Gum Bichromate Tekniği ile Trikrom Fotoğraf Baskısı: Malzemeden Sonuca Uygulama Deneyimleri

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 11, 337 - 355, 29.12.2025

Şirin Gazialem

https://doi.org/10.65660/stardergisi.1798341

Öz

Gum Bichromate baskı tekniği, 19. yüzyılın sonlarında piktoryalist fotoğrafçılar tarafından yaygın olarak kullanılan ve günümüzde alternatif fotoğraf baskıları arasında yeniden ilgi gören bir tekniktir. Tarihsel süreçte UV ışık olarak sadece gün ışığından yararlanıldığı ve pozlama gün ışığında gerçekleştiği için Gum Bichromate’ın da aralarında bulunduğu tekniklere genel olarak “Güneş Baskı Teknikleri” adı verilmektedir. Gum Bichromate tekniğini diğer güneş baskı tekniklerinden ayıran temel özellik, kullanılan kimyasalların şeffaf açık sarı tonlarda bir sonuç vermesi ve pigment eklenmesi ile birlikte o pigmentin renginde baskı elde etmeye imkân tanımasıdır. Bu sayede farklı renklerde tek renk baskılar yapılabildiği gibi trikrom ve dört renk baskı teknikleri kullanılarak renkli fotoğraflar da basılabilmektedir. Bu çalışma hem uygulama hem de akademik araştırma bakımından Türkiye’de az örneğine rastlanan Gum Bichromate tekniği ile trikrom baskı yöntemini ele almaktadır. Çalışma hem literatür taramasına hem de araştırmacının kendi görselleri üzerinden deneyim ve gözlemlerine dayanmaktadır. Bu nedenle uygulamalı bir araştırma örneği olarak öne çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Gum Bichromate , Güneş baskı , Alternatif fotoğraf , Trikrom baskı , Fotoğraf baskısı.

Trichrome Photographic Printing with the Gum Bichromate Technique: Practical Experiences from Material to Results

Öz

The Gum Bichromate printing technique, widely used by pictorialist photographers in the late 19th century, is a technique that is currently experiencing renewed interest among alternative photographic prints. Historically, since only daylight was used as UV light and exposure took place in daylight, techniques such as Gum Bichromate are generally referred to as “Sun Printing Techniques.” The fundamental feature that distinguishes the Gum Bichromate technique from other sun printing techniques is that the chemicals used produce a transparent light yellow tone and, with the addition of pigment, allow printing in the color of that pigment. This makes it possible to produce single-color prints in different colors, as well as color photographs using trichrome and quadricolor printing techniques. This study addresses the Gum Bichromate technique and the trichrome printing method, which are rarely seen in Turkey, both in terms of application and academic research. The study is based on both a literature review and the researcher's own experiences and observations through their own visuals. Therefore, it stands out as an example of applied research.

Anahtar Kelimeler

Gum Bichromate , Sun printing , Alternative photography , Trichrome printing , Photographic print.

Kaynakça

• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2024). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (36. baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
• Er, M. H. (2022). Gum bikromat fotoğraf baskı tekniğinin günümüzde kullanımı. O. Karahan ve N. Azgınoğlu (Ed.), Art & Design 2022: International Congress on Art and Design Research (Proceedings Book) (s. 921–937)içinde. Kayseri, Türkiye. ISBN 978-605-71798-0-7.
• Erutku, B. (2019). Gum bikromat fotoğraf baskısı’nda pigment olarak zerdeçal kullanımı. Aydın Sanat, 5(10), 109–114.
• Erutku, B. Ü. (2024). Gum bikromat fotoğraf baskısında kök boya, hibiskus ve pancarın pigment etkisinin araştırılması. Sanat ve İnsan Dergisi, 8(2), 259–267. ISSN 1309-7156.
• Glover, T. F. (1977). Gum-bichromate photographic printing as applicable to the ceramic process (Unpublished master’s thesis). North Texas State University, Denton.
• Hinkel, B. & Reeder, R. (2006). Digital negatives: Using Photoshop to create digital negatives for silver and alternative process printing. Oxford: Elsevier/Focal Press.
• James, C. (2009). The gum bichromate process. In The book of alternative photographic processes. Clifton Park, NY: Delmar Cengage Learning.
• James, C. (2015). The book of alternative photographic processes. Boston, MA: Cengage Learning. Kılıç, L. (2007). Fotoğrafa başlarken. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
• Kızılırmak, B. & İnan Çalapkulu, Ş. (2020). Alternatif fotoğraf baskı tekniklerinden cyanotype’ın deneysel baskıresimde kullanılabilirliği. Journal of Social and Humanities Sciences Research,7(62), 3580-3593.
• Maskell, A. & Demachy, R. (1901). Photo-aquatint, or, the gum-bichromate process: A practical treatise on a new process of printing in pigment especially suitable for pictorial workers. London: Hazell, Watson & Viney.
• Richards, J. C. (1905). The gum-bichromate process. Nature, 72, 455. https://doi.org/10.1038/072455c0
• Routledge. (2015). Alternative processes – A few essentials. Focal Press.
• Siri, H. B., Khairani, M. Z. B. & Halim, H. B. (2022). Digital photography and the future of photography culture. International Journal of Applied and Creative Arts, 5(1), 13–22. https://doi.org/10.33736/IJACA.4664.2022
• Vila, A., Centeno, S. A., Barro, L. & Kennedy, N. W. (2013). Understanding the gum dichromate process in pictorialist photographs: A literature review and technical study. Studies in Conservation, 58(3), 176–188. https://doi.org/10.1179/2047058412Y.0000000072.
• İnternet Kaynakları
• Url-1: AlternativePhotography.com. (2025, April 7). 25 years of AlternativePhotography.com: Our story. Erişim linki: https://www.alternativephotography.com/our-story/, Erişim Tarihi: 20.09.2025.
• Url-2: Analogue Wonderland. (2025). The history and evolution of Lomography. Erişim linki: https://analoguewonderland.co.uk/pages/lomography#:~:text=Lomography%20began%20in%20the%20early,%2C%20vignetting%2C%20and%20unpredictable%20results, Erişim Tarihi: 20.09.2025.
• Url-3: Anderson, C. Z. (2021, January 26). The 19th century gum bichromate process in 21st century concept and techniques. Erişim linki: https://www.alternativephotography.com/19th-century-gum-bichromate-process/, Erişim Tarihi: 15.09.2025.
• Url-4: Blackburn, P. J. (2011, January 22). An introduction to the gum bichromate process. Erişim linki: https://www.alternativephotography.com/an-introduction-to-the-gum-bichromate-process/, Erişim Tarihi: 15.09.2025.
• Url-5: Breslow, N. (1977). Gum bichromate pigment printing v.1.03 [PDF]. Erişim linki: https://www.alternativephotography.com/download/Gum%20Bichromate%20Pigment%20Printing%20-%20Norman%20Breslow.pdf, Erişim Tarihi: 15.09.2025.
• Url-6: Friedrichsen, P. (2024, July 12). Sustainable plant proteins as a less-toxic alternative to the gum-bichromate process. Erişim linki: https://www.alternativephotography.com/plant-proteins-gum-bichromate-alternative/, Erişim Tarihi: 15.09.2025.
• Url-7: Grier, C. (2023, December 15). Multilayer printing techniques (Gum printing techniques). Erişim linki: https://www.alternativephotography.com/multilayer-gum-printing-techniques/, Erişim Tarihi: 15.09.2025.
• Url-8: Liepke, P. (2009). Step by step gum bichromate printing [PDF]. Bergen County Camera. Gallery 270. Erişim linki: https://blog.bergencountycamera.com/wp-content/uploads/2009/04/peter-liepke-step-by-step-gum-bichromate-printing.pdf, Erişim Tarihi: 15.09.2025.
• Url-9: Nontoxicprint. (2025). A Safer Approach to
Black and White darkroom work. Nontoxicprint: art + science. Erişim linki: https://nontoxic-print.com/safety-of-darkroom-photography/, Erişim Tarihi: 22.10.2025.