EN
TR
Onkoloji Hastalarında Aktiflik Durumu ile Basınç Yaralanması Arasındaki İlişki
Öz
Amaç: Bu çalışma onkoloji hastalarında aktiflik durumu ile basınç yaralanması arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla planlanmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı-ilişki arayıcı tipte planlanan araştırmanın örneklemini 138 onkolojik tanı alan hasta oluşturmuştur. Veriler Birey Tanılama Formu, Hasta Aktiflik Düzeyi Ölçüm Aracı ve Braden Bası Skalası ile toplanmıştır. Araştırma için etik kurul, kurum izni ve hastalardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Student t Testi, One-Way Anova testi ve Pearson korelasyon katsayısı analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Onkoloji hastalarının Hasta Aktiflik Düzeyi Ölçüm Aracı puan ortalaması 43,68±25,10; Braden Bası Skalası puan ortalaması ise 16,95±3,63 olarak bulunmuştur. Hastaların aktiflik düzeyleri ile medeni durum, eğitim düzeyi, çalışma ve cilt tip durumu gruplar arasında anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Ayrıca basınç riski durumları ile cinsiyet, kilo durumu, medeni durum ve çalışma durumu, eğitim düzeyi ve cilt tipine göre gruplar arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Hastaların Hasta Aktiflik Ölçeği puan ortalamaları ile Braden Bası Skalası puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan ileri düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0,711; p<0,001).
Sonuç: Onkoloji hastalarının aktiflik düzeylerinin ve basınç yaralanması risklerinin düşük düzeyde olduğu, hastaların aktiflik düzeylerinin artmasıyla basınç yaralanması risklerinin azaldığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. TÜİK, Türkiye İstatistik Kurumu, Ölüm nedenleri istatistikleri ana raporu. Erişim tarihi August 29, 2021, at https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Olum-ve-Olum-Nedeni-Istatistikleri-2019-33710
- 2. Pramod S. Preventing and managing device-related pressure ulcers in oncology. British Journal of Nursing 2021;30(1),48-53.
- 3. Kosar C, Besen DB. Adaptation of a patient activation measure (PAM) into Turkish: reliability and validity test. African Health Sciences 2019;19(1),1811-1820. 4. Hibbard JH, Mahoney ER, Stock R, Tusler M. Development of the patient activation measure (PAM): Conceptualizing and measuring activation in patients and consumers. HSR: Health Services Research 2004;39,4:1005-1026.
- 5. Hibbard JH, Greene J. What the evidence shows about patient activation: Better Health Outcomes And Care Experiences; Fewer Data On Costs. Health Affairs 2013;32(2),207-214.
- 6. Koşar C, Pakyüz SÇ, Çaydam ÖD. Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların sıvı kısıtlamasına uyumları ve hasta aktifliği arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2018;2(3),126-137.
- 7. NPIAP, Pressure Injury Stages. Natıonal Pressure Injury Advisory Panel. Accessed January, 24, 2022, at https://cdn.ymaws.com/npiap.com/resource/resmgr/online_store/npiap_pressure_injury_stages.pdf
- 8. YOİHD, Basınç Yarası ve Aşamaları. Yara Ostomi İnkontinans Hemşireleri Derneği. Erişim tarihi Ocak 24, 20222, at https://www.yoihd.org.tr/images/cust_files/161118082243.pdf 2018
- 9. Karadağ A, Karabağ Aydın, A. Basınç ülserlerinde etiyoloji ve fizyopatoloji. In: Baktıroğlu S, ed. Aktaş Ş: Kronik yarada güncel yaklaşımlar. İstanbul:2013. p.116-37.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
9 Haziran 2023
Gönderilme Tarihi
21 Şubat 2022
Kabul Tarihi
16 Mayıs 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 32 Sayı: 2
APA
Aksoy, F., & Durgun, H. (2023). Onkoloji Hastalarında Aktiflik Durumu ile Basınç Yaralanması Arasındaki İlişki. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 32(2), 93-102. https://doi.org/10.17942/sted.1076875
AMA
1.Aksoy F, Durgun H. Onkoloji Hastalarında Aktiflik Durumu ile Basınç Yaralanması Arasındaki İlişki. STED. 2023;32(2):93-102. doi:10.17942/sted.1076875
Chicago
Aksoy, Fatma, ve Hanife Durgun. 2023. “Onkoloji Hastalarında Aktiflik Durumu ile Basınç Yaralanması Arasındaki İlişki”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 32 (2): 93-102. https://doi.org/10.17942/sted.1076875.
EndNote
Aksoy F, Durgun H (01 Haziran 2023) Onkoloji Hastalarında Aktiflik Durumu ile Basınç Yaralanması Arasındaki İlişki. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 32 2 93–102.
IEEE
[1]F. Aksoy ve H. Durgun, “Onkoloji Hastalarında Aktiflik Durumu ile Basınç Yaralanması Arasındaki İlişki”, STED, c. 32, sy 2, ss. 93–102, Haz. 2023, doi: 10.17942/sted.1076875.
ISNAD
Aksoy, Fatma - Durgun, Hanife. “Onkoloji Hastalarında Aktiflik Durumu ile Basınç Yaralanması Arasındaki İlişki”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 32/2 (01 Haziran 2023): 93-102. https://doi.org/10.17942/sted.1076875.
JAMA
1.Aksoy F, Durgun H. Onkoloji Hastalarında Aktiflik Durumu ile Basınç Yaralanması Arasındaki İlişki. STED. 2023;32:93–102.
MLA
Aksoy, Fatma, ve Hanife Durgun. “Onkoloji Hastalarında Aktiflik Durumu ile Basınç Yaralanması Arasındaki İlişki”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 32, sy 2, Haziran 2023, ss. 93-102, doi:10.17942/sted.1076875.
Vancouver
1.Fatma Aksoy, Hanife Durgun. Onkoloji Hastalarında Aktiflik Durumu ile Basınç Yaralanması Arasındaki İlişki. STED. 01 Haziran 2023;32(2):93-102. doi:10.17942/sted.1076875