz Yüksek Lisans Projesi) Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Yönetimi Bilim Dalı, Denizli
41. Yanıkkerem, E., & Selçuk, A. K. (2019). Hemşirelik öğrencilerinin girişimcilik eğilimi ve sosyal medya bağımlılığını etkileyen faktörler. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(1), 15-30.
42. Yazgan, A. M. (2022). Covid 19 Pandemi yeni normalleşme sürecinde izole yaşam ve ev hanımlarının sosyal medya bağımlılığı: Popüler Kültür Üzerinden Bir Analiz. Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi, 6(2), 1-16.
43. Yüksel, Y, M, Çini, A & Yasak, B (2020). Genç yetişkinlerde sosyal medya bağımlılığı yalnızlık ve yaşam doyumunun incelenmesi, Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (40), 66-85.