Derleme

Kentlerde Temel Sağlık Hizmetleri

Cilt: 34 Sayı: 3 11 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Kentlerde Temel Sağlık Hizmetleri

Öz

Kentlerde bireylerin sağlık hizmetlerine en yakın ve ilk başvuru noktası olan temel sağlık hizmetlerinin (TSH) etkinliği, artan nüfus yoğunluğu ve kentleşme süreçleriyle daha da önem kazanmıştır. Birinci basamak sağlık hizmetleri, halk sağlığı açısından temel bir yapı taşıdır; toplumsal sağlığı iyileştirme, hastalıkların erken teşhisi ve önlenmesi, sağlık eşitsizliklerinin azaltılması ve sağlık sisteminin verimliliğinin artırılması açısından büyük önem taşımaktadır. Dünya Sağlık Örgütü, düşük ve orta gelirli ülkelerde birinci basamak sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılmasının, 60 milyon hayatı kurtarabileceği ve yaşam beklentisini 2030'a kadar 3,7 yıl artırabileceğini tahmin etmektedir. TSH, gereksiz hastane yatışlarını azaltarak sağlık sisteminin maliyetlerini düşürmekte; ayrıca, bakım koordinasyonunu da iyileştirerek genel sağlık sonuçlarını olumlu yönde etkilemektedir. Birleşmiş Milletler verilerine göre, dünya nüfusunun yarısından fazlasının kentsel alanlarda yaşadığı, bu oranın 2050 yılına kadar üçte ikiyi aşacağı tahmin edilmektedir. Bu hızlı kentleşme, sağlık hizmetlerine olan talebi artırmakta ve sağlık sisteminin bu talebi karşılayacak biçimde yeniden yapılandırılmasını zorunlu kılmaktadır. Demografik geçiş sürecinde, özellikle yaşlı nüfusun artışı, kentlerde temel sağlık hizmetleri üzerinde ek bir yük oluşturmaktadır. 2022 yılında dünya genelinde 65 yaş ve üzeri nüfusun oranı %10 iken, bu oranın 2050 yılında %16'ya çıkması beklenmektedir. Yaşlanan nüfus, özellikle kronik hastalıklar ve uzun süreli bakım hizmetlerine olan ihtiyacı artırmaktadır. Ayrıca, epidemiyolojik dönüşüm, bulaşıcı hastalıklardan bulaşıcı olmayan kronik hastalıklara doğru bir geçişi ifade ederken, bu da sağlık hizmetlerinin önceliklerinin yeniden belirlenmesini gerektirmektedir. Bu derleme; kentsel alanlarda birinci basamak sağlık hizmetlerinin sunumunda göz önüne alınması gereken zorluklar ve çözüm önerileri üzerinde durmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. World Health Organization. Constitution. Available at: https://www.who.int/about/accountability/governance/constitution June 20, 2024
  2. Öztek Z. Temel Sağlık Hizmetleri 1978-2018. HASUDER Yayın no: 2018-3. ISBN: 978-605-66954-4-5. Birinci basım. Trakya Üniversitesi Matbaası; 2018
  3. WHO.A basic health services package for Iraq. Ministry of Health. With the technical support from WHO funding UNDG ITF- EUROPEAN FUND. January 2009. Available at: https://applications.emro.who.int/dsaf/libcat/EMROPD_2009_109.pdf June 20, 2024
  4. World Health Organization. Primary health care. Available at: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/primary-health-care June 20, 2024
  5. The Sustainable Development Commission. What is sustainable development. Available at: https://www.sd-commission.org.uk/pages/what-is-sustainable-development.html June 21, 2024
  6. UNDP. What are the Sustainable Development Goals? Available at: https://www.undp.org/sustainable-development-goals June 21, 2024
  7. Özcebe LH, Üner S, Yardım N. Sağlıklı Kent Bileşenleri ve Halk Sağlığı 8. Kentsel ve Bölgesel Araştırmalar Sempozyumu. ‘Yeni Gelecekte Kentler ve Bölgeler: Değişen Dinamikler, Yeni Sorunlar, Değişim ve Dönüşümün Sunduğu Fırsatlar’ Bildiri Kitabı. ISBN: 978-625-7327-04-6. Konya: 2-4 Aralık 2021; p. 347-60
  8. World Health Organization. Social determinants of health. Available at: https://www.who.int/health-topics/social-determinants-of-health#tab=tab_1 July 2, 2024

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

11 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

3 Haziran 2025

Kabul Tarihi

10 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 34 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Sarı, H. (2025). Kentlerde Temel Sağlık Hizmetleri. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 34(3), 224-245. https://doi.org/10.17942/sted.1711498
AMA
1.Sarı H. Kentlerde Temel Sağlık Hizmetleri. STED. 2025;34(3):224-245. doi:10.17942/sted.1711498
Chicago
Sarı, Hıdır. 2025. “Kentlerde Temel Sağlık Hizmetleri”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34 (3): 224-45. https://doi.org/10.17942/sted.1711498.
EndNote
Sarı H (01 Temmuz 2025) Kentlerde Temel Sağlık Hizmetleri. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34 3 224–245.
IEEE
[1]H. Sarı, “Kentlerde Temel Sağlık Hizmetleri”, STED, c. 34, sy 3, ss. 224–245, Tem. 2025, doi: 10.17942/sted.1711498.
ISNAD
Sarı, Hıdır. “Kentlerde Temel Sağlık Hizmetleri”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34/3 (01 Temmuz 2025): 224-245. https://doi.org/10.17942/sted.1711498.
JAMA
1.Sarı H. Kentlerde Temel Sağlık Hizmetleri. STED. 2025;34:224–245.
MLA
Sarı, Hıdır. “Kentlerde Temel Sağlık Hizmetleri”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 34, sy 3, Temmuz 2025, ss. 224-45, doi:10.17942/sted.1711498.
Vancouver
1.Hıdır Sarı. Kentlerde Temel Sağlık Hizmetleri. STED. 01 Temmuz 2025;34(3):224-45. doi:10.17942/sted.1711498