Araştırma Makalesi

AB Ekonomilerinde Döviz Kuru ile Yenilenebilir Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki: Panel Bootstrap Nedensellik Analizi

Cilt: 4 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

AB Ekonomilerinde Döviz Kuru ile Yenilenebilir Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki: Panel Bootstrap Nedensellik Analizi

Öz

Enerji maliyetlerindeki dalgalanmalar ve döviz kuru oynaklıklarının giderilmesi gibi sık gündeme gelen ekonomik sorunların yanı sıra son dönemlerde küresel ısınma ve iklim değişikliği gibi çevresel sorunlar ve bu sorunları ortadan kaldırmak için uygulanabilecek politika önerilerinden biri olan yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının artırılması yer almaktadır. Bu bağlamda yenilenebilir enerji ile döviz kuru etkileşiminin araştırılması hedeflenmektedir. Aynı zamanda döviz kurunun ekonomik belirleyicilerinden olan enflasyon oranı ve GSYH ile etkileşimi de analize dahil edilmektedir. On beş AB ülkesinde 1995-2020 dönemini kapsayan bu çalışmada Kónya (2006) tarafından önerilen Panel Bootstrap Nedensellik Analizi yardımıyla döviz kuru, yenilenebilir enerji, enflasyon oranı ve GSYH arasındaki nedensel bağları analiz etmek bu çalışmanın amacıdır. Çalışmadan elde edilen bulgular doğrultusunda model bazında onbeş AB ülkesi için yenilenebilir enerji tüketimi ve döviz kuru arasında çift yönlü bir Granger nedensellik ilişkisi mevcuttur. Aynı zamanda GSYH’den döviz kuruna doğru tek yönlü bir Granger nedensellik gözlemlenmiştir. Enflasyon ve döviz kuru arasında ise herhangi bir nedensel ilişkiye rastlanmamıştır. Ülke bazında elde edilen nedensellik ilişkileri ise nedenselliğin yönü ve anlamlılığı bakımından ülkeler arasında farklılık göstermektedir. Elde edilen analiz sonucuna göre AB ülkelerinin yenilenebilir enerji politikalarını Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında ve REPowerEU planını dikkate alarak yenilenebilir enerji temelli attıkları yeşil dönüşüm adımları aynı zamanda bu ülkelerdeki döviz kuru istikrarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Döviz Kuru, Yenilenebilir Enerji, Enflasyon, Ekonomik Büyüme, Panel Veri Analizi.

Etik Beyan

Etik onay izni gerektirmemektedir.

Kaynakça

  1. Becker, B., & Fischer, D. (2013). Promoting renewable electricity generation in emerging economies. Energy Policy, 56, 446-455. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2013.01.004
  2. Belaïd, F., & Zrelli, M. H. (2019). Renewable and non-renewable electricity consumption, environmental degradation and economic development: Evidence from Mediterranean countries. Energy Policy, 133, 110929. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2019.110929
  3. Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253. https://doi.org/10.2307/2297111
  4. Chudik, A., & Pesaran, M. H. (2015). Common correlated effects estimation of heterogeneous dynamic panel data models with weakly exogenous regressors. Journal of Econometrics, 188(2), 393-420. http://dx.doi.org/10.1016/j.jeconom.2015.03.007
  5. Deka, A., & Cavusoglu, B. (2022). Examining the role of renewable energy on the foreign exchange rate of the OECD economies with dynamic panel GMM and Bayesian VAR model. SN Business & Economics, 2(9), 119. https://doi.org/10.1007/s43546-022-00305-3
  6. Deka, A., & Dube, S. (2021). Analyzing the causal relationship between exchange rate, renewable energy and inflation of Mexico (1990–2019) with ARDL bounds test approach. Renewable Energy Focus, 37, 78-83. https://doi.org/10.1016/j.ref.2021.04.001
  7. Deka, A., Cavusoglu, B., & Dube, S. (2022). Does renewable energy use enhance exchange rate appreciation and stable rate of inflation? Environmental Science and Pollution Research, 1-10. https://doi.org/10.1007/s11356-021-16758-2
  8. Deka, A., Cavusoglu, B., Dube, S., Rukani, S., & Kadir, M. O. (2023b). Examining the effect of renewable energy on exchange rate in the emerging economies with dynamic ARDL bounds test approach. Renewable Energy Focus, 44, 237-243. https://doi.org/10.1016/j.ref.2023.01.003
  9. Deka, A., Ozdeser, H., Cavusoglu, B., Seraj, M., & Tursoy, T. (2023a). Exchange rate stability in the emerging economies: does renewable energy play a role—A panel data analysis. Environmental Science and Pollution Research, 30(9), 23668-23677. https://doi.org/10.1007/s11356-022-23911-y
  10. Eurostat. (t.y.). Energy statistics - an overview. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Energy_statistics_-_an_overview (Erişim tarihi: 1 Şubat 2025)

Kaynak Göster

APA
Güngör Parlakyiğit, M., & Dineri, E. (2025). AB Ekonomilerinde Döviz Kuru ile Yenilenebilir Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki: Panel Bootstrap Nedensellik Analizi. Siirt Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(1), 18-33. https://doi.org/10.5281/zenodo.15732741
AMA
1.Güngör Parlakyiğit M, Dineri E. AB Ekonomilerinde Döviz Kuru ile Yenilenebilir Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki: Panel Bootstrap Nedensellik Analizi. SSAD. 2025;4(1):18-33. doi:10.5281/zenodo.15732741
Chicago
Güngör Parlakyiğit, Merve, ve Eda Dineri. 2025. “AB Ekonomilerinde Döviz Kuru ile Yenilenebilir Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki: Panel Bootstrap Nedensellik Analizi”. Siirt Sosyal Araştırmalar Dergisi 4 (1): 18-33. https://doi.org/10.5281/zenodo.15732741.
EndNote
Güngör Parlakyiğit M, Dineri E (01 Haziran 2025) AB Ekonomilerinde Döviz Kuru ile Yenilenebilir Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki: Panel Bootstrap Nedensellik Analizi. Siirt Sosyal Araştırmalar Dergisi 4 1 18–33.
IEEE
[1]M. Güngör Parlakyiğit ve E. Dineri, “AB Ekonomilerinde Döviz Kuru ile Yenilenebilir Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki: Panel Bootstrap Nedensellik Analizi”, SSAD, c. 4, sy 1, ss. 18–33, Haz. 2025, doi: 10.5281/zenodo.15732741.
ISNAD
Güngör Parlakyiğit, Merve - Dineri, Eda. “AB Ekonomilerinde Döviz Kuru ile Yenilenebilir Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki: Panel Bootstrap Nedensellik Analizi”. Siirt Sosyal Araştırmalar Dergisi 4/1 (01 Haziran 2025): 18-33. https://doi.org/10.5281/zenodo.15732741.
JAMA
1.Güngör Parlakyiğit M, Dineri E. AB Ekonomilerinde Döviz Kuru ile Yenilenebilir Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki: Panel Bootstrap Nedensellik Analizi. SSAD. 2025;4:18–33.
MLA
Güngör Parlakyiğit, Merve, ve Eda Dineri. “AB Ekonomilerinde Döviz Kuru ile Yenilenebilir Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki: Panel Bootstrap Nedensellik Analizi”. Siirt Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 4, sy 1, Haziran 2025, ss. 18-33, doi:10.5281/zenodo.15732741.
Vancouver
1.Merve Güngör Parlakyiğit, Eda Dineri. AB Ekonomilerinde Döviz Kuru ile Yenilenebilir Enerji Tüketimi Arasındaki İlişki: Panel Bootstrap Nedensellik Analizi. SSAD. 01 Haziran 2025;4(1):18-33. doi:10.5281/zenodo.15732741