A Bibliometric Analysis of the Concept of Patient Empowerment

Öz

Purpose: This study aims to examine the increase in scientific publications on the concept of patient empowerment over time, as well as the changes in subject distributions, keyword trends, and collaboration structures through bibliometric analysis. Within the scope of the study, it is aimed to present a summary of the existing literature through bibliometric analysis and to identify trends and gaps in the literature. Methods: Studies retrieved from the Web of Science database using the keyword “patient empowerment” were evaluated through bibliometric analysis. A total of 1,480 research articles published between 1991 and 2022 were included in the study. Co-authorship analysis, country collaboration analysis, and keyword co-occurrence analysis were conducted on the obtained data. VOSviewer software was used to visualize the bibliometric maps. Findings: The number of publications on patient empowerment has steadily increased over the years, reaching its peak in 2021 with 183 articles. This upward trend reflects the growing significance of the concept in healthcare systems and research. The majority of the analyzed studies were concentrated in the fields of nursing (317), health literacy and tele-medicine (204), and diabetes (197), indicating that patient empowerment is particularly emphasized in the context of chronic disease management and digital health services. The most frequently used keywords were “patient empowerment” (456), “empowerment” (169), “self-management” (76), and “tele-medicine” (66), suggesting a strong research focus on active patient participation and technology-supported care models. Conclusion: This study reveals the thematic and structural development of the patient empowerment literature, highlighting its increasing focus on chronic disease management and digital health applications. The findings make visible the growing trends in areas such as health literacy, self-management, and e-health, while also suggesting new research directions in underexplored topics such as Artificial Intelligence (AI)-supported applications and psychosocial dimensions of empowerment.

Anahtar Kelimeler

• patient participation
• self care
• health literacy
• tele-medicine

Hasta Güçlendirme Kavramının Bibliyometrik Bir Analizi

Öz

Amaç: Bu çalışmada, hasta güçlendirme kavramına yönelik bilimsel yayınların zaman içindeki artışı, konu dağılımları, anahtar kelime eğilimleri ve iş birliği yapılarındaki değişimin bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma kapsamında mevcut literatürün bibliyometrik analiz aracılığı ile özetinin sunulması, literatürdeki eğilimlerin ve boşlukların belirlenmesi hedeflenmiştir. Yöntem: Web of Science veri tabanında “patient empowerment” anahtar sözcüğüyle ulaşılan çalışmalar bibliyometrik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında 1991-2022 yılları arasında yayımlanan 1.480 araştırma makalesi incelenmiştir. Elde edilen veriler üzerinde ortak yazarlık analizi, ülke iş birlikleri analizi ve anahtar kelime eşgörünüm analizi yapılmıştır. Bibliyometrik haritaların görselleştirilmesinde VOSviewer yazılımı kullanılmıştır. Bulgular: Hasta güçlendirme konusundaki yayınların yıllar içinde istikrarlı biçimde arttığı, özellikle 2021 yılında 183 makale ile en yüksek seviyeye ulaştığı belirlenmiştir. Bu artış, kavramın sağlık sistemlerinde artan önemini ve araştırma ilgisini yansıtmaktadır. İncelenen yayınların büyük bir kısmı hemşirelik (317), sağlık okuryazarlığı ve tele-tıp (204) ile diyabet (197) alanlarında yoğunlaşmıştır. Bu durum, hasta güçlendirme uygulamalarının özellikle kronik hastalık yönetimi ve dijital sağlık hizmetleri bağlamında ön plana çıktığını göstermektedir. Anahtar kelime analizinde en sık tekrar eden terimlerin “patient empowerment” (456), “empowerment” (169), “self-management” (76) ve “tele-medicine” (66) olduğu saptanmış; bu da çalışmaların odağının bireyin sağlık sürecine aktif katılımı ve teknoloji destekli bakım modelleri üzerinde yoğunlaştığını ortaya koymuştur. Sonuç: Bu çalışma, hasta güçlendirme literatürünün tematik ve yapısal gelişimini ortaya koyarak, kavramın özellikle kronik hastalık yönetimi ve dijital sağlık uygulamaları bağlamında yoğunlaştığını göstermektedir. Bulgular, sağlık okuryazarlığı, öz-yönetim ve e-sağlık gibi alanlardaki eğilimleri görünür kılarken, yapay zekâ destekli uygulamalar ve psikososyal güçlendirme gibi az çalışılmış konulara yönelik yeni araştırma alanları da önermektedir.

Anahtar Kelimeler

• hasta katılımı
• öz bakım
• sağlık okuryazarlığı
• tele-tıp

Kaynakça

1. Sørensen K, Van den Broucke S, Fullam J, Doyle G, Pelikan J, Slonska Z, et al. Health literacy and public health: A sytematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health. 2012; 25:80.
2. Norman CD, Skinner HA. eHEALS: The eHealth Literacy Scale. J Med Internet Res. 2006; 8(4):e27.
3. Dalkılıç S, Kurtoğlu R. Hastaların Tüketicileştirilmesi ve Hasta Güçlendirme. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi. 2021;7(3):456-71.
4. Gürdap Z, Cengiz Z. Sağlık bakım sisteminde hastayı güçlendirme: Fırsatlar ve zorluklar. Artuklu International Journal of Health Sciences. 2023;3(1):74-81.
5. Koşar Şahin C, Büyükkaya Besen D. Kronik Hastalıklar, Hasta Aktifliği ve Hemşirelik Bakış Açısı. In Dalkılıç M. Academic Research in Health Sciences. Gece Akademi; 2019. p. 104-14.
6. Graffigna G, Barello S, Bonanomi A, Lozza E. Measuring patient engagement: Development and psychometric properties of the Patient Health Engagement Scale. Front. Psychol. 2015;6:274
7. Barr PJ, Scholl I, Bravo P, Faber MJ, Elwyn G, McAllister M. Assessment of patient empowerment - A systematic review of measures. Plos One. 2015;10(5):e0126553.
8. Kaya N, Işık O. Hasta Güçlendirme Ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği. İşletme Bilimi Dergisi. 2018;6(1):27-42.

9. Yeh MY, Wu SC, Tung TH. The relation between patient education, patient empowerment and patient satisfaction: A cross-sectional-comparison Study. Appl Nurs Res. 2018;39:11-7.
10. Yılmaz A, Kar A, Kaya M. Hasta güçlendirme ve yaşam kalitesi ilişkisi. İşletme Bilimi Dergisi. 2020;8(1):97-114.
11. Çalışkan T, Özer S. Güçlendirme Modelinin kullanımına örnek bir olgu çalışması: İnme rehabilitasyonu. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimi Dergisi. 2021;24(3):389-94.
12. Zupic I, Cater T. Bibliometric methods in management and organization. Organizational Research Methods. 2015;18(3):429-72.
13. Donthu N, Kumar S, Mukherjee D, Pandey N, Marc Lim W. How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research. 2021;133:285-96.
14. Yeşilbaş H, Kantek F. Türkiye’de hemşire güçlendirme araştırmaları: Bibliyometrik ve İçerik Analizi. Aydın Sağlık Dergisi. 2021;7(2):105-21.
15. Aykan E, Doğan S. Empowerment in Nursing by systematic literature review and Bibliometric Analysis Methods. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024;9(1):33-49.
16. Yesilbas H, Kantek F, Ozen TA. Knowledge development of empowerment in nursing research: A bibliometric Analysis using reference publication year spectroscopy. Japan Journal of Nursing Science. 2025;22(1). DOI: 10.1111/jjns.12640.
17. Sezgin MG, Bektaş H. Patient empowerment and care in nursing research on scientific themes of Bibliometric Analysis: A descriptive study. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi. 2025;17(2):580-9.
18. Koşar C, Büyükkaya Besen D. Kronik hastalıklarda hasta aktifliği: Kavram analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2015;8(1):45-51.
19. Aydemir T, Çetin Ş. Kronik hastalıklar ve psikososyal bakım. Journal of Anatolian Medical Research. 2019;4(3):109-15.
20. WHO, World Health Statistics. 2022. URL: https://www.who.int/news/item/20-05-2022-world-health-statistics-2022