Birth Pain Approach with Henderson Basic Needs Theory

Yıl 2026, Cilt: 34 Sayı: 6, 483 - 495, 12.02.2026

Tuğba Yılmaz Esencan , Ayşegül Güder

https://izlik.org/JA83XL37AR

Öz

Childbirth is a significant transformative stage that fundamentally affects the woman and every individual in her life. One of the key aspects of this unique experience for every woman is contractions, which are the driving force of labour. Approaches developed during the management of contractions in the intrapartum period can alter the perception of labour pain. Childbirth contractions do not necessarily bring pain. However, if factors that trigger pain experience accompany the process, the woman perceives childbirth as a painful and traumatic experience. Childbirth pain is multifaceted and is related to many variables such as culture, psychological state, epigenetic transmission, coping skills, the desired state of pregnancy, and the environment. It is crucial for midwives to assess pregnant women without neglecting their basic needs. At this point, midwives utilise care models to assess basic physiological needs, collect data, and provide care. One of the prominent models among these care models is Henderson's care model. This review aims to contribute to positive birth experiences through midwifery care provided using Henderson's theory of basic needs.

Anahtar Kelimeler

holistic health , parturition , labor pain , midwifery

Proje Numarası

Yoktur.

Henderson Temel İhtiyaçlar Kuramı ile Doğum Ağrısı Yaklaşımı

https://izlik.org/JA83XL37AR

Öz

Doğum eylemi kadını ve kadının hayatındaki her bireyi temel olarak etkileyen önemli bir dönüşüm basamağıdır. Her kadın için eşsiz olan bu deneyimin kilit noktalarından birisi; eylemin gücü olan kontraksiyonlardır. İntapartum dönemde kontraksiyonların karşılanması sırasında geliştirilen yaklaşımlar ile doğum ağrısı algısı değiştirilebilir. Doğum kontraksiyonları böylelikle beraberinde ağrıyı getirmez. Ancak kadında ağrı deneyimini tetikleyecek faktörler sürece eşlik ederse kadın doğumu acı verici ve travmatik bir deneyim olarak algılar. Doğum ağrısı çok yönlüdür ve kültür, psikolojik durum, epigenetik aktarım, baş etme yetenekleri, gebeliğin istenme durumu ve çevre gibi birçok değişken ile ilişkilidir. Ebelerin, gebeleri temel ihtiyaçlarını göz ardı etmeden değerlendirmesi oldukça önemlidir. Bu noktada ebeler temel fizyolojik ihtiyaçları değerlendirmek, veri toplamak ve bakım vermek için bakım modellerinden yararlanmaktadır. Bu bakım modelleri içerisinden öne çıkan modellerden biri de Henderson’un bakım modelidir. Bu derlemede Henderson temel ihtiyaçlar kuramı kullanılarak verilen ebelik bakımı ile doğumların olumlu birer deneyim olmasına katkı sağlaması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

bütüncül bakım , doğum , doğum ağrısı , ebelik

Destekleyen Kurum

Yoktur.

Proje Numarası

Yoktur.

Kaynakça

• Barut S. Travmatik doğum algısı olan nulliparlarda motivasyonel görüşmelerin doğum algısı ve özyeterliliğine etkisi. (Doktora Tezi), 2021; İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
• Erkek ZY, Pasinloğlu H. Doğum ağrısında alternatif bir yöntem: Ayak refleksolojisi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 2017;4(1):53-61.
• Yeşildağ B, Gölbaşı Z. Doğum ağrısının yönetiminde nonfarmakolojik yöntemlerin etkinliğini değerlendiren lisansüstü tez çalışmalarının incelenmesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2018;8(3):104-11.
• Aslan R. Ağrı duygusu ve tarihçesi. Ayrıntı Dergisi, 2020;7(84):57-64.
• Baldwin A, Harvey C, Willis E, Ferguson B, Capper T. Transitioning across professional boundaries in midwifery models of care: A literature review. Women Birth. 2019;32(3):195–203. doi: 10.1016/j.wombi.2018.08.003.
• Waller-Wise R. Utilizing Henderson’s Nursing Theory in childbirth education. Int J Childbirth Educ. 2013;28(2):30+.
• Teltumbde A, Sahadeorao AS, Taksande V. Application of a modified comprehensive care map for elderly postnatal mothers after caesarean section to enhance maternal and neonatal outcomes: A pilot study. J Clin Diagn Res. 2025;19(10):17-21.
• Jackson C, Weatherall A, Land V. Pain displays in childbirth: How first-stage contractions are interactionally managed in midwife-led births. Res Lang Soc Interact. 2025;58(1):50–68.
• Özveren H, Faydalı S, Gülnar E, Dokuz HF. Hemşirelerin ağrı değerlendirmesine ilişkin tutum ve uygulamaları. Çağdaş Tıp Dergisi, 2018;8(1):60-6. https://doi.org/10.16899/gopctd.388195
• Mestrović A, Bilić M, Loncar L, Micković V, Loncar Z. Psychological factors in experience of pain during childbirth. Coll Antropol, 2015 Sep;39(3):557-65. PMID: 26898050. 
• Türkmen H, Oran NT. Massage and heat application on labor pain and comfort: A quasi-randomized controlled experimental study. Explore, 2021;17(5):438-45. https://doi.org/10.1016/j.explore.2020.08.002
• Yıldız E, Çaydam ÖD. Hemşirelik bakımının yönetiminde Henderson Hemşirelik Modeli’nin uygulanması: Pankreas kanseri tanılı bir olgu. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, 2019;1(3):239-48.
• Kara R, Yıldırım Y, Fadıloğlu ZÇ, Aykar FŞ. Henderson Temel İhtiyaç Kuramı çerçevesinde bir annenin bakım yükünü hafifletmek. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2020;7(1):13-21.
• Gültepe R, Çalım Sİ. Obstetride kullanılan solunum ve gevşeme egzersizleri: Lisansüstü tezlere yönelik sistematik bir derleme. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 2021;8(3):233-44.
• Esencan Yilmaz T, Rathfisch G. Effects of yoga and meditation on the birth process. Altern Ther Health Med. 2023;29(1):6–14.
• Koç E, Şahin N. Doğum eyleminde beslenme. Zeynep Kamil Tıp Bülteni, 2016;47(4):124-7.
• Kadıoğlu M, Aydın S, Yıldırım RG, Ratfisch G. Kadınların doğum eyleminde besin kısıtlanmasına yönelik görüş ve tutumları. I. Ulusal Doğal Doğum Kongresi, İstanbul, Türkiye, 1- 04 Nisan 2013, ss.77
• Karaçam Z, Kurnaz DA, Öztürk GG. Doğum eyleminde lavman uygulamasının anne-bebek sağlığına etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 2020;36(1):23-33.
• Uzel HG, Yanıkkerem E. İntrapartum dönemde kanıta dayalı uygulamalar: Doğum yapan kadınların tercihleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 2018;11(1):26-34.
• Pehlivan N, Bozkurt ÖD. Doğumun ikinci evresinde dikey pozisyon: Dikey doğum koltuğu. Acta Medica Nicomedia, 2020;3(1):42-8.
• Lawrence A, Lewis L, Hofmeyr GJ, Styles C. Maternal positions and mobility during first stage labor. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2013;10:CD003934. doi: 10.1002/14651858.CD003934.pub4. 
• Moraloglu O, Kansu CH, Tasci Y, et al. The influence of different maternal pushing positions on birth outcomes at the second stage of labor in nulliparous women. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine. 2016;30(2):1-20. doi:10.3109/14767058.2016. 1169525.
• Ölçer Z, Bozkurt G. Uyku kalitesinin doğuma ve doğum ağrısına etkisi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi/Journal of Health Sciences and Professions, 2015;2(3):334-44.
• Öztürk M, Alan S, Kadıoğlu S. Çağdaş obstretride doğumhane: Yapı ve işleyiş standartları. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 2018;8(3):198-204. https://doi.org/10.31020/mutftd.443290
• Hwang C, McCoy L, Shaw MR. Redesigning maternity hospital gowns. Fashion Practice, 2020;14(12):1-20. https://doi.org/10.1080/17569370.2020.1794317
• Lavesson T, Källén K, Olofsson P. Fetal and maternal temperatures during labor and delivery: A prospective descriptive study. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine, 2018;31(12):1533-41. https://doi.org/10.1080/14767058.2017.1319928
• Orhan OB, Arslan Z. Ateşin fizyopatolojisi ve yönetimi. Türkiye Klinikleri. 2019;75(1):1-7.
• Jha S. Episiotomy: Necessity or negligence? BJOG. 2020;127(11):1408. Epub 2020 May 17. PMID:32419358. https://doi.org/10.1111/1471-0528.16272
• Amorim M, Coutinho IC, Melo I, Katz L. Selective episiotomy vs. implementation of a non-episiotomy protocol: A randomized clinical trial. Reprod Health. 2017Apr24;14(1):55. doi:10.1186/s12978-017-0315-4. Erratum in: Reprod Health. 2017 Oct 24;14 (1):135. M Amorim, M [corrected to Amorim, Melania M]. PMID:28438209; PMCID: PMC5402639.
• Koç E, Şahin NH. Gebelikte düşme ve ebelik/hemşirelik yaklaşımı. Scientific Developments, 2019;20:19-30
• Bekmezci H, Özkan H. Ebelik uygulamalarında mahremiyetin önemi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 2015;2(1):113-24. https://doi.org/10.17681/hsp.33830
• Amiri P, Mirghafourvand M, Esmaeilpour K, Kamalifard M, Ivanbagha R. The effect of distraction techniques on pain and stress during labor: A randomized controlled clinical trial. BMC Pregnancy Childbirth. 2019Dec30;19(1):534. doi:10.1186/s12884-019-2683-y. PMID:31888543; PMCID:PMC6938000.
• Junge C, Soest VT, Weidner K, Seidler A, Eberhard M, Garthus S. Labor pain in women with and without severe fear of childbirth: A population-based, longitudinal study. Birth. 2018;45(4):469-77. doi:10.1111/birt.12349. Epub 2018 Apr 6. PMID:29630751.
• Özçoban FA, Karaman EÖ. Androgojik yaklaşım ile verilen doğuma hazırlık eğitiminin doğum ve doğum sonrası sürece etkisinin değerlendirilmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2019;6(4):215-21.
• Buran G, Olgaç Z, Karaçam Z. Doğuma hazırlık sınıflarının kadınların doğum şekli, korkusu ve deneyimine etkisi: sistematik derleme. Life Sciences, 2020;15(4):41-54.
• Yalçın H. Gebelik, doğum, lohusalık ve bebek bakımına ilişkin geleneksel uygulamalar (Karaman örneği). Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 2012;55(1):19-31.
• Bilgin NÇ and et al. Doğum yapan kadınların doğumdan memnuniyeti ve etkileyen faktörler. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi 2018;5(3):342-52. doi:10.17681/hsp.422360
• Smith CA, Levett KM, Collins CT, Jones L. Massage, reflexology and other manual methods for pain management in labour. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2018 Mar 28; 2018;3(3):CD009290 doi:10.1002/14651858.CD009290.pub2.
• Roth C, Dent SA, Parfitt SE, Hering SL, Bay RC. Randomized controlled trial of use of the peanut ball during labor. MCN Am J Matern Child Nurs. 2016;41:140–6. doi:10.1097/NMC.0000000000000232
• Mercier RJ, Kwan M. Impact of peanut ball device on the duration of active labor: A randomized control trial. Am J Perinatol. 2018;35:1006–11. doi:10.1055/s-0038-1636531
• Ahmadpour P, Mohammad-Alizadeh-Charandabi S, Doosti R, Mirghafourvand M. Use of the peanut ball during labour: A systematic review and meta-analysis. Nurs Open. 2021;8(5):2345–53. doi:10.1002/nop2.844
• Makvandi S, Karimi L, Larki M, Sahebkar A. Investigation of the effects of peanut ball during labor: An updated systematic review and meta-analysis. Eur J Midwifery. 2025 Mar 14;9. doi:10.18332/ejm/201345