Araştırma Makalesi

Manisa Ulu Cami ve Medresesi’nde Yeni Keşfedilen Devşirme Taş Eserler

Cilt: 30 Sayı: 1 15 Mayıs 2021
PDF İndir
EN TR

Manisa Ulu Cami ve Medresesi’nde Yeni Keşfedilen Devşirme Taş Eserler

Öz

Manisa Ulu Camii ve Medresesi’nde 2018 tarihinde başlayan restorasyon çalışmaları, Ulu Cami’nin gerek mimari planı, gerek cephe düzeni gerekse inşa malzemesine yönelik yeni veriler sunmuştur. Çalışmamızda, Manisa Ulu Camii ve Medresesi’nde yeni keşfedilen Bizans ve öncesi dönemlere ait devşirme malzemenin ilk kez bilim dünyasına tanıtılması ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yeni bulgularla, yapıda inşa malzemesi olarak kullanılan devşirme malzemeye 22 adet eser daha eklenmiştir. Sütun, sütun başlığı, sütun kaidesi, postament, lento, templon arşitravı gibi elemanların yanında, yazıtlı bir mermer parçası gibi çeşitli dönemlere ait karışık malzemenin bir arada kullanıldığı tespit edilmiştir. Eserlerden ikisi harim içinde, biri avluda yapılan zemini tespit etmek amacıyla yapılan araştırma kazıları sırasında bulunmuştur. Diğer parçaların ağırlıklı olarak harim kuzey duvarında, doğrudan caminin orijinal plan tasarımına mimari öğeler olarak dahil edildiği görülmüştür. Tespitlerimizden biri, Saruhanoğulları Beyliği bünyesinde çalışan, alanlarında ehil Müslüman taş ustalarının, orijinalde postament veya impost olarak üretilmiş eserleri, son derece pratik çözümlemelerle İslami kimlik kazandırarak sütun başlığına dönüştürmeleri olmuştur. Harim kuzey duvarında ortaya çıkan iki sütun başlığı ise bugüne dek literatürde Korinth başlıkların özel gurubu altında incelenen tipin (S-Sarmal Volütlü Başlıklar) dağılım alanına Manisa’nın da yeni bir merkez olarak eklenmesi açısından son derece önemli verilerdir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acun, H. (1999), Manisa’da Türk Devri Yapıları, Ankara: TTK
  2. Aydın, A. (2013), Erken Hıristiyanlık - Bizans Dönemi Mimari Elemanlarının /Süslemelerinin Kataloğu ve Değerlendirilmesi, Silifke Müzesi Taş Eserler Kataloğu Heykeltıraşlık ve Mimari Plastik Eserler (ed. S. Durugönül), 183-315.
  3. Barsanti, C. (2016), Un capitello ionico ad imposta di epoca protobizantina reimpiegato nella Ulu Camii di Manisa, “A mari usque ad mare” Cultura visuale e materiale dall’Adriatico all’India Scritti in memoria di Gianclaudio Macchiarella, Ca’Foscari, 49-62.
  4. Başaran, C. (1997), Kyzikos Korinth Başlıkları, Türk Arkeoloji Dergisi, XXXI, Ankara: 1-52.
  5. Başaran, C. (1999), Anadolu Kompozit Başlıkları, İstanbul
  6. Dennert, M. (1997), Mittelbyzantinische Kapitelle: Studien zu Typologie und Chronologie. Asia Minor Studien 25, Bonn: Dr. Rudolf Habelt GMBH.
  7. Doğan, M. U. (2007), Magnesia ad Spylum, Arkeoloji, Topografya ve Tarihi Coğrafya İncelemesi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Klasik Arkeoloji Anabilim Dalı, İzmir.
  8. Ermiş, Ü. M. (2004), İzmir ve Manisa Çevresindeki Templon Arşitravları, Bilim Eşiği 1, Sanat Tarihinde Gençler Semineri, İstanbul: 1 - 04 Eylül, 76-98.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

6 Ocak 2021

Kabul Tarihi

19 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 30 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Tok, E. (2021). Manisa Ulu Cami ve Medresesi’nde Yeni Keşfedilen Devşirme Taş Eserler. Sanat Tarihi Dergisi, 30(1), 591-621. https://doi.org/10.29135/std.855204
AMA
1.Tok E. Manisa Ulu Cami ve Medresesi’nde Yeni Keşfedilen Devşirme Taş Eserler. STD. 2021;30(1):591-621. doi:10.29135/std.855204
Chicago
Tok, Emine. 2021. “Manisa Ulu Cami ve Medresesi’nde Yeni Keşfedilen Devşirme Taş Eserler”. Sanat Tarihi Dergisi 30 (1): 591-621. https://doi.org/10.29135/std.855204.
EndNote
Tok E (01 Mayıs 2021) Manisa Ulu Cami ve Medresesi’nde Yeni Keşfedilen Devşirme Taş Eserler. Sanat Tarihi Dergisi 30 1 591–621.
IEEE
[1]E. Tok, “Manisa Ulu Cami ve Medresesi’nde Yeni Keşfedilen Devşirme Taş Eserler”, STD, c. 30, sy 1, ss. 591–621, May. 2021, doi: 10.29135/std.855204.
ISNAD
Tok, Emine. “Manisa Ulu Cami ve Medresesi’nde Yeni Keşfedilen Devşirme Taş Eserler”. Sanat Tarihi Dergisi 30/1 (01 Mayıs 2021): 591-621. https://doi.org/10.29135/std.855204.
JAMA
1.Tok E. Manisa Ulu Cami ve Medresesi’nde Yeni Keşfedilen Devşirme Taş Eserler. STD. 2021;30:591–621.
MLA
Tok, Emine. “Manisa Ulu Cami ve Medresesi’nde Yeni Keşfedilen Devşirme Taş Eserler”. Sanat Tarihi Dergisi, c. 30, sy 1, Mayıs 2021, ss. 591-2, doi:10.29135/std.855204.
Vancouver
1.Emine Tok. Manisa Ulu Cami ve Medresesi’nde Yeni Keşfedilen Devşirme Taş Eserler. STD. 01 Mayıs 2021;30(1):591-62. doi:10.29135/std.855204