Araştırma Makalesi

İleri Yaşlılarda Uygunsuz İlaç Kullanım Sıklığı

Cilt: 34 Sayı: 3 11 Temmuz 2025
PDF İndir
TR EN

İleri Yaşlılarda Uygunsuz İlaç Kullanım Sıklığı

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı toplum kökenli ileri yaşlılarda potansiyel uygunsuz ilaç, antikolinerjik etkili ilaç ve ilaç-ilaç etkileşimine neden olan ilaçların kullanım sıklığının saptanmasıdır. Yöntem: Kesitsel bir çalışmadır. Örneklem büyüklüğü 384 bulunmuştur. Türkiye geneli kendi evinde ya da akrabaları yanında yaşayan ileri yaşlılar yaşadıkları ortamda ziyaret edilmiştir. Kullandıkları ilaçlar arasında potansiyel uygunsuz ilaç, antikolinerjik ilaç ve ilaç-ilaç etkileşimine neden olan ilaçların analizi yapılmış ve uygunsuz ilaç kullanımı olarak adlandırılmıştır. Bulgular: Türkiye geneli 549 ileri yaşlı ile görüşülmüştür. Görüşülen ileri yaşlıların %38,7’si (n=213) erkek olup; katılımcıların median yaşı 88,0‘dır (min=85 max=102). İleri yaşlıların %72,3 (n=397)’ ünde uygunsuz ilaç kullanımı saptanmıştır. Uygunsuz ilaç kullanım median değeri üç (1,0-6,0) bulunmuştur. İleri yaşlılar arasında potansiyel uygunsuz ilaç, ilaç-ilaç etkileşimine neden olan ilaçlar ve antikolinerjik ilaç kullanım sıklığı sırası ile %65,0, %54,2 ve %51,3 bulunmuştur. Kullanılan ilaç sayısı arttıkça uygunsuz ilaç kullanımı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artmıştır (r=0,805, p=0,0001). Sonuç: İleri yaşlılar arasında uygunsuz ilaç kullanımı yüksektir. İleri yaşlılar arasında uygunsuz ilaç kullanımı sağlık profesyonelleri tarafından dikkate alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum yoktur.

Etik Beyan

Çalışmamda finansal destek alınmamıştır ve yazar için menfaat çatışması yoktur.

Teşekkür

Sayın Prof Dr Ayşe Nilüfer Özaydın'a istatsitiksel analiz içinde yardımları için sonsuz teşekkür ediyorum.

Kaynakça

  1. TUİK. İstatistiklerle yaşlılar, 2024. Yaşlı nüfus 9 milyon 112 bin 298 kişi oldu. Available at: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2024-54079. Accessed May 7, 2025
  2. Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB). Türkiye Yaşlı Sağlığı Raporu: Güncel durum, sorunlar ve kısa-orta vadeli çözümler. Available at: https://files.tuseb.gov.tr/tuseb/files/yayinlar/20230703124223-FV7IKDhzD1kH-.pdf. Accessed July 05,2024.
  3. Aydos TR, Aydıngoz SE, Lux KM, et al. Polypharmacy prevalence among geriatric patients in primary health care settings across Turkey: A cross-sectional analysis through the nationwide prescription information system. Turkish Journal of Geriatrics 2020;23(2):169-9.
  4. Lee SB, Oh JH, Park JH, Choi SP, Wee JH. Differences in youngest-old, middle-old, and oldest-old patients who visit the emergency department. Clin Exp Emerg Med. 2018;5(4):249-5.
  5. T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu. Akılcı ilaç kullanımı. T.C. Sağlık Bakanlığı. Available at: https://www.titck.gov.tr/faaliyetalanlari/ilac/akilci-ilac-kullanimi. Accessed July 05, 2024.
  6. Tian F, Chen Z, Zeng Y, Feng Q, Chen X. Prevalence of use of potentially inappropriate medications among older adults worldwide: A systematic review and meta-analysis. JAMA Netw Open 2023;6(8):e2326910.
  7. American Geriatrics Society Beers Criteria® Update Expert Panel. American Geriatrics Society 2019 Updated AGS Beers Criteria® for potentially inappropriate medication use in older adults. J Am Geriatr Soc 2019;67(4):674-4.
  8. Bahat G, Ilhan B, Erdogan T, Halil M, Savas S, Ulger Z, et al. Turkish Inappropriate Medication use in the Elderly (TIME) criteria to improve prescribing in older adults: TIME-to-STOP/TIME-to-START. Eur Geriatr Med 2020;11(3):491–8.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri, Yaşlı Bakımı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

7 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

10 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 34 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Özaydın, F. N. (2025). İleri Yaşlılarda Uygunsuz İlaç Kullanım Sıklığı. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 34(3), 166-174. https://doi.org/10.17942/sted.1529976
AMA
1.Özaydın FN. İleri Yaşlılarda Uygunsuz İlaç Kullanım Sıklığı. STED. 2025;34(3):166-174. doi:10.17942/sted.1529976
Chicago
Özaydın, Fuat Nihat. 2025. “İleri Yaşlılarda Uygunsuz İlaç Kullanım Sıklığı”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34 (3): 166-74. https://doi.org/10.17942/sted.1529976.
EndNote
Özaydın FN (01 Temmuz 2025) İleri Yaşlılarda Uygunsuz İlaç Kullanım Sıklığı. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34 3 166–174.
IEEE
[1]F. N. Özaydın, “İleri Yaşlılarda Uygunsuz İlaç Kullanım Sıklığı”, STED, c. 34, sy 3, ss. 166–174, Tem. 2025, doi: 10.17942/sted.1529976.
ISNAD
Özaydın, Fuat Nihat. “İleri Yaşlılarda Uygunsuz İlaç Kullanım Sıklığı”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34/3 (01 Temmuz 2025): 166-174. https://doi.org/10.17942/sted.1529976.
JAMA
1.Özaydın FN. İleri Yaşlılarda Uygunsuz İlaç Kullanım Sıklığı. STED. 2025;34:166–174.
MLA
Özaydın, Fuat Nihat. “İleri Yaşlılarda Uygunsuz İlaç Kullanım Sıklığı”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 34, sy 3, Temmuz 2025, ss. 166-74, doi:10.17942/sted.1529976.
Vancouver
1.Fuat Nihat Özaydın. İleri Yaşlılarda Uygunsuz İlaç Kullanım Sıklığı. STED. 01 Temmuz 2025;34(3):166-74. doi:10.17942/sted.1529976