Sağlık Alanında Eğitim Gören Öğrencilerin Etik Duyarlılık Düzeyleri ve Etkileyen Faktörler

Öz

Amaç: Araştırma, sağlık alanında eğitim gören öğrencilerinin etik duyarlılık düzeyleri ve etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı nitelikte gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki araştırmanın çalışma grubunu bir vakıf üniversitesinin Sağlık Bilimleri Yüksekokulu, Tıp ve Diş Hekimliği Fakültesi’nde okuyan (N=251) lisans öğrencisi oluşturmuştur. Veriler ‘Sosyodemografik Özellikler Formu’ ve ‘Ahlaki Duyarlılık Anketi’ kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 20,0±18,9 olup; %29,9’u (n=75) hemşirelik bölümünde okumaktadır. Öğrencilerin, %70,5’i (n=177) daha önce herhangi bir etik ikilem yaşamadığını belirtmiştir. Çalışmada öğrencilerin Ahlaki Duyarlılık Anketi toplam puanı 89,41±28,04 olarak belirlenmiştir. Öğrencilerin bölümleri ile etik duyarlılık puanları karşılaştırıldığında ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p> 0,05). Sonuç: Ölçeğin alt boyutlarına bakıldığında eğitim yılı arttıkça etik duyarlılık düzeyinin düştüğü belirlenmiştir. Sağlık alanı eğitim müfredatında ahlaki ve etik değerlerle ilişkili ders sayısının arttırılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Etik duyarlılık
• Sağlık öğrencileri
• ahlaki duyarlılık anketi

Ethical Sensitivity of Health Students and Affecting Factors

Öz

Objective: This descriptive study was carried out to determine the ethical sensitivity levels and affecting factors of students studying in the field of health. Method: The study group consisted of undergraduate students (N = 251) studying at the School of Health Sciences, Faculty of Medicine and Faculty of Dentistry of a foundation university. 'Sociodemographic Characteristics Form' and 'Moral Sensitivity Questionnaire' were used to collect data. Results: The mean age of the students was 20.0±18.9. Among the students, 29.9% (n=75) were enrolled in the nursing department. A majority of the students, 70.5% (n=177), reported that they had never encountered any ethical dilemmas before. The overall score on the Moral Sensitivity Questionnaire for the students was 89.41 ± 28.04. Statistical analysis revealed no significant difference between the students' departments and their ethical sensitivity scores (p>0.05). Conclusion: Analysis of the scale's sub-dimensions indicates a decline in ethical sensitivity with an increase in the years of education. As a recommendation, it is advised to enhance the health field education curriculum by incorporating additional ethics courses.

Anahtar Kelimeler

• ethical sensitivity
• health students
• moral sensitivity questionnaire

Kaynakça

1. Babadağ K. Hemşirelik ve değerler. Ankara: Alter Yayıncılık;2010. p.31-55.
2. Filizöz B, Mescib G, Ascic A, Bagcivand E. Hemsirelerde etik duyarlılık: Sivas ili merkez kamu hastanelerinde bir araştırma. İGİAD 2015; 8:1-47.
3. Aydın E. Tıp Etiği. Ankara: Güneş Kitabevi;2006.
4. Tosun H. Ahlaki duyarlılık anketi (ADA): Türkçe geçerlik ve güvenirlik uyarlaması. J. Contemp. Med; 8(4): 316-21.
5. Lützén K, Blom T, Ewalds-Kvist B, Winch S. Moral stress, moral climate and moral sensitivity among psychiatric professionals. Nurs. Ethics 2010;17(2):213-24.
6. Gürdoğan EP, Aksoy B, Kınıcı E. Hemşirelik öğrencilerinin etik duyarlılık düzeyleri ve mesleki değerler ile ilişkisi. J. Nurs. Manag 2018;5(3):147-54.
7. Erdil F, Korkmaz F. Ethical problems observed by student nurses. Nurs. Ethics 2009;16(5):589-98.
8. Akça NK, Şimşek N, Arslan DE, Şentürk S, Akça D. Moral sensitivity among senior nursing students in Turkey. Int. J. Caring Sci. 2017;10(2):1031-9.

9. Tuvesson H, Lützén K. Demographic factors associated with moral sensitivity among nursing students. Nurs. Ethics 2017;24(7):847-55.
10. Kahriman İ, Yeşilçiçek Çalık K. Klinik hemşirelerin etik duyarlılığı. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2017;6(3):111-21.
11. Özgönül ML, Daloğlu M, Akdemir M, Erengin KH, Şenol Y. Moral sensitivity of ınterns and affecting factors. Tıp Eğitimi Dünyası 2020;19(57):55-63.
12. Savcı C, Karaaslan Y. Hekim ve hemşirelerin bakım/tedavi uygulamalarındaki etik duyarlılıkları: Tanımlayıcı araştırma. Turkiye Klinikleri J Med Ethics 2022;30(2):143-50.
13. Dalcalı BK, Şendir M. Hemşirelerin kişisel değerleri ile etik duyarlılıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi. FNJN 2016;24(1):1-9.
14. Özçetin YSÜ, Hiçdurmaz D. The related factors of moral sensitivity in nursing students. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi 2018;11(3):209-17.
15. Alyousefi N, Alibrahim A, Taleb H, Alotaibi L, Alrahmah L, Aldubaib N, Aljarallah J. The predictors of moral sensitivity among physicians. Int. J. Gen. Med 2021;14:6815.
16. Arslan FT, Calpbinici P. Moral sensitivity, ethical experiences and related factors of pediatric nurses: A cross-sectional, correlational study. Acta Bioethica 2018;24(1):9-18.
17. Salar AR, Zare S, Sharifzadeh E. The survey of nursing students’ ethical sensitivity. Biology and Medicine 2016;8(5):1.
18. Kirilmaz H, Akbolat M, Kahraman G. A research about the ethical sensitivity of healthcare professionals. Int. J. Health Sci 2015;3(3):73-82.
19. Park M, Kjervik D, Crandell J, Oermann MH. The relationship of ethics education to moral sensitivity and moral reasoning skills of nursing students. Nurs. Ethics 2012;19(4):568-80.
20. Hoskins K, Grady C, Ulrich CM. Ethics education in nursing: Instruction for future generations of nurses. OJIN 2018;23(1):1-4.
21. Kamali F, Yousefy A, Yamani N. Explaining professionalism in moral reasoning: A qualitative study. Advances in Medical Education and Practice 2019;10:447.
22. Kaya A, Boz İ. The development of the professional values model in nursing. Nurs. Ethics 2019;26(3):914-23