Hastane Çalışanlarında İş Kazaları Epidemiyolojisi ve Etkileyen Faktörler

Öz

Amaç: Bu araştırmada hastane çalışanlarında iş kazaları epidemiyolojisinin incelenmesi ve etkileyen faktörlerin saptanması amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırma Nisan 2022- Ocak 2023 tarihleri arasında Kırklareli’nde 405 hastane çalışanı ile yürütülmüştür. Bulgular: Yaş ortalaması 35,0±9,1 yıl olan katılımcıların %89,9’u iş sağlığı ve güvenliği (İSG) eğitimi almıştır. Çalışanların ramak kala olay sıklığı %60,2, yaşam boyu iş kazası sıklığı %44,7, son bir yıl içinde iş kazası sıklığı %23,0’dır. En sık karşılaşılan iş kazası tipi kesici-delici alet yaralanmalarıdır. İş kazaları en fazla çarşamba günü ve 15.00-15.59 saatleri arasında yaşanmaktadır. Katılımcıların eğitim durumu, mesleği ve çalışma şekli ile ramak kala olay sıklığı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,01). Çalışanların cinsiyeti, mesleği ve çalışma şekli ile yaşam boyu iş kazası geçirme sıklığı arasında ve çalışanların yaşı, mesleği, mesleki kıdemi, çalışma şekli, çalıştığı birim ve İSG eğitimi alma durumu ile son bir yıl içinde iş kazası geçirme sıklığı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Hastanelerde düzenli periyotlarla risk değerlendirmesi yapılmalı, gerekli önlemler alınmalı, çalışma ortamı gözetimi sağlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• iş sağlığı
• mesleki kazalar
• iş güvenliği
• sağlık çalışanları
• hastane

Epidemiology of Occupational Accidents among Hospital Workers and Influencing Factors

Öz

Objective: This study aimed to examine the epidemiology of occupational accidents among hospital workers and to determine the affecting factors. Method: This cross-sectional study was conducted in Kırklareli between April 2022 and January 2023, with a total of 405 hospital employees. Results: The mean age of the participants was 35.0±9.1 years, with 89.9% having received occupational health and safety (OHS) training. The frequency of near-miss incidents among workers was 60.2%, lifetime occupational accident frequency was 44.7%, and the frequency of occupational accidents within the last year was 23.0%. The most common type of occupational accident was injuries caused by sharp and piercing instruments. Occupational accidents occurred most frequently on Wednesdays and between 3.00 pm and 3.59 pm. There were statistically significant differences between participants' educational status, profession, and working style with near-miss incidents (p<0.01). Statistically significant differences were also found between participants' gender, profession, and working style with the lifetime frequency of occupational accidents, and between participants' age, profession, professional tenure, working style, department, and OHS training status with the frequency of occupational accidents in the last year (p<0.05). Conclusion: Regular risk assessments should be conducted in hospitals, necessary precautions should be taken and workplace monitoring should be ensured.

Anahtar Kelimeler

• occupational health
• occupational accident
• occupational safety
• medical staff
• hospital

Kaynakça

1. ILO. Quick Guide on Sources and Uses of Statistics on Occupational Safety and Health. Switzerland: International Labour Organisation (ILO); 2020. p. 39.
2. Resmi Gazete. İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği [Internet]. 2012 [cited 2024 Jul 4]. Available from: https://www.mevzuat.gov.tr/evzuat?MevzuatNo=16925&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
3. Goulart LS, Rocha LP, De Carvalho DP, Tomaschewski-Barlem JG, De Lima Dalmolin G, De Pinho EC. Work accidents and occupational risks identified in the mobile emergency service. Revista da Escola de Enfermagem. 2020;54(e03603):1–8.
4. Akçapınar M, İnceboz T. Doğumhanelerde çalışan güvenliği ve çalışan güvenliğini etkileyen nedenler. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi [Internet]. 2016 [cited 2023 Mar 27];5(3):110–5. Available from: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/522124
5. Solmaz M, Solmaz T. Hastanelerde iş sağlığı ve güvenliği. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi [Internet]. 2017 [cited 2023 Mar 27];6(3):147–56. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/385758
6. De Oliveira AC, Paiva MHRS. Analysis of occupational accidents with biological material among professionals in pre-hospital services. Rev Lat Am Enfermagem [Internet]. 2013 Jan [cited 2023 Mar 26];21(1):309–15. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23546313/
7. WHO. Occupational health: Health workers [Internet]. 2022 [cited 2023 Mar 27]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/occupational-health--health-workers
8. Çelikkalp Ü, Dilek F. Factors affecting the occupational accident rates among nurses. Revista da Escola de Enfermagem da USP [Internet]. 2019 Dec 2 [cited 2023 Mar 26];53:e03524. Available from: http://www.scielo.br/j/reeusp/a/Zs47RM7KjT4J3kb7CMLyptC/?lang=en

9. Alali H, Braeckman L, Van Hecke T, De Clercq B, Janssens H, Wahab MA. Relationship between non-standard work arrangements and work-related accident absence in Belgium. J Occup Health [Internet]. 2017 [cited 2023 Mar 26];59(2):177–86. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28111414/
10. Cebeci H. Hastanelerde iş kazası ve çalışan güvenliği: Karabük Şehir Merkezi örneği. Uluslararası İşletme ve Yönetim Dergisi [Internet]. 2013 Dec 26 [cited 2023 Mar 26];1(1):62–82. Available from: https://www.bmij.org/index.php/1/article/view/92.1
11. Yüzügüllü DA, Aytaç N, Akbaba M. Bir üniversite hastanesinin yoğun bakım ünitesi hemşirelerinde yaşam kalitesi, iş kazaları ve vardiyalı çalışmanın etkileri. Sakarya Tıp Dergisi. 2018;8(1):99–107.
12. Yalçın Ocak N, Yeşilaras M, Eyler Y, Hakoğlu O. Occupational accidents of emergency medicine residents in Turkey. Int J Occup Saf Ergon [Internet]. 2022 [cited 2023 May 3];28(4):2210–5. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34615447/
13. Garus-Pakowska A, Ulrichs M, Gaszyńska E. Circumstances and structure of occupational sharp injuries among healthcare workers of a selected hospital in central Poland. Int J Environ Res Public Health [Internet]. 2018 Aug 10 [cited 2023 May 3];15(8). Available from: /pmc/articles/PMC6121680/
14. Taşkıran N, Semet D. Sağlık çalışanlarında iş kazalarının retrospektif analizi: Finne-Kinney Risk Değerlendirmesi. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi [Internet]. 2023;10(1):87–98. Available from: https://shydergisi.org/jvi.aspx?pdir=shyd&plng=tur&un=SHYD-43660
15. Durduran Y, Demir LS, Uyar M, Demirtaş A, Erdoğan A, Arbağ H. Sağlık çalışanlarında iş kazası ve ramak kala olaylara retrospektif bakış. Kocatepe Tıp Dergisi [Internet]. 2019 [cited 2023 Mar 26];20:131–6. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/767348
16. Anzai T, Yamauchi T, Ozawa M, Takahashi K. A generalized structural equation model approach to long working hours and near-misses among healthcare professionals in Japan. Int J Environ Res Public Health [Internet]. 2021 Jul 1 [cited 2024 May 25];18(13). Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34281091/
17. Al Shaaili M, Al Alawi M, Ekyalimpa R, Al Mawli B, Al-Mamun A, Al Shahri M. Near-miss accidents data analysis and knowledge dissemination in water construction projects in Oman. Heliyon [Internet]. 2023 Nov 1 [cited 2024 May 25];9(11). Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38027779/
18. Auta A, Adewuyi EO, Tor-Anyiin A, Aziz D, Ogbole E, Ogbonna BO, et al. Health-care workers’ occupational exposures to body fluids in 21 countries in Africa: Systematic review and meta-analysis. Bull World Health Organization [Internet]. 2017 Dec 12 [cited 2023 May 3];95(12):831. Available from: /pmc/articles/PMC5710084/
19. Appiagyei H, Nakua EK, Donkor P, Mock C. Occupational injuries among health care workers at a public hospital in Ghana. Pan Afr Med J [Internet]. 2021 [cited 2023 Mar 26];39(103). Available from: /pmc/articles/PMC8396384/
20. Lori JR, McCullagh MC, Krueger A, Oteng R. Sharps injuries among emergency department nurses in One Tertiary Care Hospital Ghana. Int Emerg Nurs [Internet]. 2016 Sep 1 [cited 2023 May 3];28:14. Available from: /pmc/articles/PMC4940336/
21. Aygün G, Özvurmaz S. Sağlık çalışanlarının yaşadığı iş kazaları ve ilişkili faktörler. Medical Science (NWSAMS). 2020 Oct 1;15(4):123–32.
22. Fraeyman N, De Bacquer D, Fiers T, Godderis L, Verhaeghe R, Eeckloo K, et al. Body mass index and occupational accidents among health care workers in a large university hospital. Acta Clin Belg [Internet]. 2023 Mar 4 [cited 2024 May 23];78(2):128–34. Available from: https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/17843286.2022.2084936
23. Dressner M, Kissinger S. Occupational injuries and illnesses among registered nurses. Mon Labor Rev. 2018 Nov 1;
24. Rey-Merchán M del C, López-Arquillos A, Rey-Merchán AM. Characteristics of occupational injuries among Spanish nursing workers. Healthcare [Internet]. 2022 Feb 1 [cited 2024 May 23];10(2). Available from: /pmc/articles/PMC8872059/
25. Macaluso M, Summerville LA, Tabangin ME, Daraiseh NM. Enhancing the detection of injuries and near-misses among patient care staff in a large pediatric hospital. Scand J Work Environ Health [Internet]. 2018 [cited 2024 May 25];44(4):377–84. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29777614/
26. Ribeiro BMSS, Dalri R de C de MB. Missed work due to occupational accidents among personnel at a hospital in Paraná. Revista Brasileira de Medicina do Trabalho [Internet]. 2021 [cited 2023 May 3];19(3):307. Available from: /pmc/articles/PMC9137863/
27. Kayabek İ, Çevik C. Sağlık çalışanlarında iş yeri risk faktörleri ve korumaya ilişkin bir derleme. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi. 2022;5(2):258–68.
28. Bagheri Hosseinabadi M, Khanjani N, Etemadinezhad S, Samaei SE, Raadabadi M, Mostafaee M. The associations of workload, individual and organisational factors on nurses’ occupational injuries. J Clin Nurs. 2019 Mar 1;28(5–6):902–11.
29. Laske MM, Hinson PE, Acikgoz Y, Ludwig TD, Foreman AM, Bergman SM. Do employees’ work schedules put them at-risk? The role of shift scheduling and holidays in predicting near miss and incident likelihood. J Safety Res [Internet]. 2022 Dec 1 [cited 2024 May 25];83:1–7. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36481001/
30. Resmi Gazete. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu [Internet]. 2012 [cited 2024 May 28]. Available from: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/06/20120630-1.htm