Adaptive Reuse in Historic Industrial Buildings: A Comparative Study of Case Studies

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 11, 217 - 245, 29.12.2025

Hilal Nur Temel , Can Mehmet Hersek

https://doi.org/10.65660/stardergisi.1652895

https://izlik.org/JA94GT44YB

Öz

Historic industrial buildings are an important part of the urban and architectural heritage. However, when they lose their function, these structures are often abandoned and rapidly deteriorate. This study focuses on the conservation and adaptive reuse of historic industrial buildings in response to contemporary needs. Coal Drops Yard, Sjakket Youth Club, Baruthane and Samsun Tobacco Factory have been selected for analysis as they represent different approaches to adaptive refunctioning processes due to their public accessibility, large internal spans and recognition in the scientific literature as successful examples. These selected buildings have been evaluated in terms of interior spatial organization, material use, spatial integrity, preservation of historical character and compatibility of their new functions with the urban context. The study also analyses the socio-cultural and economic contributions of these refunctioning buildings to their respective regions, as well as their architectural and interior design considerations. The findings indicate that while some historic industrial buildings retain their existing fabric during the adaptive refunctioning process, others experience a loss of historic elements.

Anahtar Kelimeler

Industrial structures , Adaptive reuse , Industrial heritage , Originality , Contemporary annex.

Tarihî Endüstri Yapılarında Yeniden İşlevlendirme: Vaka Çalışmalarının Karşılaştırmalı İncelemesi

https://izlik.org/JA94GT44YB

Öz

Tarihî endüstri yapıları, kentsel ve mimari mirasın önemli parçalarıdır. Ancak işlevlerini yitirdiklerinde, bu yapılar genellikle atıl kalmakta ve hızla bozulmaktadır. Bu çalışma, tarihî endüstriyel yapıların korunması ve günümüz ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenmesi üzerine odaklanmaktadır. Kamusal erişilebilirlikleri, geniş iç mekân açıklıkları ve bilimsel literatürde başarılı örnekler olarak tanınmaları nedeniyle yeniden işlevlendirme süreçlerine farklı yaklaşımları temsil eden Coal Drops Yard, Sjakket Youth Club, Baruthane ve Samsun Tütün Fabrikası endüstri yapıları incelenmek üzere seçilmiştir. Bu seçilen yapıların iç mekân düzenlemeleri, malzeme kullanımları, mekânsal bütünlükleri, tarihsel dokusunun korunması ve yeni işlevlerinin kentle uyumu bağlamında değerlendirilmeleri yapılmıştır. Yapıların yeniden işlevlendirme sonrasında hem bulundukları bölgeye olan sosyo-kültürel ve ekonomik katkıları hem de mimari ve iç mimari olarak nasıl ele alındıkları analiz edilmiştir. Buna göre yeniden işlevlendirilen bazı tarihî endüstri yapılarında mevcut dokunun korunurken bazılarında ise kaybolduğu gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Endüstri yapıları , Yeniden işlevlendirme , Endüstri mirası , Özgünlük , Çağdaş ek

Kaynakça

• Büke, D. G. (2018). Mimari koruma ve yeniden işlevlendirme kavramı: Konak Pier örneği (Yüksek Lisans Tezi). Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
• Cenikli, Ö., Taş, M., & Taş, N. (2023). Endüstri yapılarında yeniden işlevlendirmenin GSB bağlamında analizi: Bulvar AVM örneği. 1st International Conference on Frontiers in Academic Research, 95–107.
• ICOMOS. (1964). International charter for the conservation and restoration of monuments and sites (The Venice Charter). IInd International Congress of Architects and Technicians of Historic Monuments, Venice. Erişim adresi: https://www.icomos.org/charters/venice_e.pdf
• ICOMOS. (1994). The Nara document on authenticity. Nara Conference on Authenticity in Relation to the World Heritage Convention, Japan: UNESCO/ICCROM/ICOMOS. Erişim adresi: https://whc.unesco.org/document/116018
• ICOMOS. (2008). Québec declaration on the preservation of the spirit of place. 16th General Assembly of
• ICOMOS, Québec, Canada. Erişim adresi: https://www.icomos.org/quebec2008/quebec_declaration/pdf/GA16_Quebec_Declaration_Final_EN.pdf
• ICOMOS Türkiye. (2013). ICOMOS Türkiye mimari mirası koruma bildirgesi. ICOMOS Türkiye Milli Komitesi. Erişim adresi: https://www.icomos.org.tr/?Sayfa=Icomostuzukleri&dil=tr
• Kıraç, A. B., Coşkun, B. S., & Erdoğan, D. (2018). Küçükçekmece Osmanlı Kibritleri Fabrikası’nın endüstriyel miras kapsamında değerlendirilmesi. Megaron, 13(1), 67–84.
• Köksal, T. G., & Ahunbay, Z. (2006). İstanbul’daki endüstri mirası için koruma ve yeniden kullanım önerileri. İTÜ Mimarlık, Planlama, Tasarım Dergisi, 5(2), 125–136.
• Kurt, M. (2014). The concept of authenticity in the protection of industrial heritage: The case of Samsun Tobacco Factory Building (Yüksek Lisans Tezi). Bilkent Üniversitesi, Ankara.
• Mukoyoshi, M. (2019). コンバージョン建築の隙間空間に関する分析および設計提案 (Dönüşüm binalarında boşluk alanları üzerine analiz ve tasarım önerileri) (Yüksek Lisans Tezi). Tokyo Metropolitan Üniversitesi, Şehir ve Çevre Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Bölümü, Tokyo.
• Okyay Bayazit, G. G., & Kıraç, A. B. (2024). Exploring theoretical and practical shifts in post-Venice Charter conservation perspective through reuse of Istanbul’s industrial heritage. İdealkent, 16(46), 2493–2530.
• Öztürk, S. S., & Koramaz, E. K. (2020). Endüstri mirasının yeniden işlevlendirilmesi ve Londra Coal Drops Yard alışveriş merkezi örneği. Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi, 3(1), 121–135.
• Realdania. (2007). Sjakket Youth Club project report. Realdania Foundation Publications.
• Tanyeli, G., & İkiz, D. (2009). İstanbul'da bir endüstriyel miras örneği: Bomonti Bira Fabrikası. TÜBA-KED, 109–121.
• Tunçer, İ. B., & Ateş Can, S. (2022). Endüstri mirası yapıların yeniden işlevlendirilmesi: Üç farklı tütün fabrikasının dönüşümü. Mimarlık ve Yaşam Dergisi, 7(1), 333–357.
• Yıldız, N. (2020). Geleneksel konutta yeniden kullanım kavramının mekânsal açıdan incelenmesi: Zeynep Onbaşı Evi. Online Journal of Art and Design, 8(4), 175–187.
• İnternet Kaynakları Url-1:https://www.bam.co.uk/how-we-do-it/case-study/coal-drops-yard-king-s cross#:~:text=Built%20in%201850%2C%20the%20historic,By%202008%20they%20were%20derelict (Erişim tarihi: 05.09.2024).
• Url-2: https://www.heatherwick.com/project/coal-drops-yard/ (Erişim tarihi: 05.09.2024).
• Url-3: https://www.kingscross.co.uk/coal-drops (Erişim tarihi: 05.09.2024).
• Url-4: https://www.archdaily.com/904676/coal-drops-yard-heatherwick-studio (Erişim tarihi: 05.09.2024).
• Url-5: https://www.arkitektuel.com/coal-drops-yard/ (Erişim tarihi: 05.09.2024).
• Url-6: https://www.archdaily.com/13373/sjakket-youth-club-plot (Erişim tarihi: 05.09.2024).
• Url-7: http://jdsa.eu/sja/# (Erişim tarihi: 05.09.2024).
• Url-8: https://big.dk/projects/sjakket-youth-club-1375 (Erişim tarihi: 06.09.2024).
• Url-9: https://xxi.com.tr/i/baruthane (Erişim tarihi: 06.09.2024).
• Url-10: https://www.arkiv.com.tr/proje/baruthane/15035 (Erişim tarihi: 09.09.2024).
• Url-11: https://www.arkitera.com/proje/baruthane/ (Erişim tarihi: 09.09.2024).
• Url-12: https://www.instagram.com/coaldropsyard/ (Erişim tarihi: 12.09.2024).
• Url-13: https://www.archiweb.cz/en/b/klub-mladeze-sjakket (Erişim tarihi: 12.09.2024).
• Url-14:https://kulturenvanteri.com/tr/yer/baruthane-kasr-i-humayun/30bde0bc-c4ab-4313-af27-394983c1b08f/ (Erişim tarihi: 12.09.2024).
• Url-15: https://www.instagram.com/oktayozel__/reel/C15IoLiIjXL/?locale=ko (Erişim tarihi: 14.09.2024).
• Url-16: https://x.com/oktayozel/status/1744815765390233960 (Erişim tarihi: 14.09.2024).
• Url-17: https://www.mimyapi.com.tr/bulvar-avm.html (Erişim tarihi: 14.09.2024).
• Url-18:https://www.tripadvisor.com.tr/LocationPhotoDirectLink-g298035-d4663130-i99414523-Samsun_Bulvar_AVM-Samsun_Turkish_Black_Sea_Coast.html (Erişim tarihi: 14.09.2024).
• Url-19: https://historicengland.org.uk/listing/the-list/ (Erişim tarihi: 11.09.2025).
• Url-20: http://re-photo.co.uk/?tag=eastern-coal-drops (Erişim tarihi: 12.09.2025).
• Url-21: https://loa-fonden.dk/en/projects/sjakket-in-copenhagen/?utm_source=chatgpt.com (Erişim tarihi: 12.09.2025).
• Url-22:https://www.iconeye.com/back-issues/sjakket-youth-centre-icon-048-june 2007?utm_source=chatgpt.com (Erişim tarihi: 12.09.2025).
• Url-23:https://www.sjakket.dk/forside/sjakkets-historie.aspx#:~:text=I%201995%20flyttede%20Sjakket%20til,blev%20aldrig%20rigtig%20til%20noget (Erişim tarihi: 12.09.2025).
• Url-24: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Samsun_Tekel_sigara_fabrikalar%C4%B1.jpg (Erişim tarihi: 12.09.2025).