İtfaiyeciliğin Dijitalleşmesi: Yangın Söndürmede İnsansız Teknolojilerin Yükselişi
Öz
Bu çalışma, yangınla mücadelede kullanılan araç ve teknolojilerin tarihsel gelişim sürecinden başlayarak, günümüzde giderek yaygınlaşan insansız yangın söndürme sistemlerinin teknik, operasyonel ve işlevsel özelliklerine kadar kapsamlı ve detaylı bir değerlendirme sunmaktadır. Geleneksel yangın söndürme araçlarının sınıflandırılması, kullanım alanları, avantajları ve modernleşme süreçleri bilimsel bir perspektifle ele alınmıştır. Özellikle robotik sistemler, insansız hava araçları (İHA) ve insansız kara araçlarının (İKA) yangınla mücadeledeki etkinliği, teknolojik yenilikler, otomasyon kapasitesi, gelişmiş sensör sistemleri ve stratejik uygulamalar açısından derinlemesine incelenmiştir. Ayrıca, küresel yangın söndürme araçları ve robot sistemleri pazarına ilişkin karşılaştırmalı veriler analiz edilmiş; bölgesel gelişim dinamikleri, pazar büyüme öngörüleri, teknoloji transferi, yatırım eğilimleri ve sektörün geleceğine yönelik kapsamlı değerlendirmeler sunulmuştur. Derleme niteliğindeki bu araştırma, literatürdeki bilimsel çalışmalar, sektörel raporlar ve üretici firma verileri temel alınarak hazırlanmış olup, yangın güvenliği teknolojilerinin güncel durumu ve gelecekteki gelişim trendlerine ilişkin bütüncül ve kapsamlı bir perspektif sağlamayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda çalışma, hem akademik literatüre yeni bir sentez ve analiz derinliği kazandırmakta hem de yangınla mücadelede görevli kurum ve karar vericilere teknolojik gelişmeleri yakından takip edebilme ve stratejik planlamalarını bu doğrultuda şekillendirebilme olanağı sunarak uygulamaya da doğrudan katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Yangın Söndürme Teknolojileri, İtfaiye Araçları, İnsansız Sistemler, Yangın Robotları, Küresel Pazar, Teknolojik Dönüşüm
Kaynakça
- Acar, M., & Çağdaş, D. Y. (2019). Endüstri devriminin ışığında “Afet 4.0”. In E. S. Bayrak Meydanoğlu, M. Klein, & D. Kurt (Eds.), Dijital dönüşüm trendleri (ss. 231–257). İstanbul: Filiz Kitabevi.
- Acar, O., & Honkavaara, E. (2024). A review of vehicles for fire suppression. Preprints, 1-17. https://doi.org/10.20944/preprints202409.0184.v2
- Alexander, J. C. (1992). Durkheim's problem and differentiation theory today. In H. Haferkamp & N. J. Smelser (Eds.), Social change and modernity (pp. 179-205). Los Angeles, CA: University of California Press.
- Alkemade, F. (2019). A century of fluid mechanics in the Netherlands. Springer.
- AlQahtani, A. A. S., Sulaiman, M., Alshayeb, T., & Alamleh, H. (2025). From inception to innovation: A comprehensive review and bibliometric analysis of IoT-enabled fire safety systems. Safety, 11(2), 41.
- Angın, C. (2024). Afet yönetiminde mülki idare ve belediyeler: İş birliğine dayalı afet yönetimi yaklaşımıyla 6 Şubat 2023 depremleri. Memleket Siyaset Yönetim, 19(43), 687-714. https://doi.org/10.56524/msydergi.1512154
- Ateş, H., & Düzgün, M. (2020). İnsansız hava araçları (İHA): Temel bilgiler ve kullanım alanları. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
- Baker, E. (2018). Fire engines (Vol. 852). Bloomsbury Publishing.
- Balcerzak, A. T., Jasiuk, B. E., Fellner, C. A., & Feltynowski, D. M. (2021). The Polish perspective of using unmanned aerial vehicle systems in international firefighting and crisis management missions: Legal and technological analysis. In 2021 International Conference on Unmanned Aircraft Systems (ICUAS) (pp. 1478–1487). IEEE. https://doi.org/10.1109/ICUAS51884.2021.9476758
- Bogue, R. (2021). The role of robots in firefighting. Industrial Robot: The International Journal of Robotics Research and Application, 48(2), 174–178.