Kerpicin Çağdaş Kullanımını Deneyimleme Çabası: Modül Kedi Evi

Öz

Yapı üretiminde her türlü verimliliği esas alan ve atık oluşumunu seyrelten sürdürülebilir tasarım anlayışı son yıllarda daha da çok tercih edilmektedir. Sürdürülebilir bir malzeme olan kerpiç doğal, sağlıklı ve ekonomiktir ayrıca basit aletler kullanılarak nitelikli elemana ihtiyaç duyulmadan bulunduğu bölgede rahatlıkla üretilebilir. Bu çalışmada kerpicin çağdaş kullanımının deneyimlenmesi amacı ile tasarlanan kerpiç kedi evinin uygulaması yapılmıştır. Kerpiç malzemenin termal konfor sağlama özelliğinden dolayı uygulama denemesi için barınak fonksiyonu seçilmiştir. Kavramsal bölümde, kerpiç sürdürülebilirlik bağlamında irdelenmiş, sıkıştırılmış toprak tekniği ve kullanılan toprak karışım (Alker) hakkında bilgi verilmiştir. Belediyelerin sokak hayvanları için ürettikleri kulübe örnekleri incelenmiştir. Uygulaması yapılan kerpiç kedi evinin yapım aşamaları fotoğraflarla desteklenerek anlatılmıştır. Değerlendirme, sonuç ve öneriler bölümünde uygulamada karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerilerine değinilmiştir. Çalışma uygulama deneyiminin paylaşılması ve sürdürülebilir yapılaşma farkındalığı adına önemlidir. Ayrıca belediyelerin kamusal alanlarda uygulayabileceği alternatif sürdürülebilir barınak önerisi yapmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kerpiç
• Alker
• Sıkıştırılmış toprak
• Barınak
• Sürdürülebilir mimarlık

A Mockup to Experimental Usage of Earth Material in Contemporary Architectural Language: Moduler Cat House

Abstract

The sustainable design approach, which is based on all kinds of efficiency in building production and dilutes waste generation, has become more and more preferred in recent years. As a sustainable material, adobe is natural, healthy and economical, and can be easily produced by simple tools without qualified craftsman. In this study, the application of the adobe used cat house designed with the aim of experiencing the contemporary use of adobe was made. The shelter function was chosen for the application trial due to the thermal comfort of the adobe material. In the conceptual section, adobe is analyzed in the context of sustainability and information about the rammed earth technique and the soil mixture (Alker) used is given. Examples of kennels produced by municipalities for stray animals were examined. The construction stages of the adobe cat house were explained with photographs. In the evaluation, conclusion and recommendations section, the problems encountered in practice and solution suggestions are mentioned. The study is important for the sharing of practical experience and awareness of sustainable construction. It also suggests alternative sustainable shelters that municipalities can implement in public spaces.

Keywords

• Adobe
• Alker
• Rammed earth
• Shelter
• Sustainable architecture.

Kaynakça

1. Akıncıtürk, M. (2015). Sürdürülebilirlik ve Ekoloji Açısından Sertifikalı Konutların Analizi: İstanbul Örneği. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Kültür Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
2. Alibeyoğlu, R. N. ve Ökten, M. S. (2021). Sıkıştırılmış toprak yapılar üzerine bir inceleme. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 11(3), 1036-1057.
3. Barton, H. (1996). Planning For Sustainable Devolopment, C.Greed(ed.). İnvesting Town Planning, Longman, Harlow, 115-130.
4. Beckett, C. T. S., Cardell Oliver, R., Ciancio, D., & Huebner, C. (2018). Measured and simulated thermal behaviour in rammed earth houses in a hot arid climate. Part A: Structural behaviour. Journal of Building Engineering, 15, 243–251. https://doi.org/10.1016/j.jobe.2017.11.013.
5. Burroughs, S. (2008). Soil Property Criteria for Rammed Earth Stabilization. Journal of Materials in Civil Engineering, 20(3), 264-273.
6. Cabeza, L. F.; Rincón, L.; Vilariño, V.; Pérez, G.; & Castell, A. (2014). Life cycle assessment (LCA) and life cycle energy analysis (LCEA) of buildings and the building sector: A review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 29, 394–416. https://doi.org/10.1016/j.rser.2013.08.037
7. Calatan G., Hegyi A., Dico C. & Mircea C. (2016). Determining the Optimum Addition of Vegetable Materials in Adobe Bricks. Procedia Technology, 22, 259 – 265.
8. Cengizkan, N, M. (2007). Mimarlıkta Sürdürülebilirlik, Önsöz, Mimarlık Dergisi, 340, 5.

9. Çepel, N. (1988). Toprak İlmi, İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi.
10. Çiçek, B. (2014, May 16–18). Çağdaş bir yapı malzemesi olarak toprak. Sürdürülebilir Mimari Tasarımda Kerpiç Malzeme Kullanımı Paneli, Selçuk Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Konya.
11. Foster, N. (2007). Mimarlık ve Sürdürülebilirlik. Çeviren. Tuncer, B. Yapı Dergisi-Yapıda Ekoloji: Ekolojik Tasarım ve Sürdürülebilirlik eki.
12. Goodhew,S., Boutouil,M., Streiff,F., Guern,M., Carfrae, J. & Fox, M.(2021). Improving the thermal performance of earthen walls to satisfy current building regulations, Energy and Buildings, 240.
13. Guy S.&Farmer G. (2001). Reinterpreting Sustainable Architecture: The Place of Technology. Journal of Architectural Education, 54(3), 140-148.
14. Güneri, M. (2023). Ayçiçeği Sapı İlavesi ile Kerpiç Malzemenin Fiziksel ve Mekanik Özelliklerinin Araştırılması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Edirne.
15. Helvacı G. (2001). Gap Bölgesinde İnsan Yerleşmelerinin İyileştirilmesi Amacıyla Alçı Katkılı Kerpiç ve Tuğla Duvarın Şanlıurfa Toplu Konut Projesi Üzerinde Karşılaştırılması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
16. Ige, O., Danso, H. (2021). Physico-Mechanical and Thermal Gravimetric Analysis of Adobe Masonry Units Reinforced with Plantain Pseudo-Stem Fibres for Sustainable Construction. Construction and Building Materials, 273.
17. Işık, B. (2000, Kasım 1-2). Türkiye’de Kerpiç Yapı Kültürü ve Alçı ile Stabilize Edilen Kerpiç-Alker Yapılar. III. Ulusal Alçı Kongresi, Ankara, Türkiye.
18. Işık, B.(2023). ”Geleceği Gelenekselin Işığıyla Oluşturmak” adlı uygulamalı kerpiç atölyesi, İstanbul Teknik Üniversitesi.
19. Jaquin, P. A., Augarde, C. E., Gallipoli, D. & Toll, D. G. (2009). The strength of unstabilised rammed earth materials. Geotechnique, 59(5), 487-490.
20. Jiang, B., Lu, R., Jiang, M., Wang, L., Chun, L. & Wan, L. (2024). Experimental study on thermal and humidity properties of modified rammed earth buildings in winter, Building and Environment, 258.
21. Joshi S. (1999). Product Environmental Life-Cycle Assessment Using İnput–Output Techniques. Journal of Industrial Ecology, 2(3), 95–120.
22. Kafesçioğlu, R. (1980). Yapı Malzemesi Olarak Kerpicin Alcı ile Stabilizasyonu. Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Mühendislik Araştırma Grubu, Proje no:505, İstanbul.
23. Kafesçioğlu, R. (2017). Çağdaş Yapı Malzemesi Toprak ve Alker, İTÜ Vakfı Yayınları, İstanbul. Kianfar, E. & Toufigh, V. (2016). Reliability analysis of rammed earth structures, Construction and Building Materials, 127, 884-895.
24. Kim, J.J & Rigdon, B. (1998). Sustainable Architecture Module: Introduction to Sustainable Design. National Polution Prevention Center for Higher Education.
25. Koç, Z.G. ve Akbulut E., D. (2017). Ekolojik Tasarım Kapsamında Dünyada ve Türkiye’de Toprak Yapı Standart ve Yönetmeliklerinin Değerlendirilmesi. Megaron, 12(4), 647-657.
26. Letelier, G.A., Riedel, J.C., Antico, F.C., Valdes, C. & Caceres, G. (2018). Influence of Natural Fiber Dosage and Length on Adobe Mixes Damage-Mechanical Behavior. Construction and Building Materials, 174, 645-655.
27. Millogo, Y., Aubert, J. E., Hamard, E. & Morel, J. C. (2015). How Properties of Kenaf Fibers from Burkina Faso Contribute to the Reinforcement of Earth Blocks. Materials, 8.
28. Minke, G. (2009). Building with Earth: Design and Technology of Sustainable Architecture. 1st Edition, Birkhäuser, Basel-Berlin-Boston.
29. Mishra, S. & Usmani, J.A. (2013). Comparison of Embodied Energy in Different Masonry Wall Materials. International Journal of Advanced Engineering Technology, 3945, 90-92.
30. Morel, J. C., Mesbah, A., Oggero, M. & Walker, P. (2001). Building Houses with Local Materials: Means to Drastically Reduce the Environmental İmpact of Construction. Building and En¬vironment, 36,119-126.
31. Nguyen,T., BuiT., Limam,A., Bui,T. & Bui,Q. (2021). Evaluation of seismic performance of rammed earth building and improvement solutions, Journal of Building Engineering, 43.
32. Pevsner, N., Fleming, J.& Honour, H. (1966). The Penguin Dictionary of Architecture. Penguin Books.
33. Ramezannia A., Gocer, Ö.& Tabrizi T.B. (2024). The life cycle assessment of stabilized rammed earth reinforced with natural fibers in the context of Australia. Construction and Building Materials, 416.
34. Reyes, J., Rincon ,R., Yamin ,L., Correal, J., Martinez, J., Sandoval ,J., Gonzalez, C. & Angel, C. (2020). Seismic retrofitting of existing earthen structures using steel plates, Construction and Building Materials, 230.
35. Sammis, T. (n.d.). *Soil texture analysis* [Educational handout]. New Mexico State University; University of California Division of Agriculture and Natural Resources.
36. Strazzeri, V., & Karrech, A. (2023). Qualitative and quantitative study to assess the use of rammed earth construction technology in Perth and the south-west of Western Australia. Cleaner Materials, 7, Article 100169. https://doi.org/10.1016/j.clema.2023.100169
37. Thompson D., Augarde C. & Osorio J.P. (2022). A review of current construction guidelines to inform the design of rammed earth houses in seismically active zones. Journal of Building Engineering, 54.
38. Torgal, P.& Jalali, S. (2011). Earth Construction: Lessons From The Past for Future Eco-Efficient Construction. Construction and Building Materials, 29, 512-519.
39. Yetgin Ş., Çavdar Ö. ve Çavdar A. (2008).The Effects of The Fiber Contents on The Mechanic Properties of The Adobes. Construction and Building Materials, 22, 222-227.
40. Zhang,L., Zhou,T.,Lu,J. Tan,W. & Liang, Z. (2024). Flexural capacity and failure trend of fiber and steel reinforcement reinforced cement stabilized rammed earth beams, Structures, 68.
41. Url-1: https://www.undp.org/tr/turkiye/publications/undp-2022-yillik-raporu (Erişim tarihi: 02.06.2024).
42. Url-2: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5199&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 (Erişim tarihi: 02.06.2024).
43. Url-3: https://www.pamukkale.bel.tr/h-1726-pamukkale-de-ahsap-atiklar-kedilere-ev-oluyor (Erişim tarihi: 02.06.2024).
44. Url-4: https://www.gaziantep.bel.tr/tr/haberler/buyuksehir-hayri-tutunculer-parkina-yeni-kedi-evleri-kurdu#images-2 (Erişim tarihi: 02.06.2024).
45. Url-5: https://merkezefendi.bel.tr/haber.aspx?haber=merkezefendi-belediyesi-can-dostlara-sahip-cikiyor (Erişim tarihi: 02.06.2024).
46. Url-6: https://www.aa.com.tr/tr/yasam/geri-donusum-malzemeleri-sokak-hayvanlarina-sicak-yuva-oldu/2458316 (Erişim tarihi:02.06.2024).
47. Url-7: https://www.kanal23.com/haber/elazig/baskan-serifogullarindan-ornek-olacak-proje-sokak-hayvanlarini-okullar-sahiplenecek-NTf1w69B (Erişim tarihi: 02.06.2024).
48. Url-8: https://hbrcaldiran.com/haber/6507976/sokak-hayvanlari-icin-caldirana-kulube-birakildi (Erişim tarihi: 02.06.2024).
49. Url-9: https://gazetekalem.com.tr/ankara-buyuksehir-belediyesi-geri-donusum-atolyelerinde-uretilen-kopek-kulubeleri-dagitildi/ (Erişim tarihi: 02.06.2024).
50. Url-10: https://www.karesi.bel.tr/yazi/karesi-belediyesi-atiklardan-sokak-hayvanlarina-kulube-yapiyor (Erişim tarihi: 02.06.2024).
51. Url-11: https://www.dezeen.com/2022/09/27/jessica-martin-cinders-tsoa-shelter/(Erişim tarihi:18.01.2025). Url-12: https://www.reddit.com/r/DIY/comments/1691c0j/we_built_a_rammed_earth_bench_out_of_earth_stones/?rdt=50047 (Erişim Tarihi:18.01.2025).
52. Url-13: https://clay-works.com/london-festival-of-architecture-2020/(Erişim Tarihi:18.01.2025).
53. Url-14: https://www.hiveearth.com/post/rammed-earth-a-sustainable-solution-for-interior-design(Erişim Tarihi:18.01.2025).
54. Url-15: http://www.earthwallbuilders.com/projects.html (Erişim Tarihi:18.01.2025).
55. Url-16: https://formfindinglab.wordpress.com/2016/07/20/our-summer-rammed-earth-experiments-23-construction/(Erişim Tarihi:18.01.2025).