Fertilite Desteği Alan Kadınların Fertiliteye Hazıroluşunun İnfertiliteden Etkilenme Üzerine Etkisi

Öz

Amaç: Bu araştırma, fertilite desteği alan kadınlarda fertiliteye hazıroluşluğun infertilite sürecinden etkilenme üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapıldı. Yöntem: Kesitsel ve ilişki arayıcı nitelikte olan araştırma, Türkiye’nin kuzeyinde yer alan bir üniversite hastanesinin tüp bebek merkezine başvuran 306 kadın ile yapıldı. Veriler “Kişisel Bilgi Formu”, “Fertilite Desteği Alan Kadınlar için Fertilite Hazıroluşluk Ölçeği (FHÖ)” ve “İnfertilite Etkilenme Ölçeği (İEÖ)” ile toplandı. Veriler tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve Lineer regresyon analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Kadınların FHÖ toplam puan ortalaması 86,71±7,84 ve İEÖ toplam puan ortalaması 48,16±6,08 olarak bulundu. Kadınların tedavisini sosyal güvencesinin karşılama durumu, eşinin öğrenim durumu, yaşadığı yer ve infertilite süresi ile FHÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05). Kadınların tedavisini sosyal güvencesinin karşılama durumu ile İEÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,05). Kadınların FHÖ’nün “hazır beden ve beyin” alt boyutu puanı ile İEÖ toplam puanı arasında zayıf düzeyde negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulundu (r=-0,182, p=0,001). Regresyon analizine göre ise fiziksel ve mental olarak fertilite hazıroluşluk düzeyi, infertiliteden etkilenme düzeyini %3,3 oranında negatif yönde ve anlamlı olarak etkiledi (F=10,412, p=0,001). Sonuç: Sonuç olarak kadınların fertiliteye hazıroluş ve infertiliteden etkilenme düzeylerinin orta düzeyin biraz üzerinde bulundu. Fiziksel ve mental olarak fertilite hazıroluşluk düzeyi arttıkça infertiliteden etkilenme düzeyinin azaldığı belirlendi. Hemşirelerin bireyleri fertilite tedavisi sürecinde kanıta dayalı uygulamalar ile psikososyal olarak desteklemeleri ve psikolojik olarak olumsuz etkilenmelerini azaltmaları önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Fertilite
• infertilite
• kadın
• uyum
• psikolojik

The Effect of Fertility Preparedness on Infertility Distress in Women Receiving Fertility Support

Öz

Aim: This study was conducted to examine the effect of fertility readiness on being affected by the infertility process in women receiving fertility support. Methods: The cross-sectional and correlational study was conducted with 306 women who applied to the IVF centre of a university hospital in the north of Türkiye. The data were collected with the ‘Personal Information Form’, ‘Fertility Preparedness Scale for Women Receiving Fertility Treatment (FPS)’ and ‘Infertility Distress Scale (IDS)’. The data were analysed using “descriptive statistics, independent sample t test, one-way analysis of variance, Pearson correlation analysis and Linear regression analysis”. Results: The mean total score of the women was 86.71±7.84 and the mean total score of the IES was 48.16±6.08. A statistically significant difference was found between the women's social security coverage of treatment, husband's education level, place of residence and duration of infertility and FPS scores (p<0.05). A statistically significant difference was found between women's social security coverage status for treatment and their IES scores (p<0.05). A weak, negative and significant correlation was found between the ‘ready body and brain’ sub-dimension score of the FPS and the total score of the IES (r=-0.182, p=0.001). According to the regression analysis, physical and mental fertility preparedness level negatively and significantly affected the level of being affected by infertility by 3.3% (F=10.412, p=0.001). Conclusion: As a result, it was found that women's fertility preparedness levels and being affected by infertility were slightly above the middle level, and the level of being affected by infertility decreased as the level of physical and mental fertility preparedness increased. It is recommended that nurses should support individuals psychosocially with evidence-based practices in the process of fertility treatment and reduce their psychological negative effects.

Anahtar Kelimeler

• Adaptation
• female
• fertility
• infertility
• psychological

Kaynakça

1. World Health Organization. Infertility. 2024. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/infertility.
2. World Health Organization. 1 in 6 people globally affected by infertility. 2023. https://www.who.int/news/item/04-04-2023-1-in-6-people-globally-affected-by-infertility
3. Kaplan S, Özdemir E. İnfertilite ve hemşirelik yaklaşımı. TÜSBAD. 2021;4(1):79-89.
4. Dağlar G, Kocaarslan Hasbek Ö. Fertilite farkındalığının önemi ve ebenin sorumlulukları. Institute of Health Sciences Journal. 2023;8(Special Issue):355-9.
5. Doody KJ. Infertility treatment now and in the future. Obstet Gynecol Clin North Am. 2021;48(4):801-12.
6. Silva E, Almeida H, Castro JP. (In)Fertility and oxidative stress: new insights into novel redox mechanisms controlling fundamental reproductive processes. Oxid Med Cell Longev. 2020;2020:4674896.
7. Lei A, You H, Luo B, Ren J. The associations between infertility-related stress, family adaptability and family cohesion in infertile couples. Sci Rep. 2021;11(1):24220.
8. Santa-Cruz DC, Agudo D. Impact of underlying stress in infertility. Curr Opin Obstet Gynecol. 2020;32(3):233-6.

9. Koochaksaraei FY, Simbar M, Khoshnoodifar M, Faramarzi M, Nasiri M. Interventions promoting mental health dimensions in infertile women: a systematic review. BMC Psychol. 2023;11(1):254.
10. Zorlu S, Erbaş N. İnfertil kadınların infertiliteden etkilenme durumları ile stresle başa çıkma ve algıladıkları sosyal destek arasındaki ilişki. EGEHFD. 2021;37(2):95-105.
11. Balsom AA, Klest B, Sander B, Gordon JL. Acceptance and commitment therapy adapted for women with infertility: A pilot study of the Infertility ACTion program. Reprod Health. 2024;21(1):43.
12. Braverman AM, Davoudian T, Levin IK, Bocage A, Wodoslawsky S. Depression, anxiety, quality of life, and infertility: A global lens on the last decade of research. Fertil Steril. 2024;121(3):379-83.
13. de Castro MHM, Mendonça CR, Noll M, de Abreu Tacon FS, do Amaral WN. Psychosocial aspects of gestational grief in women undergoing infertility treatment: A systematic review of qualitative and quantitative evidence. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(24).
14. Lin YT, Wang AW, Wei S, Hong JS, Hsu WY. The relationship between infertility family stigma, self-stigma and psychological well-being in female first-visit patients at a reproductive medicine center in Taiwan. Health Psychol Rep. 2022;10(2):122-8.
15. Perrotta M, Hamper J. The crafting of hope: Contextualising add-ons in the treatment trajectories of IVF patients. Soc Sci Med. 2021;287:114317.
16. Fata S, Aluş Tokat M. Development of fertility preparedness scale for women receiving fertility treatment. J Nurs Res. 2020;28(3):e95.
17. Boz İ, Özçetin E, Teskereci G. Becoming a mother after infertility: A theoretical analysis. Current Approaches in Psychiatry. 2018;10(4):506-21.
18. Knight DK, Joe GW, Crawley RD, Becan JE, Dansereau DF, Flynn PM. The effectiveness of the Treatment Readiness and Induction Program (TRIP) for improving during-treatment outcomes. Journal of Substance Abuse Treatment. 2016;62:20-7.
19. Harrison C, Gameiro S, Boivin J. Patient willingness, preferences and decision-making about planning for three complete cycles of IVF/ICSI treatment. Human Reproduction. 2021;36(5):1339-52.
20. Zhu H, Xu S, Wang M, Shang Y, Wei C, Fu J. The effects of comprehensive nursing intervention on the negative emotions of patients with infertility. Am J Transl Res. 2021;13(7):7767-74.
21. A, Gürhan N, Bakır B. Development and validation of an infertility distress scale for turkish women. Taf Preventive Medicine Bulletin. 2008;7:469-76.
22. Hazlina NH, Norhayati MN, Shaiful Bahari I, Nik Muhammad Arif NA. Worldwide prevalence, risk factors and psychological impact of infertility among women: A systematic review and meta-analysis. BMJ Open. 2022;12(3):e057132.
23. Domar AD, Rooney K, Hacker MR, Sakkas D, Dodge LE. Burden of care is the primary reason why insured women terminate in vitro fertilization treatment. Fertil Steril. 2018;109(6):1121-6.
24. Gülpınar N, Başkaya S, Yeşilbudak Z, Boz İ. İnfertilite tedavisi sırasında kadınların algıladıkları bakım davranışları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. J Educ Res Nurs. 2019;16(1):21-6.
25. Çaltekin MD, Başer E, Kırmızı DA, Onat T, Kara M, Yalvaç ES. İnfertilitenin sosyokültürel ve ekonomik durumla ilişkisi. Bozok Tıp Dergisi. 2019;9(4):117-23.
26. Karaca A, Ünsal G. İnfertil kadınların infertiliye bağlı yaşadıkları stres düzeyi ve etkileyen faktörler. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2015;12(2):126-32.
27. Aluş Tokat M, Demirdağ C. The fertility preparedness and affecting factor in women that undergoing fertility treatment. Reproductive BioMedicine Online. 2023;47:103494.
28. Doğan A, Beydağ KD. İnfertilite tedavisi gören kadınlarda belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik iyi oluş ilişkisi. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi. 2020;3(2):44-51.
29. Armah D, van der Wath A, Yazbek M, Naab F. Holistic management of female infertility: A systematic review. Afr J Reprod Health. 2021;25(2):150-61.
30. Tural GN, Çelik AS. Primer infertil kadınların algıladıkları sosyal destek ile infertiliteden etkilenme düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi. 2019;6(1):91-104.
31. Korkmaz T, Fışkın Siyahtaş G. İnfertil kadınlarda çift uyumu ve infertiliteden etkilenme düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi. KASHED. 2024;10(3):311-20.
32. Çelik AS, Kırca N. Primer infertil kadınların infertiliteye bağlı yaşadıkları stres düzeyleri ve etkileyen bazı faktörlerin belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2018;21(2):104-14.
33. Palazoğlu N, Karaca A. İnfertil kadınların öz şefkat, bilinçli farkındalık ve ruhsal sağlıkları arasındaki ilişki. SABD. 2024;14(1):90-9.