Araştırma Makalesi

Tarihî Endüstri Yapılarında Yeniden İşlevlendirme: Vaka Çalışmalarının Karşılaştırmalı İncelemesi

Cilt: 6 Sayı: 11 29 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Tarihî Endüstri Yapılarında Yeniden İşlevlendirme: Vaka Çalışmalarının Karşılaştırmalı İncelemesi

Öz

Tarihî endüstri yapıları, kentsel ve mimari mirasın önemli parçalarıdır. Ancak işlevlerini yitirdiklerinde, bu yapılar genellikle atıl kalmakta ve hızla bozulmaktadır. Bu çalışma, tarihî endüstriyel yapıların korunması ve günümüz ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenmesi üzerine odaklanmaktadır. Kamusal erişilebilirlikleri, geniş iç mekân açıklıkları ve bilimsel literatürde başarılı örnekler olarak tanınmaları nedeniyle yeniden işlevlendirme süreçlerine farklı yaklaşımları temsil eden Coal Drops Yard, Sjakket Youth Club, Baruthane ve Samsun Tütün Fabrikası endüstri yapıları incelenmek üzere seçilmiştir. Bu seçilen yapıların iç mekân düzenlemeleri, malzeme kullanımları, mekânsal bütünlükleri, tarihsel dokusunun korunması ve yeni işlevlerinin kentle uyumu bağlamında değerlendirilmeleri yapılmıştır. Yapıların yeniden işlevlendirme sonrasında hem bulundukları bölgeye olan sosyo-kültürel ve ekonomik katkıları hem de mimari ve iç mimari olarak nasıl ele alındıkları analiz edilmiştir. Buna göre yeniden işlevlendirilen bazı tarihî endüstri yapılarında mevcut dokunun korunurken bazılarında ise kaybolduğu gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Büke, D. G. (2018). Mimari koruma ve yeniden işlevlendirme kavramı: Konak Pier örneği (Yüksek Lisans Tezi). Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  2. Cenikli, Ö., Taş, M., & Taş, N. (2023). Endüstri yapılarında yeniden işlevlendirmenin GSB bağlamında analizi: Bulvar AVM örneği. 1st International Conference on Frontiers in Academic Research, 95–107.
  3. ICOMOS. (1964). International charter for the conservation and restoration of monuments and sites (The Venice Charter). IInd International Congress of Architects and Technicians of Historic Monuments, Venice. Erişim adresi: https://www.icomos.org/charters/venice_e.pdf
  4. ICOMOS. (1994). The Nara document on authenticity. Nara Conference on Authenticity in Relation to the World Heritage Convention, Japan: UNESCO/ICCROM/ICOMOS. Erişim adresi: https://whc.unesco.org/document/116018
  5. ICOMOS. (2008). Québec declaration on the preservation of the spirit of place. 16th General Assembly of
  6. ICOMOS, Québec, Canada. Erişim adresi: https://www.icomos.org/quebec2008/quebec_declaration/pdf/GA16_Quebec_Declaration_Final_EN.pdf
  7. ICOMOS Türkiye. (2013). ICOMOS Türkiye mimari mirası koruma bildirgesi. ICOMOS Türkiye Milli Komitesi. Erişim adresi: https://www.icomos.org.tr/?Sayfa=Icomostuzukleri&dil=tr
  8. Kıraç, A. B., Coşkun, B. S., & Erdoğan, D. (2018). Küçükçekmece Osmanlı Kibritleri Fabrikası’nın endüstriyel miras kapsamında değerlendirilmesi. Megaron, 13(1), 67–84.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İç Mimarlık

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

6 Mart 2025

Kabul Tarihi

16 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 11

Kaynak Göster

APA
Temel, H. N., & Hersek, C. M. (2025). Tarihî Endüstri Yapılarında Yeniden İşlevlendirme: Vaka Çalışmalarının Karşılaştırmalı İncelemesi. STAR Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi, 6(11), 217-245. https://doi.org/10.65660/stardergisi.1652895

 Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi (STAR)' nde yayınlanan eserler Creative Commons tarafından CC BY-NC ile lisanslanmıştır.