Rekreasyon ve Yaşam Kalitesi: Bibliyometrik Bir Perspektiften Uluslararası Araştırma Eğilimleri

Öz

Bu çalışma, rekreasyonel faaliyetlerin bireylerin yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini kapsamlı bir şekilde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Web of Science veri tabanında "Recreation" ve "Quality of Life" anahtar kelimeleri kullanılarak 2000-2024 yılları arasında yayınlanmış 1702 araştırma incelenmiştir. Bibliyometrik analiz ve VOSviewer yazılımı aracılığıyla yapılan incelemeler, literatürdeki anahtar temalar, yazarlar arasındaki iş birliği ağları ve ülkeler bazındaki akademik üretim eğilimlerini ortaya koymuştur. Bulgular, rekreasyonun fiziksel, zihinsel ve sosyal refah üzerindeki olumlu etkilerini destekleyen geniş bir literatür yelpazesini göstermektedir. Özellikle belirli yazarların ve ülkelerin bu alanda öne çıktığı, uluslararası düzeyde etkili çalışmalar gerçekleştirdiği görülmektedir. Anahtar kelime analizi, "quality of life" ve "recreation" gibi terimlerin literatürdeki merkezi rolünü vurgulamaktadır. Yapılan araştırma rekreasyon ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi disiplinler arası bir perspektiften ele alarak, bu alandaki literatürün geniş bir analizini sunmaktadır. Ortaya konulan bulgular, rekreasyonel faaliyetlerin bireylerin yaşam kalitesini artırmadaki potansiyelini ve bu alandaki araştırma boşluklarını belirlemeye yönelik önemli ipuçları sağlamaktadır. Gelecekte yapılacak araştırmaların, farklı kültürel ve sosyoekonomik bağlamlarda rekreasyonun etkilerini daha derinlemesine incelemesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Rekreasyon
• yaşam kalitesi
• bibliyometrik analiz
• web of science

Recreation and Quality of Life: International Research Trends from a Bibliometric Perspective

Öz

This study aims to comprehensively analyze the effects of recreational activities on individuals' quality of life. A total of 1,702 studies published between 2000 and 2024 were reviewed using the Web of Science database, focusing on the keywords "Recreation" and "Quality of Life." Through bibliometric analysis and the use of VOSviewer software, the study revealed key themes in the literature, collaboration networks among authors, and trends in academic production by country. The findings demonstrate a broad spectrum of literature supporting the positive impact of recreation on physical, mental, and social well-being. Notably, specific authors and countries have emerged as leaders in this field, producing influential studies on an international level. The keyword analysis underscores the central role of terms like "quality of life" and "recreation" within the literature. This research offers a comprehensive analysis of the existing literature on the relationship between recreation and quality of life from an interdisciplinary perspective. The findings provide valuable insights into the potential of recreational activities to enhance individuals' quality of life and identify research gaps in this area. The study concludes that future research should delve deeper into the effects of recreation across different cultural and socioeconomic contexts.

Anahtar Kelimeler

• Recreation
• quality of life
• bibliometric analysis
• web of science

Kaynakça

1. Aksu, H. S., Güneş, S. G., & Kaya, A. (2022). Covid-19 küresel salgını sürecinde rekreasyona aktif katılımın yalnızlık algısına etkisi. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 5(2), 83-97. https://doi.org/10.26677/TR1010.2022.922
2. Bishop‐Fitzpatrick, L., Smith DaWalt, L., Greenberg, J. S., & Mailick, M. R. (2017). Participation in recreational activities buffers the impact of perceived stress on quality of life in adults with autism spectrum disorder. Autism Research, 10(5), 973-982. https://doi.org/10.1002/aur.1753
3. Caner, N. (2024). Serbest zaman ilgilenimi ve iş doyumu: Yaşam koçları üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Bartın Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
4. Dereli, A. B. (2024). Vosviewer ile Bibliyometrik Analiz. Communicata, (28), 1-7. https://doi.org/10.32952/communicata.1517725
5. Dill, D. D. (2023). Management and governance of the modern university: variations in the United States. In Handbook on Higher Education Management and Governance (pp. 96-111). Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781800888074.00017
6. Elnur, A. (2024). Sanatsal Rekreasyonun Toplumsal Dinamiklerinin Bourdieu Sosyolojisi Bağlamında İncelenmesi. Art-e Sanat Dergisi, 17(33), 232-256. https://doi.org/10.21602/sduarte.1480841
7. Filbay, S. R., Skou, S. T., Bullock, G. S., Le, C. Y., Räisänen, A. M., Toomey, C., ... & Emery, C. (2022). Long-term quality of life, work limitation, physical activity, economic cost and disease burden following ACL and meniscal injury: a systematic review and meta-analysis for the OPTIKNEE consensus. British Journal of Sports Medicine, 56(24), 1465-1474. https://doi.org/10.1136/bjsports-2022-105626
8. Gayman, A. M., Eys, M., & Coleman, T. (2022). Group dynamics in Canadian recreational team sports later in life. Psychology of Sport and Exercise, 60, 102137. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2022.102137

9. Johnstone, J. & Whyte, C. (2024). A Narrative Inquiry into Professional Quality of Life among Therapeutic Recreation Professionals Working in Long-Term Care Homes. Therapeutic Recreation Journal. (3) 1. 80-95. https://doi.org/10.18666/TRJ-2024-V58-I1-11438
10. Kang, S., Lee, K., & Kwon, S. (2020). Basic psychological needs, exercise intention and sport commitment as predictors of recreational sport participants’ exercise adherence. Psychology & health, 35(8), 916-932. https://doi.org/10.1080/08870446.2019.1699089
11. Karavelioğlu, B. (2024). Dünya’da ve Türkiye'de Sportif Rekreasyona Bakış Açısı: Bir Derleme Çalışması. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 164-191.
12. Kartal, A., Ergin, E., & Kanmış, H. D. (2020). COVID-19 pandemik salgın döneminde yaşam kalitesini arttırmaya yönelik sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite önerileri. Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(COVID-19), 149-155.
13. Li, W. H., Hadizadeh, M., Yusof, A., & Naharudin, M. N. (2022). Analysis of research trends on elbow pain in overhead sports: A bibliometric study based on Web of Science Database and VOSviewer. Healthcare (Vol. 10, No. 11, p. 2242). MDPI. https://doi.org/10.3390/healthcare10112242
14. Litwiller, F., White, C., Hamilton-Hinch, B., & Gilbert, R. (2021). The impacts of recreation programs on the mental health of postsecondary students in North America: An integrative review. Leisure Sciences, 44(1), 96-120. https://doi.org/10.1080/01490400.2018.1483851
15. Lundberg, O., Yngwe, A. M., Stjarne, K. M., Elstad, I. J., Ferrarini, T., Kangas, O., Norström, T., Palme, J., Fritzell, J. (2008). The role of welfare state principles and generosity in social policy programmes for public health: an international comparative study. The Lancet., 372, 1633-1640. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(08)61686-4
16. Marquez, D. X., Aguiñaga, S., Vásquez, P. M., Conroy, D. E., Erickson, K. I., Hillman, C., ... & Powell, K. E. (2020). A systematic review of physical activity and quality of life and well-being. Translational behavioral medicine, 10(5), 1098-1109. https://doi.org/10.1093/tbm/ibz198
17. Murmu, M. K., & Saha, G. C. (2021). Impact of recreational games in enhancing the quality of life of elderly adult tribals. Saudi Journal of Sports Medicine, 21(2), 59-63. https://doi.org/10.4103/sjsm.sjsm_17_21
18. Orme, N. (2020). Education and recreation. In Gentry culture in late-medieval England (pp. 63-83). Manchester University Press. https://doi.org/10.7765/9781526148261.00011
19. Özçalı, Ü. (2024). Türkiye ve İngiltere’deki Belediyelerin Sunduğu Sportif Rekreasyon Hizmetlerinin Belirlenerek, Faydalanan Bireylerin Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisinin Araştırılması (İstanbul ve Londra Örneği). Doktora Tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Türkiye.
20. Özdağoğlu, G., Özdağoğlu, A., & Damar, M. (2022). Web Of Scıence Süzgecinden Yalın Üretim Araştırma Portföyü: Nereden Başlamalıyız? Verimlilik Dergisi, (2), 213-230. https://doi.org/10.51551/verimlilik.900359
21. Patten, S. B., Williams, J. V., Lavorato, D. H., & Bulloch, A. G. (2013). Recreational physical activity ameliorates some of the negative impact of major depression on health-related quality of life. Frontiers in psychiatry, 4, 22. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2013.00022
22. Raphael, D., & Bryant, T. (2004) The welfare state as a determinant of women’s health: support for women’s quality of life in Canada and four comparison nations. Health Policy 68-1, 63-79. https://doi.org/10.1016/j.healthpol.2003.08.003
23. Satılmış, S. E., Ekinci, N. E., & Güler, Y. (2022). Pandemi sürecinde bireylerin rekreasyon farkındalık düzeyleri ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 769-784.
24. Sevil, T. (2015). Terapatik rekreasyonel aktivitelere katılımın yaşlıların algıladıkları boş zaman tatmini, yaşam tatmini ve yaşam kalitesine etkisi. Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi. Türkiye.
25. Yazgeç, G. (2019) Doğa ve Macera Rekreasyonu Etkinliklerine Katılan Bireylerin Serbest Zaman Doyumu ve Mutluluk Düzeylerinin İncelenmesi: Fethiye Destinasyonu Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Türkiye. Zingmark, M., Ankre, R., & Wall-Reinius, S. (2021). Promoting outdoor recreation among older adults in Sweden– a theoretical and empirical foundation for the development of an intervention. Archives of Public Health. https://doi.org/10.1186/s13690-021-00762-6 Zorba, E., & Yermakhanov, B. (2022). Rekreasyonda yaşam kalitesi ve fiziksel aktivitenin yeri ve önemi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 443-459.