Derleme

Sağlık Araştırmalarında Tedavi Sadakati

Cilt: 34 Sayı: 1 18 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

Sağlık Araştırmalarında Tedavi Sadakati

Öz

Tedavi sadakati, bir deneysel araştırmadaki müdahalenin, araştırmanın başından sonuçlandırılmasına kadar planlandığı gibi uygulanmasını ifade etmektedir. Başka bir deyişle planlanan yönteme bağlılık ve sadık kalmayı içermektedir. Çalışma sonuçlarının müdahale veya tedavinin etkilerini doğru bir şekilde yansıtması için tedavi sadakati kritik bir öneme sahiptir. Tedavi sadakatinin üç boyutu (İçerik, Nicelik ve Süreç) ve dört bileşeni (Uyum, Dozaj, Maruziyet ve Kalite) bulunmaktadır. İçerik boyutu bileşeni “uyum” müdahale adımlarının planlandığı gibi uygulanma derecesini ifade etmektedir. Nicelik boyutunun iki ilişkili bileşeni vardır: Bunlardan ilki dozaj, diğeri maruziyet olarak belirtilmektedir. Dozaj, bir müdahalenin sunulduğu sıklık ve süredir. Maruziyet, bir alıcının müdahaleyi aldığı sıklık ve süredir. Süreç boyutunun bileşeni ise kalite olarak da adlandırılmakta ve müdahale adımlarının ne kadar iyi uygulandığını kastetmektedir. Bu dört bileşenin araştırmada değerlendirilmesi, elde edilen verilerin doğru bir şekilde yorumlanmasına ve araştırmanın tekrarlanabilirlik olasılığını artırılmasına katkı sağlayacaktır. Bu derleme uluslararası literatürde “treatment fidelity” olarak bilinen “tedavi sadakati” kavramını ulusal literatüre kazandırmak ve ülkemizdeki araştırmacıların deneysel çalışmalarda “tedavi sadakati”ni değerlendirmesini teşvik etmek amacıyla yazılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Cook CE, O’Halloran B, Karas S, Klopper M, Young JL. Treatment fidelity in clinical trials. Arch Physiother. 2024;14(1):65-9. https://doi.org/10.33393/aop.2024.3128
  2. Baker J, Stringer H, McKean C. Ensuring treatment fidelity in intervention studies: Developing a checklist and scoring system within a behaviour change paradigm. Int J Lang Commun Disord. 2024;59(1):379-95. https://doi.org/10.1111/1460-6984.12955
  3. Clinical Research Education Library. Monitoring and reporting treatment fidelity. 2014. Erişim Adresi: https://academy.pubs.asha.org/2014/11/monitoring-and-reporting-treatment-fidelity/ Erişim Tarihi: 30/10/2024
  4. An M, Dusing SC, Harbourne RT, Sheridan SM, Consortium SP. What really works in intervention? Using fidelity measures to support optimal outcomes. Phys Ther. 2020;100(5):757-65. https://doi.org/10.1093/ptj/pzaa006
  5. Nezu AM, Nezu CM. Evidence-based outcome research: A practical guide to conducting randomized controlled trials for psychosocial interventions. Oxford University Press; 2007.
  6. Proctor E, Silmere H, Raghavan R, Hovmand P, Aarons G, Bunger A, et al. Outcomes for implementation research: Conceptual distinctions, measurement challenges, and research agenda. Adm Policy Ment Health. 2011;38(2):65-76. https://doi.org/10.1007/s10488-010-0319-7
  7. Ginsburg LR, Hoben M, Easterbrook A, Anderson RA, Estabrooks CA, Norton PG. Fidelity is not easy! Challenges and guidelines for assessing fidelity in complex interventions. Trials. 2021;22(1):372. https://doi.org/10.1186/s13063-021-05322-5
  8. Ribeiro LP, Curiel-Montero F, Rodrigues-de-Souza DP, Camargo PR, Alburquerque-Sendín F. Assessment of description and implementation fidelity of clinical trials involving exercise-based treatment in individuals with rotator cuff tears: A scoping review. Brazilian J Phys Ther. 2024;101062. https://doi.org/10.1016/j.bjpt.2024.101062

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

18 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

19 Kasım 2024

Kabul Tarihi

17 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 34 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Soylar, P., Öztürk, F. Ö., & Tamaddon, M. (2025). Sağlık Araştırmalarında Tedavi Sadakati. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 34(1), 78-83. https://doi.org/10.17942/sted.1587913
AMA
1.Soylar P, Öztürk FÖ, Tamaddon M. Sağlık Araştırmalarında Tedavi Sadakati. STED. 2025;34(1):78-83. doi:10.17942/sted.1587913
Chicago
Soylar, Pinar, Fatma Özlem Öztürk, ve Mahsa Tamaddon. 2025. “Sağlık Araştırmalarında Tedavi Sadakati”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34 (1): 78-83. https://doi.org/10.17942/sted.1587913.
EndNote
Soylar P, Öztürk FÖ, Tamaddon M (01 Mart 2025) Sağlık Araştırmalarında Tedavi Sadakati. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34 1 78–83.
IEEE
[1]P. Soylar, F. Ö. Öztürk, ve M. Tamaddon, “Sağlık Araştırmalarında Tedavi Sadakati”, STED, c. 34, sy 1, ss. 78–83, Mar. 2025, doi: 10.17942/sted.1587913.
ISNAD
Soylar, Pinar - Öztürk, Fatma Özlem - Tamaddon, Mahsa. “Sağlık Araştırmalarında Tedavi Sadakati”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34/1 (01 Mart 2025): 78-83. https://doi.org/10.17942/sted.1587913.
JAMA
1.Soylar P, Öztürk FÖ, Tamaddon M. Sağlık Araştırmalarında Tedavi Sadakati. STED. 2025;34:78–83.
MLA
Soylar, Pinar, vd. “Sağlık Araştırmalarında Tedavi Sadakati”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 34, sy 1, Mart 2025, ss. 78-83, doi:10.17942/sted.1587913.
Vancouver
1.Pinar Soylar, Fatma Özlem Öztürk, Mahsa Tamaddon. Sağlık Araştırmalarında Tedavi Sadakati. STED. 01 Mart 2025;34(1):78-83. doi:10.17942/sted.1587913